Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, trong đó đề xuất cụ thể các quy định về cách ly y tế, đặc biệt là áp dụng bắt buộc đối với một số bệnh truyền nhiễm nhằm kiểm soát dịch hiệu quả.

Theo dự thảo, có 9 bệnh truyền nhiễm bắt buộc phải thực hiện cách ly y tế gồm: bạch hầu, ho gà, sởi, rubella, bệnh than, viêm màng não do não mô cầu, tay chân miệng, thủy đậu và quai bị. Đây là những bệnh có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, cần được kiểm soát chặt chẽ để hạn chế nguy cơ bùng phát dịch.

Ngoài danh mục này, các bệnh truyền nhiễm nhóm B khác cũng có thể được áp dụng cách ly y tế theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế, căn cứ vào tình hình dịch tễ thực tế.

Dự thảo không chỉ áp dụng đối với người mắc bệnh mà còn mở rộng đối tượng phải cách ly. Cụ thể, 4 nhóm đối tượng gồm: người mắc bệnh, người nghi ngờ mắc bệnh, người mang mầm bệnh và người tiếp xúc với tác nhân gây bệnh đều thuộc diện phải thực hiện cách ly y tế. Quy định này nhằm chủ động kiểm soát nguồn lây ngay từ sớm.

Về hình thức, dự thảo quy định các phương án cách ly phù hợp với từng điều kiện. Bao gồm: cách ly tại nhà hoặc nơi lưu trú do Chủ tịch UBND cấp xã quyết định; cách ly tại cơ sở khám chữa bệnh do người đứng đầu cơ sở y tế quyết định; cách ly tại cửa khẩu do cơ quan phụ trách cửa khẩu quyết định; cùng các hình thức khác theo yêu cầu thực tế.

Trong trường hợp cần thiết, dự thảo cho phép trưng dụng các cơ sở, địa điểm khác để phục vụ cách ly y tế như trường học, ký túc xá, doanh trại quân đội, công an, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở lưu trú, nhà máy, xí nghiệp và các khu chung cư. Quy định này nhằm bảo đảm năng lực đáp ứng khi số lượng người cần cách ly tăng cao.

Thời gian cách ly đối với từng bệnh sẽ được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Y tế hoặc theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, tùy thuộc vào đặc điểm của từng loại bệnh và tình hình dịch bệnh.

Một điểm đáng chú ý là dự thảo đưa ra quy trình xử lý với các mốc thời gian cụ thể, tính bằng giờ. Theo đó, trong vòng 3 giờ kể từ khi phát hiện trường hợp cần cách ly, cơ quan y tế cấp xã phải lập danh sách đề xuất cách ly tại nhà. Trong 1 giờ tiếp theo, Chủ tịch UBND cấp xã phải ban hành quyết định cách ly. Sau đó, trong vòng 3 giờ, các lực lượng liên quan phải được thông báo và tổ chức triển khai thực hiện.

Tại các cơ sở khám chữa bệnh và cửa khẩu, quy trình cũng được rút ngắn, yêu cầu hoàn tất từng bước như lập danh sách, phê duyệt và tổ chức cách ly trong vòng 1 giờ cho mỗi khâu. Việc quy định rõ thời gian nhằm giảm thiểu độ trễ trong phản ứng, nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung cơ chế “ngăn chặn tạm thời”. Trong tình huống khẩn cấp, người đứng đầu cơ quan y tế hoặc đơn vị liên quan có quyền yêu cầu người nghi nhiễm không rời khỏi địa điểm trong thời gian tối đa 3 giờ để chờ quyết định chính thức. Biện pháp này góp phần hạn chế nguy cơ lây lan ra cộng đồng.

Dự thảo cũng đề xuất quy định cụ thể về cưỡng chế cách ly y tế. Theo đó, người thuộc diện phải cách ly nhưng không chấp hành sẽ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế, với sự tham gia của lực lượng công an cấp xã nhằm bảo đảm thực thi quy định.

Để bảo đảm tính khả thi, Bộ Y tế đề xuất ngân sách nhà nước sẽ chi trả cho hoạt động cách ly y tế theo quy định của Bộ Tài chính. Cơ chế này giúp giảm gánh nặng chi phí cho người dân, đồng thời tạo điều kiện để các địa phương triển khai đồng bộ.

Việc xây dựng các quy định chi tiết về cách ly y tế với danh mục bệnh cụ thể, quy trình rõ ràng và cơ chế thực thi chặt chẽ được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách hiệu quả và bền vững.

Ngày 21/03/2026, tại Bệnh viện E, một nam thanh niên 31 tuổi đã qua đời sau khi được chẩn đoán chết não. Trong thời khắc mất mát, gia đình anh đã đưa ra quyết định đầy nhân văn: hiến tạng của người thân để cứu sống những bệnh nhân khác.

Ngay sau khi gia đình đồng ý, vào 9h00 cùng ngày, các chuyên gia ghép tạng từ nhiều bệnh viện tại Hà Nội đã tham gia hội chẩn khẩn cấp. Cuộc hội chẩn trực tuyến liên viện do Trung tướng, PGS.TS Nguyễn Hoàng Ngọc – Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 chủ trì, nhằm đánh giá toàn diện tình trạng tạng hiến và xây dựng phương án điều phối tối ưu.

Sau gần hai giờ thảo luận, phương án phân bổ tạng được thống nhất: tim, gan phải và một quả thận được chuyển về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; một quả thận được giữ lại ghép tại Bệnh viện E; phần gan trái được điều phối tới Bệnh viện Vinmec để ghép cho một bệnh nhi; phổi được chuyển đến Bệnh viện Phổi Trung ương; hai giác mạc được chuyển tới Bệnh viện Quân y 103.

Đến 13h00, các ê-kíp của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 có mặt tại Bệnh viện E để phối hợp thực hiện ca lấy tạng. Đây là một quy trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa và nhiều cơ sở y tế.

Toàn bộ quá trình được vận hành theo cơ chế điều phối liên tục, trong đó các mốc thời gian quan trọng như thời điểm kẹp động mạch chủ, thời điểm tạng rời cơ thể người hiến và hành trình vận chuyển đều được cập nhật theo thời gian thực. Tại các bệnh viện tiếp nhận, các ê-kíp ghép đã sẵn sàng, chờ tạng về để tiến hành phẫu thuật ngay.

Khoảng 16h00, trái tim được lấy ra và chỉ sau 28 phút đã được vận chuyển tới phòng mổ của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 để tiến hành ghép. Đây là khoảng thời gian vận chuyển nhanh, góp phần đảm bảo chất lượng tạng ghép.

Đến 16h25, gan được lấy ra và kịp thời chuyển về bệnh viện lúc 17h00. Từ nguồn gan hiến này, hai bệnh nhân đã được cứu sống, gồm một bệnh nhi tại Bệnh viện Vinmec và một phụ nữ 53 tuổi bị xơ gan mất bù tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Khoảng 16h45, thận được lấy và nhanh chóng vận chuyển đến các cơ sở ghép. Những chuyến xe cứu thương nối tiếp nhau di chuyển khẩn trương giữa các bệnh viện, đảm bảo tạng được đưa đến nơi tiếp nhận trong thời gian ngắn nhất.

Theo Trung tá, TS Lê Trung Hiếu – Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Ghép tạng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, trong ca ghép này, đơn vị đảm nhiệm đồng thời nhiều vai trò: tiếp nhận và thực hiện ghép tim, gan, thận; triển khai kỹ thuật chia gan để ghép cho hai bệnh nhân tại hai bệnh viện; đồng thời cử ê-kíp hỗ trợ ghép thận tại Bệnh viện E.

Điểm nổi bật của ca hiến – ghép tạng lần này là việc tối ưu hóa nguồn tạng hiến. Theo Thượng tá, PGS.TS Vũ Văn Quang, kỹ thuật chia gan để ghép cho hai người là kỹ thuật phức tạp, nhưng đã được triển khai thường quy tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, giúp mở rộng cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân.

Bên cạnh đó, sự phối hợp chuyên môn giữa các bệnh viện cũng được thể hiện rõ nét. TS Nguyễn Việt Hải cho biết các ê-kíp đã được phân công thực hiện ghép thận tại cả Bệnh viện E và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, bảo đảm các ca ghép diễn ra an toàn, chính xác. Sau ghép, chức năng thận của các bệnh nhân đều ổn định.

Các bệnh nhân ghép gan và tim hiện đang được theo dõi, chăm sóc tích cực để đảm bảo chức năng tạng ghép và quá trình hồi phục.

Theo các chuyên gia, thành công của ca hiến – ghép tạng này cho thấy hiệu quả của hệ thống điều phối liên viện trong việc tối ưu hóa nguồn tạng hiến, giúp cứu sống nhiều bệnh nhân hơn. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho sự phát triển của y học Việt Nam và giá trị nhân văn sâu sắc từ quyết định hiến tạng của gia đình người bệnh.

Từ một nghĩa cử cao đẹp, nhiều cuộc đời đã được hồi sinh, tiếp nối hành trình sống bằng chính món quà vô giá mà người hiến để lại.