Đồng Tháp: Giải trình quy trình công bố thông tin đấu thầu tại xã An Hữu

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, quy trình đăng tải thông tin lựa chọn nhà thầu của Phòng Kinh tế xã An Hữu (tỉnh Đồng Tháp) trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia thời gian qua ghi nhận một dòng thời gian khá đặc biệt. Việc công bố kết quả trúng thầu liên tục, dồn dập với cường độ cao cho thấy nỗ lực đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của địa phương, nhưng đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu pháp lý khắt khe về trách nhiệm giải trình, quy trình thẩm định hồ sơ và tính minh bạch của cơ quan chủ đầu tư.

Dòng thời gian công bố tập trung trên hệ thống mạng quốc gia

Dữ liệu trích xuất lịch sử đấu thầu điện tử tại địa bàn xã An Hữu cho thấy, trong tối ngày 29/06/2026, chủ đầu tư đã tiến hành thao tác đăng tải và công bố kết quả trúng thầu đối với hàng chục gói thầu tư vấn dự án. Một khối lượng dữ liệu khổng lồ được đẩy lên hệ thống chỉ trong một khung thời gian vô cùng ngắn ngủi.

Cụ thể, bắt đầu từ 20 giờ 51 phút đến 21 giờ 55 phút, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Vạn Thịnh Phát được ghi nhận trúng liên tiếp 8 gói thầu Tư vấn quản lý dự án. Điều đáng chú ý là song song cùng thời điểm đó, từ 20 giờ 57 phút đến 21 giờ 59 phút, Công ty TNHH Tư vấn Kỹ thuật Xây dựng Thuận Phát cũng được hệ thống công bố trúng trọn vẹn 8 gói thầu Tư vấn thẩm tra thiết kế và dự toán.

Một gói thầu tư vấn quản lý được chỉ định cho Công ty TNHH tư vấn thiết kế xây dựng Vạn Thịnh Phát. Nguồn MSC

Tiến trình công bố thông tin với tốc độ "chóng mặt" này tiếp tục diễn ra vào đầu giờ sáng ngày hôm sau. Từ 07 giờ 55 phút đến 08 giờ 30 phút ngày 30/06/2026, Phòng Kinh tế xã An Hữu hoàn tất việc ấn nút đăng tải kết quả cho hàng loạt gói thầu thi công xây dựng và tư vấn giám sát. Lần lượt các doanh nghiệp như Công ty TNHH Tiến Thành, Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Xây dựng Phát Huy, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Song Khang, Công ty TNHH MTV Nhã Lam Land được xướng tên trúng thầu.

Việc một cơ quan chủ đầu tư cấp cơ sở hoàn tất công bố thông tin pháp lý cho hơn 20 gói thầu tư vấn và xây lắp chỉ trong vòng vài giờ đồng hồ buổi tối và đầu giờ sáng ngày hôm sau là một tốc độ xử lý nghiệp vụ đáng chú ý, hiếm thấy trong hoạt động đấu thầu thông thường. Thực tế này cho thấy các quyết định phê duyệt có thể đã được ký ban hành trước đó trong giờ hành chính và tập hợp lại thành một bó hồ sơ lớn, để nhân sự phụ trách tiến hành thao tác tải lên hệ thống cùng một lúc nhằm tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, phương pháp làm việc này lại vô tình tạo ra những câu hỏi đặt ra về tính minh bạch và sự cẩn trọng trong từng khâu đánh giá.

Trách nhiệm giải trình và sự tuân thủ quy trình thẩm định

Dưới góc nhìn pháp lý, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công, nhất là các dự án phòng chống sạt lở cấp bách là điều hoàn toàn cần thiết và được khuyến khích. Tuy nhiên, tốc độ xử lý trên hệ thống mạng điện tử bắt buộc phải đi đôi với sự chuẩn mực của quy trình thủ tục trên giấy tờ và thực tế.

Điều 8 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật 90/2025/QH15) quy định rất rõ trách nhiệm công khai thông tin của bên mời thầu. Thông tin đấu thầu phải được đăng tải đầy đủ, chính xác, kịp thời để các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà thầu đối thủ và dư luận xã hội có thể tham gia giám sát một cách khách quan.

Bên cạnh đó, Nghị định 214/2025/NĐ-CP yêu cầu khoảng thời gian tối đa để công bố thông tin kể từ khi có quyết định phê duyệt chính thức. Việc tập trung kết quả để đăng tải cùng một lúc vào khung giờ ban đêm đòi hỏi chủ đầu tư phải phân loại rõ ràng, có kế hoạch sắp xếp khoa học, tránh gây nhầm lẫn, sai sót cho việc tra cứu, theo dõi tiến trình thực hiện độc lập của từng gói thầu. Hơn nữa, để ra được quyết định cuối cùng, việc thẩm định, phê duyệt hàng chục kết quả lựa chọn nhà thầu đòi hỏi một khối lượng công việc trí óc rất lớn từ việc kiểm tra hồ sơ dự thầu, lập báo cáo đánh giá của tổ chuyên gia, báo cáo thẩm định của tổ thẩm định, cho đến việc lãnh đạo xem xét và ký ban hành quyết định. Quá trình này không thể làm tắt hay rút gọn nếu không có lý do chính đáng được pháp luật cho phép.

Góc nhìn chuyên gia về tính công khai minh bạch trong đầu tư công

Bình luận sâu sát về sự việc này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng việc phê duyệt và công bố tập trung có thể xuất phát từ áp lực giải ngân nguồn vốn đầu tư phát triển vào thời điểm giữa năm. Tuy nhiên, mọi quy trình lập, thẩm định và phê duyệt ở từng gói thầu đều phải được thực hiện bài bản, có sự kiểm tra chéo kỹ lưỡng theo đúng tinh thần quản lý dòng vốn của Thông tư 79/2025/TT-BTC.

Quá trình này đòi hỏi một quỹ thời gian nhất định và sự tập trung cao độ để tổ chuyên gia và tổ thẩm định làm việc độc lập, khách quan, tránh tình trạng "sao chép" báo cáo đánh giá từ gói thầu này sang gói thầu khác. "Việc đẩy nhanh tốc độ đăng tải cần được đặt dưới lăng kính giám sát khắt khe, nhằm đảm bảo không có bước thủ tục nào bị thực hiện thiếu sót, cắt xén. Tốc độ công bố nhanh không được đánh đổi bằng sự dễ dãi trong việc kiểm tra năng lực nhà thầu", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Đáng chú ý, trong bối cảnh hiện nay, Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Công văn 5557 của Bộ Tài chính liên tục yêu cầu các cơ quan, đơn vị phải chấn chỉnh toàn diện công tác đấu thầu, tuân thủ đúng trình tự, thủ tục quy định. Người đứng đầu cơ quan chủ đầu tư, ở đây là lãnh đạo Phòng Kinh tế xã An Hữu, phải chịu trách nhiệm giải trình tuyệt đối về tính hợp lý, hợp pháp của mọi quyết định ban hành.

Sự tuân thủ các mốc thời gian trên không gian Mạng đấu thầu quốc gia chỉ là thước đo đầu tiên mang tính hình thức, nhưng chất lượng hồ sơ lưu trữ tại đơn vị và hiệu quả thực tế của công trình trên thực địa mới là minh chứng cuối cùng cho năng lực quản lý của Phòng Kinh tế xã An Hữu, tỉnh Đồng Tháp. Các cơ quan giám sát cấp trên cần xem xét rà soát lại quy trình đánh giá hàng loạt gói thầu này để đảm bảo sự minh bạch.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 5] Vai trò người đứng đầu trong việc chấp hành pháp luật đấu thầu tại xã An Hữu, tỉnh Đồng Tháp

Quy định về thời hạn, tính minh bạch và trách nhiệm công khai thông tin đấu thầu

Công khai thông tin là một trong những nguyên tắc cơ bản và mang tính sống còn nhất của hoạt động đấu thầu mua sắm công, nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh cạnh tranh bình đẳng, đồng thời minh bạch hóa hoàn toàn việc sử dụng từng đồng ngân sách nhà nước.

Tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15), Điều 8 đã quy định một cách hệ thống, chặt chẽ về các loại thông tin bắt buộc phải đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Trong hệ sinh thái dữ liệu này, kết quả lựa chọn nhà thầu là một nội dung trọng yếu cần được công bố rộng rãi để toàn dân giám sát.

Nhằm đảm bảo tính thực thi của Luật, Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã cụ thể hóa thời hạn thực hiện nghĩa vụ này đối với các chủ thể tham gia. Theo đó, trong thời hạn luật định kể từ ngày quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu được người có thẩm quyền ký ban hành, bên mời thầu có trách nhiệm phải thao tác đăng tải toàn bộ thông tin về kết quả trúng thầu, danh sách nhà thầu trượt thầu và lý do loại lên hệ thống điện tử. Sự kịp thời trong việc công bố thông tin không chỉ giúp các nhà thầu tham dự nhanh chóng nắm bắt được kết quả, chuẩn bị nhân sự thi công, mà còn mở ra cơ hội hợp pháp để họ thực hiện quyền kiến nghị, khiếu nại nếu phát hiện có dấu hiệu đánh giá hồ sơ chưa khách quan, thiếu công tâm hoặc có sự thiên vị.

Bên cạnh đó, Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định cực kỳ chặt chẽ về việc quản lý hồ sơ lưu trữ và công tác thanh quyết toán vốn đối với mọi dự án đầu tư công. Hồ sơ thanh toán của các gói thầu chỉ được kho bạc nhà nước chấp nhận và rót vốn khi các thủ tục lựa chọn nhà thầu trước đó đã tuân thủ đúng trình tự, có đầy đủ các bước đánh giá chuyên môn, thẩm định chéo, phê duyệt đúng thẩm quyền và đặc biệt là đã được công khai hợp lệ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo đúng thời gian quy định. Việc cố tình làm tắt các giai đoạn thủ tục, "đi đêm" thỏa thuận trước, hoặc làm sai lệch thời gian ký kết các biên bản thẩm định để hợp thức hóa hồ sơ là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Để siết chặt hơn nữa kỷ cương đầu tư công, Công văn 5557/BTC-QLĐT của Bộ Tài chính và Chỉ thị 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ đặc biệt nhấn mạnh trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cơ quan chủ đầu tư và bên mời thầu. Mọi hành vi chậm trễ trong việc đăng tải thông tin, công bố thông tin một cách nhỏ giọt không đầy đủ, hoặc cố tình đăng tải vào những khung giờ nhạy cảm với dụng ý che giấu thông tin, cản trở việc tiếp cận của các nhà thầu khác và cơ quan giám sát đều sẽ bị thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Các cơ quan quản lý cấp trên tại tỉnh Đồng Tháp có trách nhiệm giám sát chặt chẽ hệ thống dữ liệu điện tử để kịp thời phát hiện những dòng thời gian công bố kết quả có yếu tố chưa phù hợp, từ đó có biện pháp chấn chỉnh ngay lập tức, bảo vệ môi trường đấu thầu chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả.