Chỉ trong vòng một tuần của tháng 6/2026, Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước liên tiếp ban hành hai quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Tổng CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIG) và CTCP DICERA Holdings (DC4). Đằng sau những con số phạt lên tới hàng trăm triệu đồng là một "ma trận" dòng vốn chảy qua lại giữa hai doanh nghiệp, phơi bày thực trạng tự ý bẻ lái mục đích sử dụng vốn và sự thiếu minh bạch trong các giao dịch bên liên quan.
Giao dịch trăm tỷ mua chung cư né Đại hội đồng cổ đông
Mối quan hệ mang tính "ruột thịt" giữa hai doanh nghiệp này được phác họa rõ nét nhất qua quyết định xử phạt đối với DC4 vào ngày 22/6/2026.
Theo phương án phát hành ban đầu, DC4 dự kiến dùng số tiền huy động từ đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng năm 2024 để cơ cấu lại các khoản nợ ngân hàng và đối tác. Thế nhưng, doanh nghiệp đã âm thầm thay đổi lộ trình của dòng tiền. Vào cuối tháng 3 năm 2025, DC4 trích ra hơn 95 tỷ đồng trên tổng số 288,4 tỷ đồng thu được từ đợt chào bán để chuyển thẳng cho DIG dựng nhằm thanh toán tiền mua căn hộ chung cư A2-1 Chí Linh. Việc tự ý thay đổi phương án sử dụng vốn sai mục đích mà không thông qua Đại hội đồng cổ đông đã khiến doanh nghiệp này lĩnh án phạt nặng 350 triệu đồng.
Bên cạnh việc tùy tiện chi tiền, DC4 còn bị phát hiện che giấu mối quan hệ mật thiết này khi "quên" trình bày đầy đủ các số liệu và giá trị giao dịch với bên liên quan tại Báo cáo tình hình quản trị năm 2024 và năm 2025, dẫn đến việc bị áp thêm mức phạt 65 triệu đồng cùng một số hành vi chậm công bố thông tin khác.
Rút ruột vốn trái phiếu dự án để đảo nợ
Ở chiều ngược lại, DIG cũng vừa nhận án phạt 175 triệu đồng do sử dụng vốn trái phiếu sai mục đích một cách nghiêm trọng.
Cuối năm 2023, doanh nghiệp này phát hành gói trái phiếu riêng lẻ mã DIGH2326001 trị giá 600 tỷ đồng để đầu tư vào Dự án Khu đô thị du lịch Long Tân tại Đồng Nai. Tuy nhiên, thay vì đổ vốn vào đất dự án, doanh nghiệp đã tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đến 520,5 tỷ đồng. Trong đó, 200 tỷ đồng được dùng để mua cổ phần của CTCP Du lịch DIC, số còn lại hơn 320 tỷ đồng được mang đi thanh toán gốc và lãi cho một mã trái phiếu khác sắp đáo hạn.
Hành vi lấy tiền dự án này đắp vào nghĩa vụ nợ khác không chỉ sai quy định mà còn đẩy doanh nghiệp vào tình thế ngặt nghèo khi cơ quan quản lý áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc: Buộc thu hồi toàn bộ số trái phiếu đã phát hành sai phạm và hoàn trả lại tiền mua hoặc tiền đặt cọc cộng thêm tiền lãi phát sinh cho các nhà đầu tư.
Về mối quan hệ của DIG và DC4, tính đến cuối năm 2025, DIG chính là cổ đông lớn nhất nắm giữ vai trò chi phối tại DC4. Cụ thể, số lượng cổ phiếu mà DIG nắm giữ tại DC4 đã tăng mạnh từ hơn 20,7 triệu cổ phiếu vào đầu năm lên mức hơn 24,8 triệu cổ phiếu (25,33%) vào ngày 31/12/2025.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TPHCM), vòng xoáy luân chuyển dòng tiền nội bộ thiếu kiểm soát giữa hai doanh nghiệp, từ việc công ty mẹ sử dụng sai mục đích vốn trái phiếu cho đến việc công ty con âm thầm dịch chuyển vốn phát hành cổ phiếu để mua tài sản của công ty mẹ, nay đã bị chặn lại bởi các chế tài pháp lý. Mô hình điều hòa vốn khép kín này không chỉ làm gia tăng rủi ro tuân thủ cho cả hai pháp nhân mà còn đặt ra bài toán lớn cho ban lãnh đạo mới trong việc tái cấu trúc các kênh huy động vốn hợp pháp, minh bạch hóa các giao dịch với bên liên quan nhằm lấy lại niềm tin từ các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.
