Xung đột Trung Đông tác động tăng trưởng kinh tế toàn cầu thế nào?

Liên Hợp Quốc đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 do cuộc khủng hoảng ở Trung Đông.

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông tiếp diễn và giá dầu tăng cao, Liên Hợp Quốc ngày 19/5 đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đồng thời dự báo lạm phát toàn cầu tăng trong năm nay, theo AP.

Tăng trưởng GDP toàn cầu được dự báo ở mức 2,5%

Các chuyên gia kinh tế của Liên Hợp Quốc cho biết, tăng trưởng GDP toàn cầu hiện được dự báo ở mức 2,5% cho năm 2026, giảm so với mức 2,7% được đưa ra hồi tháng 1/2026, và có thể giảm xuống chỉ còn 2,1% “trong kịch bản bất lợi hơn”.

Ông Shantanu Mukherjee, Giám đốc phân tích kinh tế thuộc Bộ phận Các vấn đề Kinh tế và Xã hội của Liên Hợp Quốc, phát biểu tại cuộc họp báo rằng đây sẽ là một trong những mức tăng trưởng yếu nhất trong thế kỷ này, ngoại trừ thời kỳ đại dịch COVID-19 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

aptauhanquoc.jpg
Tàu HMM NAMU do Hàn Quốc vận hành neo đậu tại một cảng ở Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, sau khi bị hư hại ở eo biển Hormuz, ngày 8/5/2026. Ảnh: Kim Sang Hun/Yonhap/AP.

Ở một khía cạnh tích cực hơn, ông Mukherjee cho biết: “Chúng ta chưa gần suy thoái, nhưng cuộc sống của hàng tỷ người có thể trở nên khó khăn hơn, và một số quốc gia có thể chứng kiến kinh tế suy giảm".

Lạm phát toàn cầu dự kiến sẽ tăng lên 3,9% trong năm nay, cao hơn 0,8% so với dự báo hồi tháng 1, trước khi Mỹ và Israel tiến hành cuộc tấn công Iran vào ngày 28/2. Iran đã đáp trả bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, phân bón và các sản phẩm dầu khí khác.

“Giá năng lượng tăng là một yếu tố, các sản phẩm lọc dầu vốn rất quan trọng đối với sản xuất công nghiệp và vận tải thương mại cũng tăng giá”, ông Mukherjee nhận định.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng không phải tất cả quốc gia đều sẽ trải qua cùng một mức lạm phát.

Ở các nước phát triển giàu có, lạm phát dự kiến sẽ tăng từ 2,6% năm 2025 lên 2,9% năm 2026. Ở các nước đang phát triển, lạm phát được dự báo sẽ tăng từ 4,2% lên 5,2% do chi phí năng lượng, vận chuyển và hàng hóa nhập khẩu tăng cao làm xói mòn thu nhập thực tế.

Tác động của cuộc xung đột Mỹ - Iran không đồng đều

Báo cáo “Tình hình và Triển vọng Kinh tế Thế giới” giữa năm 2026 cho biết, tác động của cuộc chiến tại Iran là rất không đồng đều, với thiệt hại kinh tế nghiêm trọng nhất tập trung ở Tây Á, khu vực gồm 21 quốc gia Ả Rập, bao gồm cả các nước vùng Vịnh Ba Tư.

Tăng trưởng kinh tế tại khu vực này dự kiến sẽ giảm mạnh từ 3,6% năm 2025 xuống còn 1,4% năm 2026, không chỉ do cú sốc năng lượng mà còn bởi thiệt hại trực tiếp về hạ tầng và sự gián đoạn nghiêm trọng đối với sản xuất dầu, thương mại và du lịch.

eobien.png
Iran kiểm soát eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc tấn công vào nước này hôm 28/2. Ảnh: Doha News.

Tại châu Phi, tăng trưởng trung bình dự kiến chỉ giảm nhẹ, từ 4,2% năm ngoái xuống còn 3,9% năm nay, theo báo cáo. Ở khu vực Mỹ Latinh và Caribe, tăng trưởng được dự báo sẽ chậm lại từ 2,5% xuống còn 2,3% vào năm 2026.

Tại Mỹ, nền kinh tế được kỳ vọng sẽ “tương đối vững vàng” với mức tăng trưởng dự báo 2% trong năm nay, gần tương đương với năm 2025, báo cáo cho biết.

Ngược lại, châu Âu chịu tác động lớn hơn, với sự phụ thuộc nặng nề vào năng lượng nhập khẩu gây áp lực lên các hộ gia đình và doanh nghiệp, các chuyên gia kinh tế nhận định. Tăng trưởng kinh tế của Liên minh châu Âu dự kiến sẽ giảm từ 1,5% năm 2025 xuống còn 1,1% năm 2026, trong khi tăng trưởng của Vương quốc Anh được dự báo sẽ giảm sâu hơn, từ 1,4% năm ngoái xuống còn 0,7% năm nay.

Tại châu Á, Liên Hợp Quốc cho biết, cơ cấu năng lượng đa dạng, dự trữ chiến lược lớn cùng các biện pháp của Chính phủ Trung Quốc đang tạo ra “vùng đệm”, nên tăng trưởng kinh tế của nước này chỉ dự kiến giảm từ 5% năm 2025 xuống còn 4,6% năm nay.

Ấn Độ được dự báo sẽ tiếp tục là một trong những nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất, với mức tăng trưởng 6,4% trong năm nay, dù thấp hơn mức 7,5% của năm 2025.

“Câu hỏi đặt ra cho Trung Quốc, cũng như đối với Ấn Độ và các quốc gia khác, là cuộc xung đột này và tác động của nó sẽ kéo dài bao lâu, bởi tất cả vùng đệm này rõ ràng đều có giới hạn”, ông Ingo Pitterle, chuyên gia kinh tế cấp cao của Liên Hợp Quốc, chia sẻ với báo giới.

>>> Mời độc giả xem thêm video về eo biển Hormuz

Nguồn video: VTV

Cuộc khủng hoảng Trung Đông ảnh hưởng hoạt động nhân đạo thế nào?

Theo người phát ngôn Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn, nếu tình trạng bất ổn tại Trung Đông tiếp diễn, các hoạt động nhân đạo tiếp tục bị ảnh hưởng.

Người phát ngôn của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR), bà Carlotta Wolf, cảnh báo cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đã tạo ra những tác động vượt xa khu vực này, kéo theo những hệ lụy ngày càng lớn đối với chuỗi cung ứng nhân đạo toàn cầu và công tác phân phối viện trợ.

Tình trạng bất ổn và mất an ninh gia tăng quanh các tuyến đường trọng yếu tại Vùng Vịnh, bao gồm eo biển Hormuz, đã làm gián đoạn giao thông hàng hải. Giá nhiên liệu, thực phẩm và vận chuyển tăng cao trên toàn cầu làm chậm tiến độ giao hàng các vật tư thiết yếu, bà Carlotta Wolf cho biết tại buổi họp báo thường kỳ.

Châu Âu chia rẽ vì cuộc xung đột ở Trung Đông?

Chính sách của EU đối với Israel và cách gây áp lực lên Thủ tướng Benjamin Netanyahu đang gây chia rẽ trong khối 27 quốc gia thành viên.

Các nhà ngoại giao hàng đầu châu Âu đã nhóm họp tại Luxembourg để xây dựng kế hoạch hành động đối phó với hàng loạt khủng hoảng, từ cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine cho đến bất ổn kinh tế khi chiến sự tại Iran đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao.

Tuy nhiên, chính sách của Liên minh châu Âu (EU) đối với Israel và cách gây áp lực lên Thủ tướng Benjamin Netanyahu trong bối cảnh an ninh ngày càng xấu đi tại các vùng lãnh thổ Palestine ở Gaza, Bờ Tây bị chiếm đóng cũng như tại Lebanon lại đang gây chia rẽ trong khối 27 quốc gia thành viên.

Liên Hợp Quốc nỗ lực tăng cường viện trợ nhân đạo khắp Trung Đông

Trong bối cảnh xung đột tiếp diễn, các nỗ lực cứu trợ đã được tăng cường tại nhiều khu vực trên khắp Trung Đông.

Trong bối cảnh xung đột tiếp diễn với thách thức từ làn sóng di dời hàng loạt tại Lebanon và những hạn chế trong tiếp cận viện trợ ở Dải Gaza, các nỗ lực cứu trợ đã được tăng cường tại nhiều khu vực trên khắp Trung Đông, cơ quan nhân đạo của Liên Hợp Quốc cho biết hôm 15/4.

Phân bổ 12 triệu USD từ CERF hỗ trợ nỗ lực nhân đạo tại Iran