Cấm ban đại diện phụ huynh thu, giữ quỹ lớp, quỹ trường
Nội dung này được nêu trong Thông tư 81 quy định về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có hiệu lực từ ngày 15/11, thay thế hoàn toàn Thông tư 55 cũ. Sự thay đổi pháp lý này nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận, trong đó điểm cốt lõi là việc chấm dứt triệt để sự tồn tại của các khoản "quỹ lớp" và "quỹ trường" vốn gieo nhiều bức xúc suốt thời gian qua.
Theo Điều 10 của Điều lệ mới, Ban đại diện cha mẹ học sinh tuyệt đối không được phép thu, tiếp nhận hay quản lý tiền hỗ trợ dưới bất kỳ hình thức nào. Quy định mới cấm việc thành lập quỹ chung cũng như cấm ấn định các mức đóng góp bắt buộc, bình quân hay tối thiểu đối với phụ huynh.
Nhằm giải quyết triệt tình trạng lạm thu núp bóng "tự nguyện" kéo dài nhiều năm qua, thông tư nêu rõ Ban đại diện cha mẹ học sinh không thuộc cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục, không có tư cách pháp nhân, con dấu hay tài khoản riêng, do đó không được làm trung gian vận động, thu chi cho các hoạt động cơ sở vật chất của nhà trường. Trường hợp có các khoản đóng góp tự nguyện, tiền hỗ trợ phải được thực hiện minh bạch và chuyển trực tiếp cho nhà trường quản lý theo đúng quy định pháp luật về tài trợ giáo dục.
Cùng với tài chính, Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng bị cấm can thiệp vào nội dung, chương trình giảng dạy, kế hoạch chuyên môn cũng như không tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên và cán bộ quản lý nhà trường.
Bên cạnh các quy định cấm, Thông tư 81 bãi bỏ quy định bắt buộc tổ chức họp phụ huynh toàn thể 3 lần mỗi năm theo các mốc cố định nhằm giảm thiểu tính hình thức. Hội nghị cha mẹ học sinh sẽ chỉ tập trung vào đầu năm học để bầu ban đại diện và thống nhất kế hoạch phối hợp, còn các cuộc họp tiếp theo sẽ được linh hoạt tổ chức theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến khi thật sự cần thiết. Điều này giúp phụ huynh tập trung phối hợp với nhà trường trong công tác giáo dục, giám sát an toàn học đường và hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để tình trạng lạm thu, trả lại đúng vai trò kết nối giáo dục thuần túy cho ban đại diện cha mẹ học sinh và giải tỏa hoàn toàn áp lực tài chính cho phụ huynh.
Phụ huynh nói gì?
Trên các diễn đàn và hội nhóm phụ huynh, đông đảo cha mẹ đồng loạt bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ trước quy định cấm Ban đại diện phụ huynh thu và giữ quỹ lớp, quỹ trường.
Ủng hộ việc phụ huynh chung tay xây dựng các hoạt động giáo dục, chị Ngọc Hân (trên một nhóm phụ huynh Hà Nội) cho rằng, sự đóng góp phải xuất phát từ tinh thần tự nguyện thực sự và được công khai minh bạch. Việc chấn chỉnh tình trạng lạm thu là hết sức cần thiết, thể hiện trách nhiệm của nhà trường và các cấp quản lý trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của học sinh, phụ huynh.
Cùng chung quan điểm, chị Nguyễn Hoài Thu (Hà Nội) nhấn mạnh Ban đại diện cha mẹ học sinh được thành lập để làm cầu nối giữa gia đình với nhà trường chứ không phải nơi đứng ra thu tiền hay ấn định mức đóng. Khi vai trò bị lệch đi, phụ huynh dễ cảm thấy bị áp lực và mất niềm tin, do đó việc trả Ban đại diện về đúng chức năng cốt lõi là điều cấp thiết.
Ở góc độ tâm lý học đường, chị Hồ Hà (Hà Nội) nhận định giáo dục cần hướng tới sự bình đẳng. Hoàn cảnh kinh tế gia đình không thể trở thành gánh nặng hay khiến học sinh cảm thấy mặc cảm, tự ti với bạn bè. Việc minh bạch thu chi không chỉ bảo vệ quyền lợi phụ huynh mà còn góp phần xây dựng môi trường học đường lành mạnh.
Tuy nhiên, phản ánh thực tế hiện nay, chị K.T.H. (Long Biên, Hà Nội) bức xúc chia sẻ, dù từ đầu năm đã "rục rịch" quy định cấm thu quỹ, nhưng tại lớp của con chị, Ban đại diện cha mẹ học sinh vẫn lách luật bằng hình thức "vận động hỗ trợ tự nguyện" với mức cào bằng lên tới cả triệu đồng mỗi người để tiện chi dùng cho cả năm. Đây thực chất chỉ là chiêu trò "bình mới rượu cũ", hoán đổi tên gọi để hợp thức hóa các khoản thu trái phép, rất cần sự chấn chỉnh và xử lý nghiêm minh khi Thông tư 81 chính thức có hiệu lực.
