Xã Bảo Lâm 2: Câu hỏi về trách nhiệm người đứng đầu khi ngân sách tiết kiệm 0 đồng [Kỳ 4]

Những con số trúng thầu sát nút giá dự toán tại Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 khiến dư luận đặt câu hỏi về hiệu quả thực tế của công tác đấu thầu tại địa phương.Những con số trúng thầu sát nút giá dự toán tại Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 khiến dư luận đặt câu hỏi về hiệu quả thực tế của công tác đấu thầu tại địa phương.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hiệu quả kinh tế, một trong những thước đo quan trọng nhất của công tác đấu thầu, đang cho thấy những chỉ số rất hạn chế tại Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2. Qua thống kê, không ít gói thầu chỉ mang lại giá trị tiết kiệm "tượng trưng" cho ngân sách nhà nước, trong đó cá biệt có gói thầu tỉ lệ tiết kiệm là 0%.

Phân tích tại gói thầu thi công hệ thống chiếu sáng công cộng trên địa bàn xã cho thấy, giá dự toán là 1.755.348.200 đồng. Sau quá trình đấu thầu, giá trúng thầu được duyệt là 1.752.177.429 đồng. Như vậy, dự án trị giá tiền tỷ này chỉ tiết kiệm được cho ngân sách khoảng 3,1 triệu đồng, tương ứng tỉ lệ tiết kiệm siêu thấp đạt 0,18%. Trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư công cần được sử dụng triệt để tiết kiệm, con số giảm giá này gây ra nhiều băn khoăn về tính thực chất của việc khảo sát giá cạnh tranh.

Trách nhiệm trong việc phê duyệt các kết quả này thuộc về lãnh đạo Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2. Cụ thể, các quyết định quan trọng đều mang chữ ký của ông Phạm Văn Tuyến và ông Đỗ Xuân Vinh trong vai trò Phó Chánh Văn phòng. Tại gói thầu mua sắm vật dụng phục vụ tổng kết HĐND xã, ông Phạm Văn Tuyến đã ký phê duyệt giá trúng thầu 131.868.000 đồng, bằng khít với dự toán, không giảm được đồng nào. Tương tự là gói thầu mua sắm ứng phó mưa bão của Ban chỉ huy quân sự xã cũng đạt tỉ lệ tiết kiệm 0 đồng.

Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực, hiệu quả trong công tác đấu thầu đã nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu bên mời thầu. Việc ưu tiên hình thức chỉ định thầu rút gọn và chấp nhận các mức giá trúng thầu sát nút dự toán đòi hỏi Chủ đầu tư phải chứng minh được quy trình khảo sát giá thị trường đã thực sự khách quan và trung thực.

Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long) chia sẻ: "Theo tinh thần Luật Đấu thầu 2023, tỉ lệ tiết kiệm không phải là tiêu chí duy nhất nhưng là chỉ số trực quan nhất để đánh giá trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quản lý ngân sách. Các gói thầu có tỉ lệ tiết kiệm gần như bằng không, đặc biệt là các gói chỉ định thầu, cần được Chủ đầu tư giải trình rõ ràng về căn cứ xác định giá dự toán để đảm bảo không có tình trạng nâng giá hoặc dàn xếp."

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 5] Bài học rút ra và giải pháp thượng tôn pháp luật từ ý kiến chuyên gia, luật sư

Hiệu quả Kinh tế - Chỉ số ưu tiên trong Đầu tư công

Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương phải nâng cao chất lượng công tác đấu thầu, tập trung vào mục tiêu đạt hiệu quả kinh tế cao nhất. Tỉ lệ tiết kiệm chung của Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 đạt mức trung bình 2,03% được đánh giá là mức Thấp so với mặt bằng chung. Để cải thiện chỉ số này, Chủ đầu tư cần thực hiện thẩm định giá độc lập và tăng cường các gói thầu đấu thầu rộng rãi thay vì chỉ định thầu rút gọn. Việc phê duyệt trúng thầu với giá bằng 100% dự toán là điểm yếu trong trách nhiệm giải trình cần được khắc phục triệt để.

Xã Bảo Lâm 2: Điểm tên nhóm nhà thầu tư vấn thường xuyên "ghé thăm" các gói thầu [Kỳ 3]

Sự lặp lại thường xuyên của một nhóm đơn vị tư vấn trong danh sách trúng thầu tại xã Bảo Lâm 2 đặt ra nhu cầu về việc đảm bảo tính khách quan trong công tác lựa chọn nhà thầu.

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, bên cạnh các đơn vị trực tiếp thi công, hệ thống các đơn vị tư vấn "đồng hành" cùng Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 trong công tác đấu thầu cũng xuất hiện những cái tên rất quen thuộc. Phân tích lịch sử trúng thầu cho thấy sự lặp lại định kỳ của một nhóm doanh nghiệp tư vấn tại các dự án do đơn vị này làm Chủ đầu tư.

Điển hình nhất là trường hợp của Công ty TNHH Kiến trúc Cao Nguyên Xanh (MST: 5801437111). Theo ghi nhận trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, doanh nghiệp này liên tục được Chủ đầu tư tin tưởng giao phó các khâu then chốt. Cụ thể, tại công trình "Nâng cấp, sửa chữa hệ thống chiếu sáng công cộng...", Công ty Cao Nguyên Xanh đã trúng gói thầu số 4 "Tư vấn lập HSYC, đánh giá HSĐX" với giá 6.810.751 đồng. Trước đó, tại công trình "Cải tạo sửa chữa Nhà văn hóa xã Lộc An (cũ)...", đơn vị này đã trúng gói thầu số 5 "Chi phí thẩm định HSYC và kết quả lựa chọn nhà thầu" với giá 5.000.000 đồng.

Cà Mau: Vì sao đấu thầu qua mạng tại xã Tân Tiến kém tính cạnh tranh? [Kỳ 2]

Dù thực hiện đấu thầu rộng rãi qua mạng, nhưng số lượng nhà thầu tham gia tại nhiều dự án hạ tầng xã Tân Tiến lại rất hạn chế, thường chỉ có ít đơn vị dự thầu.

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, tình trạng "độc diễn" trong đấu thầu đang là dấu hiệu đặc trưng tại các dự án do Ban Quản lý dự án xã Tân Tiến quản lý. Theo báo cáo phân tích, trung bình số nhà thầu tham gia mỗi gói thầu tại đơn vị này là thấp (số liệu thống kê kỹ thuật cho thấy có sự cạnh tranh chéo thấp).

Điển hình là gói thầu thi công tại Tuyến Kênh Bông Súng (mã IB2600122885-00) có giá 2.219.294.676 đồng. Kết quả mở thầu ghi nhận chỉ có duy nhất Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Nguyễn Sang (MST: 2001083059) nộp hồ sơ và trúng thầu với giá 2.185.591.969 đồng. Việc thiếu vắng các đối thủ cạnh tranh đã trực tiếp làm giảm tính hiệu quả kinh tế khi giá trúng thầu chỉ thấp hơn giá gói thầu khoảng 33 triệu đồng.

Xã Bảo Lâm 2: Mổ xẻ kịch bản "một mình một ngựa" tại gói thầu giao thông hơn 7 tỷ đồng [Kỳ 2]

Việc Công ty TNHH Bá Trường trúng gói thầu xây dựng hơn 7,1 tỷ đồng sau khi đối thủ duy nhất bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật đang khiến dư luận không khỏi băn khoăn.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, dự án "Đường giao thông thôn 4 đi thôn 5 xã Lộc An" là dự án có quy mô vốn lớn nhất do Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 làm Chủ đầu tư trong giai đoạn gần đây. Gói thầu số 01 "Toàn bộ chi phí xây dựng" có giá gói thầu là 7.113.216.339 đồng, được tổ chức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng.

Theo Biên bản mở thầu mã hiệu IB2600076376 ngày 20/03/2026, có 02 nhà thầu tham gia nộp E-HSDT gồm: Công ty TNHH Bá Trường và Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp Lộc Phú. Một cuộc cạnh tranh sòng phẳng được kỳ vọng sẽ giúp ngân sách tiết kiệm tối đa chi phí đầu tư. Tuy nhiên, kết quả tại bước đánh giá kỹ thuật đã làm thay đổi hoàn toàn kịch bản này.