Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 có ý kiến hỏi Bộ Xây dựng về tình trạng giá nhà ở thành phố lớn đang rất cao, có dấu hiệu ảo cho dù thị trường bất động sản chưa thực sự sôi động.

Trả lời vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Việt Hùng cho biết có 3 nguyên nhân chính dẫn đến việc tăng giá bất động sản cao, đột biến thời gian qua.

Thứ nhất, do nguồn cầu lớn hơn nguồn cung quá nhiều.

Thứ hai, thị trường bất động sản có tình trạng đẩy giá, thổi giá. Điển hình, một số địa phương ở Hà Nội tổ chức đấu giá đất, bị người mua đẩy giá đất cao lên rồi bỏ cọc.

Thứ ba, chi phí đầu tư, đầu vào của bất động sản bị tăng cao, từ chi phí đầu tư xây dựng, sử dụng đất.

Để giải quyết 3 nguyên nhân trên, Thứ trưởng nêu rõ, về xử lý hành vi thao túng thị trường, thổi giá, Bộ Luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Luật Cạnh tranh, Luật Đất đai, và đặc biệt Luật Kinh doanh bất động sản 2023… đã có quy định rõ ràng.

Cụ thể, theo Luật Kinh doanh bất động sản, cấm hành vi thao túng thị trường, đẩy giá, thổi giá trong kinh doanh bất động sản, như tại Điều 8, trong đó bao gồm việc giả mạo tài liệu, có ý làm sai lệch thông tin (nhằm tăng giá trị của bất động sản không minh bạch); không công khai thông tin về bất động sản; gian lận, lừa dối, lừa đảo trong kinh doanh BĐS (làm nhiễu loạn thị trường); Điều kiện đối với các tổ chức, cá nhân khi kinh doanh BĐS (Điều 9); Trách nhiệm về việc cung cấp thông tin (Điều 56, 62…); Hoạt động môi giới BĐS (Điều 61-65).

Thông tin thêm, Thứ trưởng nhấn mạnh, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Xây dựng đã có văn bản về việc "phân tích cơ cấu giá thành, giá bán, nguyên nhân tăng giá bất động sản và đề xuất một số giải pháp nhằm giảm giá nhà ở, đất ở và ổn định thị trường bất động sản" gửi Văn phòng Chính phủ để báo cáo Thủ tướng.

Đồng thời, Bộ Xây dựng cũng đã ban hành văn bản về việc tăng cường công tác quản lý, kiểm soát tình hình biến động giá bất động sản gửi UBND các tỉnh, thành phố.

Trong đó, Bộ kiến nghị các Bộ, ngành, các tỉnh, thành phố: Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra việc thực thi các quy định của pháp luật liên quan đến các dự án, chủ đầu tư, đơn vị môi giới có hiện tượng thổi giá, trục lợi; có biện pháp ngăn ngừa, xử lý các hành vi vi phạm (nếu có).

Đẩy mạnh tiến độ giải quyết các thủ tục hành chính về đầu tư, giải phóng mặt bằng, xác định tiền sử dụng đất… nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường (nhằm cân bằng cung cầu tại một số thành phố lớn đặc biệt như tại Hà Nội và TP.HCM).

Các tỉnh, thành phố thường xuyên tổ chức công bố, công khai thông tin về thị trường bất động sản, các chương trình, kế hoạch phát triển khu đô thị, nhà ở, các dự án bất động sản được phê duyệt, các dự án đầu tư đáp ứng điều kiện huy động vốn theo quy định pháp luật, nhằm bảo đảm minh bạch thông tin thị trường, ngăn chặn các hiện tượng gian lận, lừa đảo trong kinh doanh bất động sản.

Kiến nghị Chính phủ giao cho Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ TN&MT và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, thí điểm mô hình "Trung tâm giao dịch bất động sản và giao dịch quyền sử dụng đất do nhà nước quản lý" nhằm hạn chế rủi ro về giá và pháp lý cho người mua.

Kiến nghị Chính phủ giao Bộ Tài chính nghiên cứu, tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành chính sách thu thuế phù hợp nhằm hạn chế tình trạng nhà, đất đã được mua, bán, nhưng bỏ hoang, không sử dụng gây lãng phí nguồn lực xã hội.