Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, trong bối cảnh Việt Nam đã thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, công tác đấu thầu đóng vai trò then chốt để lựa chọn nhà thầu năng lực và tiết kiệm ngân sách. Việc tuân thủ Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) và Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ là yêu cầu bắt buộc đối với mọi chủ đầu tư. Tuy nhiên, qua phân tích hồ sơ của Công ty TNHH MTV Xây dựng Đức Lộc (Mã số doanh nghiệp: 2200274097, trụ sở tại xã Thạnh An, TP Cần Thơ), dư luận không khỏi băn khoăn về hiệu quả kinh tế tại các gói thầu đơn vị này thực hiện.
Những con số biết nói
Công ty TNHH MTV Xây dựng Đức Lộc thành lập năm 2007, do ông Nguyễn Thành Quyện làm đại diện pháp luật. Lịch sử tham gia đấu thầu của doanh nghiệp này ghi nhận những kết quả "đáng nể" khi tham gia 12 gói thầu thì trúng tới 10 gói, tỷ lệ trúng thầu đạt mức rất cao. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt hơn 23,5 tỷ đồng.
Tuy nhiên, điều khiến các chuyên gia đấu thầu lưu tâm không phải là số lượng gói thầu, mà là tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách. Phân tích dữ liệu cho thấy, tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của đơn vị này lên đến khoảng 98,3%. Điều này đồng nghĩa với việc ngân sách nhà nước tiết kiệm được khoảng 1,7% thông qua quá trình đấu thầu – một con số khiêm tốn so với tính chất cạnh tranh của đấu thầu qua mạng.
Trúng thầu sát giá dự toán
Tại gói thầu "Thi công xây dựng" do Phòng Kinh tế xã Tân Phước Hưng (địa bàn thuộc TP Cần Thơ sau sáp nhập) làm bên mời thầu, Công ty Xây dựng Đức Lộc trúng thầu với giá 1.813.186.000 đồng vào ngày 27/04/2026. Đáng chú ý, mức giá này gần như tiệm cận với giá dự toán, khiến hiệu quả tiết kiệm ngân sách tại địa phương này không đáng kể.
Tương tự, vào đầu năm 2026, tại Gói thầu số 01: Xây dựng (số quyết định phê duyệt 78/QĐ-UBND ngày 04/02/2026), Công ty Xây dựng Đức Lộc trong vai trò liên danh chính đã vượt qua các đối thủ để trúng thầu với giá 2.680.000.000 đồng.
Đặc biệt, hồ sơ ghi nhận có những gói thầu tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao - Truyền thanh huyện Cù Lao Dung (hiện đã sáp nhập đơn vị hành chính) có tỷ lệ tiết kiệm đạt mức 0%, tức là giá trúng thầu bằng đúng giá dự toán. Việc trúng thầu "không lệch một đồng" so với con số dự toán của chủ đầu tư là một hiện tượng cần được xem xét kỹ lưỡng, đặt ra nghi vấn về việc lập dự toán hoặc tính cạnh tranh thực chất trong đấu thầu.
Trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư
Trao đổi với PV Báo Tri thức và Cuộc sống về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Theo quy định tại Điều 8 Luật Đấu thầu 2023 và Chỉ thị 12/CT-TTg năm 2026, tính minh bạch và hiệu quả kinh tế là hai thước đo quan trọng nhất. Khi xuất hiện những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm dưới 1%, thậm chí 0%, chủ đầu tư cần có trách nhiệm giải trình rõ ràng về quy trình lập dự toán và khảo sát giá thị trường. Trong mô hình hành chính mới từ 01/07/2025, khi chính quyền địa phương 2 cấp, áp lực quản lý dự án dồn về cấp xã là rất lớn, đòi hỏi công tác hậu kiểm phải được thực hiện nghiêm ngặt để tránh thất thoát ngân sách".
Sự xuất hiện dày của các gói thầu "sát giá" không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn mà còn có thể làm giảm cơ hội của các nhà thầu khác có năng lực tốt và giá cạnh tranh hơn. Dư luận đang chờ đợi những giải trình thuyết phục từ phía các đơn vị mời thầu tại Cần Thơ đối với các dự án xây lắp mà Công ty Xây dựng Đức Lộc đã và đang thực hiện.
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] Xây dựng Đức Lộc và "bạn thầu": Trách nhiệm của chủ đầu tư ở đâu?
Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực công tác đấu thầu:
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện trong công tác đấu thầu, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Kiên quyết có biện pháp xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi dàn xếp, thông thầu, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong hoạt động đấu thầu, bảo đảm “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ”. Nghiêm cấm việc trao thầu cho các nhà thầu “thân hữu, quen thuộc” không bảo đảm năng lực, gây thất thoát, lãng phí ngân sách.