Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Ban Quản lý dự án xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hòa đã hoàn tất quá trình lựa chọn nhà thầu cho gói thầu xây lắp thuộc dự án cải tạo trụ sở cơ quan hành chính địa phương. Diễn biến mở thầu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy gói thầu này rơi vào trạng thái không có sự cạnh tranh trực tiếp giữa các đơn vị xây dựng, dẫn đến hiệu quả giảm giá cho ngân sách nhà nước ở mức hạn chế.
Hiệu quả tiết kiệm xấp xỉ 0,76% tại gói thầu đầu tư công cấp xã
Cụ thể, Gói thầu số 05: Thi công xây dựng dự án + Dự phòng dự án thuộc dự án Nâng cấp cải tạo khuôn viên UBND xã Ninh Sơn và sửa chữa các phòng ban được phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại Quyết định số 302/QĐ-BQL ngày 05/05/2026 do Giám đốc Ban quản lý dự án xã Ninh Sơn ký duyệt. Dự án này trước đó đã được Chủ tịch UBND xã Ninh Sơn ký thông qua Báo cáo Kinh tế - Kỹ thuật tại Quyết định số 818/QĐ-UBND ngày 23/04/2026 với tổng mức đầu tư 3.200.000.000 đồng từ nguồn vốn ngân sách địa phương.
Theo Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 421/QĐ-BQL ngày 16/06/2026 do Giám đốc Nguyễn Minh Phước ký, đơn vị trúng thầu là Liên danh Công ty TNHH APK Ninh Thuận và Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Thuận Phát. Giá gói thầu được chủ đầu tư đưa ra là 2.434.382.033 đồng. Liên danh này đã trúng thầu với giá 2.415.951.394 đồng.
Qua số liệu phân tích tài chính, gói thầu xây lắp này chỉ giảm giá được 18.430.639 đồng cho công quỹ. Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách tương ứng đạt xấp xỉ 0,76%, một mức tiết kiệm được đánh giá thấp đối với các dự án đầu tư công sử dụng hình thức đấu thầu qua mạng rộng rãi. Biên bản mở thầu ngày 08/06/2026 ghi nhận hệ thống chỉ có duy nhất hồ sơ dự thầu của liên danh nêu trên, không có bất kỳ doanh nghiệp nào khác tham gia nộp giá cạnh tranh. Công ty TNHH Đồng Lợi Ninh Thuận là đơn vị tư vấn chấm thầu theo Báo cáo đánh giá số 216/2026/BC-ĐLNT.
Năng lực của các thành viên liên danh
Dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy các thành viên trong liên danh trúng thầu đều có thâm niên hoạt động với tỷ lệ trúng thầu cao. Công ty TNHH APK Ninh Thuận (mã số doanh nghiệp: 4500667511) đăng ký trụ sở tại số 31 Chế Lan Viên, phường Đông Hải, tỉnh Khánh Hòa. Doanh nghiệp này từng tham gia 7 gói thầu và trúng cả 7 gói với tổng giá trị trúng thầu khoảng 5.943.260.461 đồng.
Thành viên còn lại là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Thuận Phát (mã số doanh nghiệp: 4500371553), có địa chỉ tại Lô 18 - 19 Khu thương mại 4-K1, phường Đông Hải, tỉnh Khánh Hòa. Đây là doanh nghiệp quy mô nhỏ thành lập từ năm 2014, sở hữu lịch sử tham gia 144 gói thầu, trong đó trúng 127 gói, trượt 14 gói, 1 chưa có kết quả, 2 gói đã bị huỷ với tổng giá trị khoảng 143.849.250.660 đồng.
Tại Gói thầu số 05 này, Công ty TNHH APK Ninh Thuận đảm nhận phần lớn khối lượng công việc với tỷ lệ xấp xỉ 86,81% (tương đương 2.108.097.432 đồng), trong khi Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Thuận Phát đảm nhận xấp xỉ 13,19% khối lượng còn lại (tương đương 307.853.962 đồng). Việc hai nhà thầu kết hợp thành một liên danh duy nhất dự thầu trong thế trận vắng bóng cạnh tranh tại Ban Quản lý dự án xã Ninh Sơn.
Cần nâng cao tính cạnh tranh để tối ưu hóa ngân sách công
Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, việc các gói thầu chào hàng cạnh tranh hoặc đấu thầu rộng rãi công khai nhưng kết quả chỉ có một nhà thầu tham gia nộp hồ sơ là hiện tượng phổ biến ở cấp cơ sở. Tình trạng này khiến mục tiêu tối ưu hóa chi phí thông qua đấu thầu qua mạng giảm hiệu quả rõ rệt. Khi biên độ tiết kiệm chỉ đạt dưới 1%, chủ đầu tư cần rà soát kỹ lưỡng xem quy trình lập hồ sơ mời thầu có đảm bảo tính tiếp cận rộng rãi cho cộng đồng doanh nghiệp theo tinh thần của Luật Đấu thầu hay không.
Hành lang pháp lý hiện hành, đặc biệt là Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ, đã nhấn mạnh việc tăng cường hiệu quả công tác lựa chọn nhà thầu, nghiêm cấm các hành vi cài cắm tiêu chí kỹ thuật hoặc năng lực bất hợp lý nhằm hạn chế nhà thầu. Đối với các gói thầu mở mạng chỉ có một đơn vị tham gia, trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư là rất quan trọng nhằm chứng minh tính minh bạch, công bằng của toàn bộ quy trình.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.
![Lộ diện hệ sinh thái 'đối thủ hóa đối tác' xung quanh Công ty Thuận Huy [Kỳ 2]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/8b27723cd5a59f0e0ce09e7fde0adb3e111e4bcbc39b78f440962fd19e434cea13c9051176dd22d03a2855009942a25f/bia-8433.jpg.avif)
![Khánh Hòa: Bài toán quản lý vốn đầu tư công cấp cơ sở nhìn từ vệt thầu Nguyễn Gia NT [Kỳ 3]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/fc469f31cfb477cb5b0a00ed1d9703b66a1f536bc51eca7a86d131c8e9510b2ce812ade1c691797cbb01e1a299084323/11-4370.png.avif)
![Dấu hỏi minh bạch gói thầu Chợ Phú Sơn vào tay Công ty 268 Lâm Đồng [Kỳ 1]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/fc469f31cfb477cb5b0a00ed1d9703b66a1f536bc51eca7a86d131c8e9510b2c53afba7945f76d1fb5356c91916cf699/11-1154.png.avif)
