Động thái này được đưa ra trong bối cảnh vẫn tồn tại tình trạng đầu tư dàn trải, bố trí vốn thiếu hoặc chậm, xác định tổng mức đầu tư chưa sát thực tế dẫn đến phát sinh đội vốn; nhiều dự án chậm giải phóng mặt bằng, kéo dài tiến độ, hiệu quả khai thác chưa tương xứng nguồn lực.

KHÔNG QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ KHI CHƯA ĐỦ ĐIỀU KIỆN

Chỉ thị yêu cầu các cơ quan, chủ đầu tư tuân thủ nghiêm trình tự, thẩm quyền khi lập và phê duyệt chủ trương đầu tư. Việc xác định mục tiêu, quy mô, tổng mức đầu tư và kế hoạch vốn phải sát thực tiễn, phù hợp khả năng cân đối ngân sách từng giai đoạn.

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh: Không quyết định đầu tư khi chưa có chủ trương của cấp có thẩm quyền; Không điều chỉnh dự án vượt mục tiêu, quy mô, tổng mức vốn đã được phê duyệt; Tuyệt đối không nâng khống tổng mức đầu tư.

Công tác lập dự toán phải bám sát yêu cầu kỹ thuật, công nghệ, điều kiện thi công và mặt bằng giá thị trường, hạn chế phát sinh điều chỉnh trong quá trình triển khai.

Đặc biệt, Bộ Xây dựng siết chặt khảo sát, thiết kế và thẩm định. Ở khâu khảo sát, thiết kế, các đơn vị phải bảo đảm đầy đủ dữ liệu về địa hình, địa chất, nguồn vật liệu, bãi đổ thải; lựa chọn phương án tối ưu về kinh tế – kỹ thuật.

Bộ Xây dựng cũng nghiêm cấm thông đồng, hợp thức hóa hồ sơ; Làm sai lệch kết quả thẩm định; Tăng khống khối lượng, đơn giá; Áp đặt chỉ định nguồn vật liệu trái quy định.

Theo Bộ Xây dựng, kiểm soát chặt đầu vào là giải pháp căn cơ để hạn chế phát sinh chi phí và giảm thiểu điều chỉnh thiết kế khi thi công.

ĐẤU THẦU - 'ĐIỂM NGHẼN' CẦN KIỂM SOÁT ĐẶC BIỆT

Theo Bộ Xây dựng, công tác lựa chọn nhà thầu được xác định là khâu then chốt. Chủ đầu tư phải lập kế hoạch đấu thầu phù hợp đặc thù dự án, bảo đảm đồng bộ khi chia gói thầu và tối ưu hiệu quả khai thác sau đầu tư.

Quá trình đấu thầu phải bảo đảm lựa chọn nhà thầu đủ năng lực, kinh nghiệm; nghiêm cấm dàn xếp, thông thầu; Đưa điều kiện hạn chế cạnh tranh; Tiết lộ thông tin; Chuyển nhượng thầu trái pháp luật.

Với các dự án chậm tiến độ, chủ đầu tư phải làm rõ nguyên nhân, yêu cầu nhà thầu lập tiến độ tổng thể và chi tiết khả thi, bố trí đủ nhân lực, máy móc ngay sau khởi công. Vi phạm hợp đồng sẽ bị xử lý nghiêm.

Bộ cũng yêu cầu lập kế hoạch phân bổ, giải ngân vốn sát tiến độ; Đẩy nhanh nghiệm thu, thanh toán, thu hồi tạm ứng; Tránh dồn khối lượng và giải ngân vào cuối năm; Xử lý dứt điểm các dự án đã hoàn thành nhưng chưa quyết toán.

Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn đang triển khai, yêu cầu chấn chỉnh toàn diện từ lập dự án đến lựa chọn nhà thầu được xem là bước đi cần thiết nhằm ngăn đội vốn từ gốc, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, củng cố niềm tin thị trường và bảo đảm môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh lành mạnh cho cộng đồng doanh nghiệp.