Bí mật đằng sau thanh dao cong làm nên danh tiếng lính Gurkha

Gắn liền với thanh dao Khukuri đặc trưng, Gurkha là lực lượng quân sự gốc Nepal có lịch sử hơn 200 năm phục vụ trong quân đội Anh.

Gurkha là tên gọi dành cho những người lính có nguồn gốc từ Nepal, nổi tiếng với truyền thống quân sự lâu đời và mối liên hệ đặc biệt với quân đội Anh. Lịch sử của họ bắt đầu được biết đến rộng rãi sau cuộc chiến tranh Anh – Nepal giai đoạn 1814–1816. Dù giành chiến thắng, Công ty Đông Ấn Anh rất ấn tượng trước khả năng chiến đấu của đối phương, đặc biệt là sự bền bỉ trong địa hình núi non hiểm trở. Sau Hiệp ước Sugauli năm 1816, người Nepal được phép tình nguyện gia nhập quân đội Anh.

Một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của Gurkha là Khukuri, loại dao cong truyền thống của Nepal, có phần lưỡi rộng gần mũi và thường được mang bên hông. Khukuri vừa là công cụ lao động, vừa là vũ khí chiến đấu, gắn bó sâu sắc với văn hóa Gurkha. Hình ảnh hai thanh Khukuri bắt chéo cũng trở thành biểu tượng nhận diện của lực lượng này.

Ảnh: National Army Museum

Trong hai cuộc chiến tranh thế giới, Gurkha đã tham chiến trên nhiều mặt trận. Chiến tranh thế giới thứ nhất có hơn 120.000 người Nepal phục vụ trong quân đội Anh; con số này trong Thế chiến thứ hai vượt 130.000. Họ chiến đấu tại Pháp, Bắc Phi, Italy, Đông Nam Á và Miến Điện. Năm 1915, Kulbir Thapa trở thành người Gurkha đầu tiên được trao Huân chương Chữ thập Victoria – phần thưởng quân sự cao quý nhất của Anh dành cho lòng dũng cảm.

Sau khi Ấn Độ giành độc lập năm 1947, các trung đoàn Gurkha được phân chia giữa quân đội Ấn Độ và Anh. Những đơn vị tiếp tục phục vụ Anh được tổ chức lại, đến năm 1994 hợp nhất thành Trung đoàn Bộ binh Hoàng gia Gurkha (Royal Gurkha Rifles). Họ tiếp tục tham gia nhiều chiến dịch tại Malaya, Borneo, Falkland, Iraq và Afghanistan.

Ngày nay, Gurkha vẫn là thành phần quan trọng của quân đội Anh, với các đơn vị bộ binh, công binh, thông tin liên lạc và hậu cần. Năm 2025, Anh công bố thành lập đơn vị pháo binh Gurkha của Nhà vua (King's Gurkha Artillery), đánh dấu bước phát triển mới của lực lượng này. Đáng chú ý, đợt tuyển quân năm 2026 có hơn 14.000 ứng viên cạnh tranh 323 vị trí.

Trải qua hơn hai thế kỷ, Gurkha không chỉ được nhớ đến bởi những chiến công trên chiến trường mà còn bởi bản sắc văn hóa và truyền thống quân sự riêng biệt. Những thanh Khukuri cong vẫn là biểu tượng nổi bật của họ, đại diện cho một lực lượng đã đi từ những ngọn núi Nepal đến nhiều chiến trường trên khắp thế giới.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.

Vũ khí chùy gai khiến đối thủ khiếp sợ trên chiến trường Nhật Bản

Được chế tạo từ gỗ cứng gia cố sắt hoặc đúc hoàn toàn bằng kim loại, Kanabō nổi bật với khả năng gây sát thương bằng những cú va đập mạnh.

Trong kho vũ khí của các chiến binh Nhật Bản thời phong kiến, Kanabō là một trong những vũ khí có vẻ ngoại đáng sợ nhất. Đây là loại chùy dài, thường được chế tạo từ gỗ cứng gia cố bằng các đai sắt, đinh hoặc gai kim loại. Một số phiên bản được đúc hoàn toàn bằng sắt. Tên gọi Kanabō có nghĩa gần với “cây gậy kim loại”, phản ánh đặc điểm nổi bật của loại vũ khí này.

Kanabō có nhiều kích thước và hình dáng khác nhau. Loại dài thường cần sử dụng bằng cả hai tay, với phần thân thuôn nhỏ ở cán và phình rộng về phía đầu chùy. Bề mặt có thể hình tròn, lục giác hoặc bát giác, đôi khi được gắn những hàng đinh sắt nhô ra. Những phiên bản nhỏ hơn có thể sử dụng bằng một tay. Khác với kiếm katana thiên về những nhát chém chính xác, Kanabō được thiết kế để tạo ra sức sát thương bằng những cú đánh nặng nề.

Máy bay cảm tử Ohka: Vũ khí kỳ lạ của Nhật Bản trong Thế chiến II

Mang đầu đạn nặng 1.200 kg và động cơ tên lửa, Ohka được Nhật Bản phát triển để lao thẳng vào tàu chiến đối phương trong Thế chiến II.

Ohka, có nghĩa là “hoa anh đào” trong tiếng Nhật, là loại máy bay tấn công cảm tử do Hải quân Nhật Bản phát triển năm 1944. Mang ký hiệu MXY-7, nó không giống một máy bay chiến đấu thông thường mà gần như là một quả bom lớn gắn cánh, buồng lái và động cơ tên lửa. Phần đầu chứa khối thuốc nổ nặng khoảng 1.200 kg, còn phía đuôi có ba động cơ tên lửa nhiên liệu rắn.

Điểm đặc biệt nhất của Ohka là nó không thể tự bay đến mục tiêu từ căn cứ. Do tầm hoạt động rất ngắn, chiếc máy bay nhỏ bé này được treo dưới thân máy bay ném bom Mitsubishi G4M “Betty” – đóng vai trò máy bay mẹ. Khi đến đủ gần hạm đội đối phương, Ohka được thả ra, phi công điều khiển nó lượn xuống rồi kích hoạt động cơ tên lửa, lao vào tàu chiến với tốc độ cực lớn.

Parang: Loại dao chặt đa năng của cư dân rừng nhiệt đới Đông Nam Á

Không chỉ phát quang rừng rậm, chặt củi, parang còn là vật dụng sinh tồn và từng được sử dụng trong chiến đấu của nhiều cộng đồng bản địa.

Đó là parang, loại dao chặt truyền thống phổ biến tại quần đảo Mã Lai, đặc biệt ở Indonesia, Malaysia, Brunei và đảo Borneo. Không đơn thuần là một dụng cụ nhà bếp, parang còn được sử dụng để phát quang rừng rậm, khai phá đất canh tác, chặt củi, đốn cành cây và phục vụ nhiều hoạt động sinh tồn. Trong một số cộng đồng bản địa, nó đồng thời là vũ khí tự vệ và chiến đấu.

Parang thường có lưỡi thép một cạnh, tương đối dài, dày và nặng hơn về phía trước để tạo lực chặt mạnh. Thiết kế này đặc biệt thích hợp với thảm thực vật nhiệt đới Đông Nam Á, nơi những bụi cây thân gỗ, dây leo và cành nhánh dày đặc khiến dao mỏng, nhẹ khó phát huy hiệu quả. Cán dao thường làm bằng gỗ hoặc sừng động vật, đi kèm bao đựng bằng gỗ để bảo vệ lưỡi và thuận tiện mang theo.