Trước quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô chính thức có hiệu lực, thị trường phân phối mặt hàng này tại Việt Nam đang ghi nhận những chuyển biến vô cùng sôi động. Tuy nhiên, đằng sau làn sóng mua sắm tăng vọt là hàng loạt bài toán hóc búa về kỹ thuật lắp đặt và chi phí phát sinh khiến nhiều bậc phụ huynh lúng túng.
Khảo sát nhanh trên các công cụ tìm kiếm trực tuyến, chỉ cần gõ cụm từ “ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô”, người dùng sẽ lập tức nhận được hàng trăm nghìn kết quả hiển thị với đủ mọi chủng loại, nguồn gốc và phân khúc giá. Thực trạng này diễn ra tương tự tại các hệ thống cửa hàng mẹ và bé, đại lý phụ kiện ô tô cũng như các sàn thương mại điện tử lớn, khi lượng khách tiếp cận và đặt hàng tăng trưởng vượt bậc trong những tuần cuối tháng 6 vừa qua.
Một trong những vướng mắc lớn nhất khiến người tiêu dùng lúng túng không nằm ở việc chọn mẫu mã, mà là sự tương thích kỹ thuật giữa thiết bị an toàn và hệ thống ghế nguyên bản của ô tô.
Ghi nhận thực tế của PV Tri thức và Cuộc sống, trường hợp của chị Ngọc Anh (Hà Nội), chiếc xe gia đình chị đang sử dụng thuộc đời cũ, không được tích hợp hệ thống chốt khóa ISOFIX tiêu chuẩn hiện đại. “Tôi đã đặt mua một chiếc ghế ngoại nhập trị giá gần 6 triệu đồng nhưng khi mang về thì hoàn toàn không lắp ráp cố định được vào xe vì thiếu chốt kết nối ngầm. Nếu chỉ cố định lỏng lẻo bằng dây an toàn ba điểm của xe thì không thể yên tâm. Hiện tại tôi đang phải liên hệ với các xưởng độ xe để tìm phương án hàn thêm chốt kết nối, rất mất thời gian và phát sinh chi phí kỹ thuật ngoài dự tính”, chị Ngọc Anh chia sẻ.
Bên cạnh rào cản kỹ thuật, gánh nặng tài chính từ việc mua sắm thiết bị chuyên dụng cũng là bài toán khiến nhiều phụ huynh phải cân đo đong đếm, đặc biệt là các gia đình có từ hai con trở lên.
Nuôi hai con nhỏ trong độ tuổi mầm non và tiểu học, chị Hải Anh (Hà Nội) - chia sẻ với PV, chi phí để trang bị đồng bộ thiết bị an toàn đạt chuẩn là không hề nhỏ. Chị Hải Anh trăn trở: “Để chọn được dòng ghế có chứng nhận kiểm định an toàn quốc tế, mức giá trung bình tối thiểu cũng từ 3 đến 5 triệu đồng một chiếc. Nhân đôi lên cho hai bé, đây là một khoản chi phí phát sinh khá lớn nằm ngoài kế hoạch chi tiêu của gia đình. Chưa kể, kích thước của ghế an toàn khá bề thế, khi lắp cả hai chiếc vào là băng ghế sau của chiếc xe hạng B đã chật kín, khiến không gian sinh hoạt của gia đình bị thu hẹp đáng kể".
Trước những khó khăn mang tính thực tế của phụ huynh, đại diện các đơn vị kinh doanh đồ dùng mẹ và bé cũng ghi nhận những chuyển biến rõ rệt trong hành vi mua sắm của khách hàng trong thời gian qua.
Chị Quỳnh Hương - nhân viên một cửa hàng phụ kiện mẹ và bé tại Hà Nội, cho biết lượng khách đến trải nghiệm và xuống tiền mua ghế an toàn đã tăng gấp ba lần so với tháng trước. Tuy nhiên, tỷ lệ khách hàng phải mang sản phẩm đến đổi trả hoặc yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật cũng tăng cao.
Chị Hương thẳng thắn chia sẻ: “Nhiều phụ huynh chỉ mua ghế theo cảm quan hoặc lựa chọn dựa trên giá thành và cân nặng của con mà quên mất việc kiểm tra thông số kỹ thuật của xe nhà mình. Có trường hợp xe quá nhỏ không thể lắp vừa dòng ghế đa năng kích thước lớn, hoặc hệ thống dây an toàn của xe không đủ độ dài để cố định ghế”.
Khảo sát trên thị trường trực tuyến và các nền tảng mạng xã hội, các sản phẩm ghế an toàn cho trẻ em đang được bủa vây bởi sự đa dạng về chủng loại và phân khúc giá. Sự chênh lệch lớn về chi phí từ những dòng sản phẩm cao cấp có giá hàng chục triệu đồng cho đến các loại ghế không rõ nguồn gốc xuất xứ được rao bán công khai với mức giá chỉ vài trăm nghìn đồng đang đẩy người tiêu dùng vào trạng thái mất phương hướng khi chọn lựa.
Trước thực trạng các sản phẩm hỗ trợ an toàn cho trẻ em đang được phân phối tràn lan trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử khi chưa có cơ chế chứng nhận hợp quy toàn diện, TS. Trần Hữu Minh - Chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia - chia sẻ với VOV, đã đưa ra những hướng dẫn cụ thể giúp phụ huynh chủ động nhận biết sản phẩm đạt chuẩn.
Theo TS. Trần Hữu Minh, giải pháp trọng tâm đầu tiên là các bậc cha mẹ cần nâng cao kiến thức để nhận biết sản phẩm an toàn bằng trực quan. Phụ huynh tuyệt đối không nên mua các loại dây đai hay đệm vải mỏng manh gắn trực tiếp vào ghế xe, bởi chúng hoàn toàn không có khả năng chịu lực khi xảy ra va chạm. Một thiết bị an toàn đúng quy chuẩn phải có kết cấu khung nhựa chịu lực cứng cáp và lớp đệm dày dặn.
Đặc biệt, người tiêu dùng nên tìm kiếm các sản phẩm có dán tem tiêu chuẩn quốc tế phổ biến như R44 hoặc R129, đi kèm nhãn mác rõ ràng ghi cụ thể thông số về nhóm tuổi và cân nặng của trẻ. Bên cạnh đó, việc ưu tiên chọn mua tại các chuỗi siêu thị, cửa hàng lớn hoặc các đại lý trực tuyến có uy tín lâu năm sẽ là bộ lọc hiệu quả giúp giảm thiểu rủi ro mua phải hàng giả, hàng nhái.