Tình hình chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang phức tạp khi Mỹ, Iran và các đồng minh đồng loạt triển khai các động thái quân sự – ngoại giao mang tính răn đe cao, đặc biệt xoay quanh điểm nóng chiến lược eo biển Hormuz.
Mỹ tạm hoãn tấn công, căng thẳng vẫn ở mức cao
Theo hãng tin AP, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã quyết định gia hạn thêm 5 ngày cho Iran để mở lại eo biển Hormuz, đồng thời tạm hoãn kế hoạch tấn công vào các nhà máy điện của nước này.
Động thái này được đưa ra sau các cuộc trao đổi được mô tả là “tích cực”, dù Tehran chưa xác nhận chính thức. Tuy nhiên, Washington vẫn duy trì sức ép quân sự và cảnh báo có thể nối lại các đòn tấn công nếu Iran không nhượng bộ.
Eo biển Hormuz hiện là tuyến hàng hải sống còn, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng gây chấn động thị trường năng lượng thế giới.
Trước đó, Iran đã đe dọa đóng hoàn toàn eo biển và tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của các nước đồng minh Mỹ nếu bị đánh vào hệ thống điện.
Cuộc xung đột kéo dài từ cuối tháng 2/2026 đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, đồng thời gây ra biến động mạnh về giá dầu và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Iran phô diễn UAV Arash-2 tấn công sâu vào Israel
Song song với diễn biến ngoại giao, Iran tiếp tục đẩy mạnh chiến tranh công nghệ cao bằng việc công bố sử dụng UAV thế hệ mới Arash-2 để tấn công sân bay Ben Gurion của Israel.
Theo Army Recognition, Arash-2 là loại UAV cảm tử tầm xa, có khả năng bay tới 1.500-2.000 km, được thiết kế để xuyên thủng hệ thống phòng không và tấn công mục tiêu chiến lược.
Giới chức Iran cho biết UAV này có diện tích phản xạ radar rất nhỏ, bay thấp và có thể tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng khác nhau, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn.
Ngoài ra, Arash-2 còn được tối ưu cho sản xuất hàng loạt, cho phép Iran triển khai các đòn tấn công kiểu “bão hòa” nhằm làm quá tải hệ thống phòng không đối phương.
Tuy nhiên, hiện chưa có xác nhận độc lập về mức độ thiệt hại tại sân bay Ben Gurion. Các chuyên gia nhận định, ngay cả khi hiệu quả thực tế chưa rõ ràng, việc công bố sử dụng Arash-2 vẫn mang ý nghĩa răn đe chiến lược, cho thấy Iran có khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương.
Anh triển khai tàu ngầm hạt nhân mang Tomahawk
Trong khi đó, Anh đã điều tàu ngầm hạt nhân tấn công HMS Anson tới khu vực gần Iran, bổ sung thêm một lớp răn đe quân sự dưới biển.
Theo Army Recognition, HMS Anson thuộc lớp Astute, có khả năng hoạt động bí mật trong thời gian dài và mang theo tên lửa hành trình Tomahawk với tầm bắn hơn 1.600 km.
Từ vị trí triển khai tại khu vực phía bắc Ấn Độ Dương, tàu ngầm này có thể:
• Theo dõi hoạt động hải quân Iran
• Phát hiện các hoạt động rải thủy lôi
• Thu thập tình báo điện tử
• Sẵn sàng tiến hành tấn công chính xác vào các mục tiêu chiến lược
Việc triển khai tàu ngầm thay vì lực lượng nổi được đánh giá là cách tiếp cận “răn đe kín”, vừa duy trì sức ép quân sự, vừa tránh leo thang công khai.
Cục diện chiến sự ngày càng phức tạp
Ba diễn biến song song - Mỹ trì hoãn tấn công, Iran nâng cấp năng lực UAV và Anh tăng cường hiện diện hải quân - cho thấy xung đột đang chuyển sang giai đoạn đối đầu đa lớp:
• Trên biển: cạnh tranh kiểm soát eo Hormuz
• Trên không: gia tăng chiến tranh UAV và tên lửa
• Dưới nước: triển khai lực lượng răn đe chiến lược
Giới phân tích nhận định, nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột quy mô lớn vẫn hiện hữu, đặc biệt nếu tuyến vận tải dầu mỏ toàn cầu tiếp tục bị gián đoạn hoặc các bên vượt “lằn ranh đỏ” về hạ tầng dân sự.
Căng thẳng Mỹ-Iran đang chuyển sang thế đối đầu “kiềm chế nhưng sẵn sàng bùng nổ”. Việc Mỹ tạm hoãn tấn công cho thấy Washington vẫn ưu tiên áp lực ngoại giao, nhưng không từ bỏ lựa chọn quân sự. Trong khi đó, Iran đẩy mạnh UAV tầm xa như Arash-2 nhằm tạo lợi thế bất đối xứng, còn Anh triển khai tàu ngầm mang tên lửa hành trình để tăng răn đe kín. Điểm nóng eo biển Hormuz tiếp tục là “ngòi nổ” lớn nhất: nếu bị phong tỏa, xung đột có thể vượt khỏi khu vực và kéo theo khủng hoảng năng lượng toàn cầu.