Hôm nay (4/10), Bộ KH&CN tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề "Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội". Đáng chú ý, tại sự kiện có công bố kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026.
Theo kết quả PII 2026, Hà Nội dẫn đầu Việt Nam, với 63,80 điểm. Đây cũng là năm thứ tư liên tiếp Hà Nội giữ vị trí đứng đầu về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương.
Theo công bố, 10 địa phương dẫn đầu PII 2026 lần lượt là Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Huế, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Tây Ninh và Hưng Yên. Như vậy, trong top 10 dẫn đầu, có tới 7 thành phố trực thuộc Trung ương. Còn nếu xét theo vùng miền, miền Bắc có 6 địa phương, miền Trung có 2 địa phương và miền Nam có 2 địa phương.
Hà Nội có nhiều năm liên tiếp đứng đầu cả nước ở chỉ số này. Kết quả PII 2026 cho thấy, Hà Nội dẫn đầu cả nước, với 18/52 chỉ số thành phần. Theo đó, đây là những chỉ số có liên quan trực tiếp đến năng lực nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo, chẳng hạn như nhân lực nghiên cứu và phát triển (R&D), chi cho R&D, số tổ chức khoa học và công nghệ, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động R&D...
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng là địa phương dẫn đầu ở một số chỉ số đầu ra về tài sản trí tuệ, chẳng hạn như sáng chế, giải pháp hữu ích, giống cây trồng, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, cùng các chỉ số về giảm nghèo và phát triển con người.
Vị trí thứ hai trong top 10 là TPHCM, với 12/52 chỉ số. TP HCM có thế mạnh ở các chỉ số đầu vào như tổ chức khoa học và công nghệ, hạ tầng chung, tín dụng cho khu vực tư nhân, tài chính vi mô, mật độ doanh nghiệp. Đồng thời, thành phố còn có thế mạnh về tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động R&D, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp mới thành lập.
Vị trí thứ ba là Quảng Ninh, với 5/52 chỉ số dẫn đầu. Trong đó, có hạ tầng số, tín dụng cho khu vực tư nhân, dự án đầu tư trong các cụm công nghiệp, sản phẩm OCOP và tốc độ giảm nghèo.
Công bố kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo địa phương (PII) 2026 tại Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026. Ảnh: MST
Kết quả chỉ số PII dùng để làm gì?
Theo Bộ KH&CN, PII không đơn thuần là bảng xếp hạng giữa các địa phương, thay vào đó giúp nhận diện cấu trúc năng lực đổi mới sáng tạo và những lĩnh vực mà mỗi địa phương đang có lợi thế.
Kết quả PII sẽ cung cấp thêm cơ sở để các địa phương nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, qua đó lựa chọn giải pháp phù hợp nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.
Hơn nữa, việc triển khai PII ở cấp địa phương giúp đưa cách tiếp cận đo lường đổi mới sáng tạo đến gần hơn với thực tiễn phát triển của từng tỉnh, thành phố.
Bảng thứ hạng và điểm số PII 2026 của các địa phương. Nguồn: Cơ sở dữ liệu PII 2026
Trên thực tế, kể từ năm 2022, Bộ KH&CN phối hợp với WIPO và các cơ quan liên quan thử nghiệm PII tại một số địa phương. Theo đó, từ năm 2023, Chính phủ giao Bộ KH&CN chính thức triển khai PII trên phạm vi toàn quốc.
PII sẽ được xây dựng bám sát khung và phương pháp đo lường đổi mới sáng tạo của GII, trong đó đổi mới sáng tạo được hiểu theo nghĩa rộng. Đổi mới sáng tạo không chỉ là những kết quả từ hoạt động R&D chuyên nghiệp, mà bao gồm việc đưa ra thị trường sản phẩm mới hoặc được cải tiến đáng kể, áp dụng quy trình mới hoặc cải tiến đáng kể trong hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp.
Đồng thời, đổi mới sáng tạo còn bao gồm những sáng kiến nhỏ, những cách thức tái sử dụng công nghệ, tri thức đã có theo phương thức mới.
Ở cấp quốc gia, thực tế, kểtừ năm 2017, Chính phủ cũng sử dụng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố như một công cụ nhằm nhận diện năng lực đổi mới sáng tạo của Việt Nam và xây dựng chính sách.
Đáng chú ý, năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm trước. Tính từ năm 2013, thứ hạng GII của Việt Nam đã tăng 33 bậc (từ vị trí 76 lên 43). Cùng với đó, Việt Nam tiếp tục đứng thứ hai trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp, chỉ sau Ấn Độ.
