Người phát ngôn của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR), bà Carlotta Wolf, cảnh báo cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đã tạo ra những tác động vượt xa khu vực này, kéo theo những hệ lụy ngày càng lớn đối với chuỗi cung ứng nhân đạo toàn cầu và công tác phân phối viện trợ.
Tình trạng bất ổn và mất an ninh gia tăng quanh các tuyến đường trọng yếu tại Vùng Vịnh, bao gồm eo biển Hormuz, đã làm gián đoạn giao thông hàng hải. Giá nhiên liệu, thực phẩm và vận chuyển tăng cao trên toàn cầu làm chậm tiến độ giao hàng các vật tư thiết yếu, bà Carlotta Wolf cho biết tại buổi họp báo thường kỳ.
"Những chi phí leo thang này ảnh hưởng nặng nề hơn đến những người vốn đã sống trong tình trạng khẩn cấp, bao gồm hàng triệu người tị nạn và phải di dời - những đối tượng chịu tác động nghiêm trọng nhất, đồng thời làm giảm khả năng của các tổ chức cứu trợ trong việc cung cấp hỗ trợ kịp thời”, bà nhấn mạnh.
Để giảm thiểu sự gián đoạn, UNHCR nhanh chóng thích ứng bằng cách chuyển hướng vận chuyển hàng hóa đường biển, ví dụ như vòng qua Aqaba, và bằng cách tăng cường sử dụng các hành lang đường bộ thay thế, bao gồm vận chuyển bằng xe tải xuyên qua Bán đảo Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ từ Dubai.
Song, việc đóng cửa các tuyến hàng hải trọng yếu khiến tàu thuyền buộc phải sử dụng các tuyến thay thế dài hơn và tốn kém hơn, dẫn đến thời gian vận chuyển kéo dài và hoạt động trở nên phức tạp hơn. Giá cước vận chuyển từ các quốc gia cung ứng chủ chốt đã tăng gần 18% kể từ khi xung đột bùng phát, trong khi năng lực của các nhà cung cấp vận tải toàn cầu của UNHCR giảm từ 97% xuống còn 77% kể từ đầu năm nay, bà Wolf cho biết.
“Đối với một số lô hàng, chi phí đã tăng hơn gấp đôi, chẳng hạn như chi phí vận chuyển hàng cứu trợ từ kho dự trữ toàn cầu của UNHCR tại Dubai đến Sudan và Chad”, bà Wolf nói.
Người phát ngôn của UNHCR đặc biệt bày tỏ lo ngại về tình hình tại châu Phi, nơi đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng di dời chồng chéo, “thường xuyên bị lãng quên một cách đáng tiếc”.
Tại Kenya, nơi đặt một trong các kho dự trữ toàn cầu của UNHCR, giá nhiên liệu tăng khoảng 15% gần đây đã gây ra tình trạng chậm trễ và giảm số lượng xe tải vận chuyển hàng đến Ethiopia, Cộng hòa Dân chủ Congo và Nam Sudan. Ở Sudan, chi phí phân phối viện trợ đã tăng gấp đôi trong vài tháng qua, trong khi việc chuyển hướng vận chuyển qua mũi Hảo Vọng có thể kéo dài thời gian giao hàng thêm tới 25 ngày.
Trong bối cảnh nhiều thách thức, UNHCR đến nay vẫn duy trì được sự liên tục của hoạt động viện trợ nhân đạo nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng và mạng lưới cung ứng toàn cầu, bao gồm bảy kho dự trữ toàn cầu tại Dubai, Termez, Copenhagen, Accra, Douala, Nairobi và Panama City, có khả năng hỗ trợ tới 1 triệu người di tản bất cứ lúc nào, cùng với hơn 160 kho hàng cấp quốc gia và các thỏa thuận dự phòng cho việc mua sắm và hỗ trợ tài chính tại địa phương.
Kể từ khi cuộc khủng hoảng bắt đầu, UNHCR cùng với các đối tác trong lĩnh vực nhà ở đã cung cấp hàng cứu trợ cho hơn 200.000 người di tản ở Lebanon, chủ yếu sử dụng nguồn cung cấp đã được chuẩn bị sẵn. Sự hỗ trợ bổ sung bao gồm 3 chuyến bay vận tải do Liên minh châu Âu, Pháp, Ireland và Italy tài trợ, và 40 xe tải chở hơn 317 tấn hàng viện trợ thiết yếu từ Dubai, hỗ trợ tới 100.000 người.
“Tuy nhiên, nếu tình trạng bất ổn tại Trung Đông tiếp diễn, chi phí tăng cao, sự chậm trễ và năng lực vận chuyển hạn chế có thể sẽ tiếp tục cản trở các hoạt động nhân đạo”, bà Wolf nhấn mạnh.
Mặc dù UNHCR tiếp tục thích ứng thông qua việc điều chỉnh tuyến đường, tái phân bổ kho hàng và hỗ trợ hậu cần từ các nhà tài trợ, nhưng sự gián đoạn kéo dài có nguy cơ làm giảm quy mô và tốc độ viện trợ đến được với những người cần giúp đỡ, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho hàng triệu người tị nạn và di cư trên toàn thế giới.
>>> Mời độc giả xem thêm video về eo biển Hormuz
