Nhắc đến những gia tộc kinh doanh nổi tiếng tại Việt Nam, gia đình ông Đỗ Minh Phú, người sáng lập Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI, là một trường hợp đáng chú ý. Không chỉ sở hữu cơ nghiệp lớn, gia tộc này còn có truyền thống giáo dục con cái đặc biệt, được duy trì qua nhiều thế hệ, cụ thể từ thời cụ Đỗ Thế Sử - cha ông Phú.
Trước khi trở thành doanh nhân nổi tiếng, ông Phú từng lớn lên trong gia đình đông anh chị em, được cha cho tham gia lao động từ năm 5 tuổi. Sau này, dù có điều kiện kinh tế, ông vẫn yêu cầu con trai đi làm bằng xe máy, trải qua quá trình học việc trước khi đảm nhận vị trí lãnh đạo.
Chân dung doanh nhân Đỗ Minh Phú
Gia đình có 11 anh chị em, người cha làm nghề thủ công nuôi các con
Gia tộc họ Đỗ có truyền thống kinh doanh từ nhiều thế hệ. Ông bà nội từng buôn bán lụa, vải tại phố Hàng Đào (Hà Nội), đồng thời kinh doanh gỗ. Gia đình bên ngoại cũng có truyền thống buôn bán.
Tuy nhiên, cuộc sống gia đình trải qua nhiều biến động lịch sử. Năm 1946, thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến, gia đình rời quê đi tản cư lên Yên Bái. Cụ Đỗ Thế Sử, từng học Trường Bưởi, tham gia hoạt động cách mạng và có thời gian làm Tổng biên tập báo Sơn Tây. Ông Đỗ Minh Phú được đặt tên theo xã Minh Phú, huyện Yên Bình, nơi ông chào đời.
Sau khi trở về Hà Nội, gia đình đối mặt với không ít khó khăn. Khi số con tăng lên 9 người, đồng lương nhà nước không đủ trang trải cuộc sống, cụ Sử quyết định nghỉ việc, mở hợp tác xã thủ công nghiệp chuyên đóng sổ sách, làm khóa và sản xuất linh kiện xe cải tiến.
Sau khi người vợ đầu qua đời, cụ Sử tái hôn và có thêm hai người con, nâng tổng số lên 11.
Đại lão doanh nhân Đỗ Thế Sử
Điều đặc biệt là dù phải vất vả mưu sinh, cụ Sử vẫn chú trọng dạy các con lao động. Ông Đỗ Minh Phú kể rằng khi mới 5 tuổi, ông đã được cha giao những công việc nhỏ tại hợp tác xã, trong đó có công đoạn dán vải vào đế hộp huân chương.
Không chỉ dạy con làm việc, cụ Sử còn tự học kiến thức cơ khí tại Đại học Bách khoa vào buổi tối để cải tiến sản phẩm. Theo ông Phú, điều quý giá nhất cha truyền lại không phải một nghề kinh doanh cụ thể mà là tinh thần lao động chăm chỉ, tận tâm và luôn cố gắng làm tốt công việc.
Người cha chỉ đi họp phụ huynh khi con đứng đầu lớp, truyền lại ba chữ “Tự”
Bên cạnh việc rèn luyện lao động, cụ Đỗ Thế Sử còn đặc biệt coi trọng chuyện học hành của các con. Theo lời ông Đỗ Minh Phú chia sẻ, cha ông từng đặt ra nguyên tắc chỉ đi họp phụ huynh khi con đứng đầu lớp. Thời điểm ấy, gia đình có tới 9 người con nên cụ không thể tham gia đầy đủ các buổi họp cho tất cả.
Ông Phú kể bản thân thường được cha đi họp phụ huynh vì có thành tích học tập tốt. Câu chuyện cũng phản ánh kỳ vọng của người cha đối với việc học hành và ý thức phấn đấu của các con trong hoàn cảnh gia đình đông người.
Từ những bài học trong gia đình, ông Phú đúc kết thành ba giá trị được duy trì qua các thế hệ: Tự lực, Tự trọng và Tự tôn.
Theo giải thích của ông, Tự lực là trước khi làm bất cứ việc gì cũng phải nghĩ đến việc dùng sức mình, không trông chờ người khác. Tự trọng là biết giữ gìn danh dự, uy tín, không làm điều gian dối. Còn Tự tôn là ý thức phấn đấu, không dễ dàng hài lòng với những kết quả đã đạt được.
Những nguyên tắc này tiếp tục được ông Phú áp dụng khi giáo dục hai người con là Đỗ Vũ Phương Anh và Đỗ Minh Đức. Dù lớn lên trong gia đình có điều kiện, cả hai vẫn được định hướng học tập, rèn luyện và tích lũy kinh nghiệm trước khi tiếp quản công việc.
Cháu gái, cháu trai giữ chức vụ quan trọng
Con gái cả của ông Đỗ Minh Phú, cháu nội cụ Sử, là bà Đỗ Vũ Phương Anh, sinh năm 1980. Bà tốt nghiệp ngành Tài chính - Ngân hàng tại Đại học Kinh tế Quốc dân, sau đó lấy bằng MBA tại Đại học Hawaii (Mỹ). Đáng chú ý, bà tiếp tục học tiến sĩ theo sự khuyến khích của cha, tập trung nghiên cứu khung năng lực của đội ngũ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp tư nhân.
Ông Phú từng giải thích rằng việc nghiên cứu này giúp doanh nghiệp có cơ sở đánh giá, lựa chọn người quản lý dựa trên năng lực, thay vì chỉ dựa vào quan hệ gia đình. Sau nhiều năm làm việc trong lĩnh vực quản trị nhân sự, tháng 9/2023, bà Phương Anh được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc Tập đoàn DOJI.
Trong khi đó, người con trai Đỗ Minh Đức, sinh năm 1983, lại có câu chuyện trưởng thành đặc biệt. Sau thời gian du học tại Anh và học chuyên ngành ngọc học tại Mỹ, ông Đức trở về Việt Nam, làm trợ lý cho cha khoảng một năm để học việc.
Theo lời ông Đỗ Minh Phú, trong thời gian này, con trai ông vẫn đi làm bằng xe máy như nhiều nhân viên khác. Dù gia đình có điều kiện, ông không mua ô tô riêng cho con bởi vị trí trợ lý không có tiêu chuẩn được cấp xe.
Sau giai đoạn học việc, ông Đức được giao phụ trách chi nhánh DOJI tại TP.HCM. Theo ông Phú, đây là cơ hội để con trai trải nghiệm thực tế, tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm với công việc.
Đến tháng 9/2023, ông Đỗ Minh Đức đảm nhiệm vị trí Phó Chủ tịch Thường trực Tập đoàn DOJI, trong khi chị gái giữ chức Tổng giám đốc.
2 chị em doanh nhân Đỗ Vũ Phương An và Đỗ Minh Đức hiện giữ chức vụ quan trọng tại tập đoàn DOJI
Theo giới thiệu chính thức, DOJI có tiền thân là Công ty Phát triển Công nghệ và Thương mại TTD, thành lập năm 1994, sau đó phát triển thành tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực vàng bạc, đá quý, trang sức và nhiều ngành nghề khác.
Có thể thấy, từ gia đình 11 anh chị em phải phụ giúp cha từ nhỏ đến thế hệ con cháu hiện giữ những vị trí lãnh đạo, gia tộc họ Đỗ đã trải qua nhiều thay đổi. Tuy nhiên, những bài học về giá trị lao động, lòng tự trọng và tinh thần tự lập vẫn là nền tảng giáo dục được gia đình coi trọng qua nhiều thế hệ.
