Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, kể từ ngày 01/07/2025, khi toàn quốc chính thức triển khai mô hình tổ chức bộ máy tinh gọn chính quyền địa phương hai cấp bao gồm cấp tỉnh và cấp xã, bãi bỏ hoàn toàn chính quyền cấp huyện trung gian theo tinh thần Nghị quyết số 202/2025/QH15, toàn bộ thẩm quyền giải ngân dòng vốn đầu tư công trực tiếp đã được phân cấp mạnh mẽ về cho người đứng đầu các ban ngành và UBND cấp xã làm chủ đầu tư. Sự tinh giản thủ tục hành chính này đòi hỏi công tác giám sát, hậu kiểm năng lực thi công thực tế của các doanh nghiệp trúng thầu phải được thực hiện chặt chẽ để bảo vệ dòng vốn ngân sách.

Tuy nhiên, việc một nhà thầu có quy mô nhỏ đến từ TP HCM liên tiếp trúng và triển khai đồng thời nhiều gói thầu xây lắp công ích trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng mới đặt ra những vấn đề cần được xem xét về năng lực triển khai cũng như công tác hậu kiểm trong quá trình thực hiện.

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa quyết định áp dụng cơ chế giám sát đặc biệt đối với hai dự án đầu tư công trọng điểm trên địa bàn. Mọi diễn biến thi công tại hiện trường sẽ được kiểm tra, lập biên bản chi tiết hằng ngày và báo cáo trực tiếp lên lãnh đạo tỉnh để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ hoàn thành theo đúng cam kết.

Cơ chế điều hành quyết liệt này được đưa ra tại buổi kiểm tra thực tế và làm việc chiều 4/8 do hai Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng là ông Võ Ngọc Hiệp và ông Đinh Văn Tuấn đồng chủ trì. Buổi làm việc có sự tham dự của đại diện các sở: Xây dựng, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng UBND tỉnh, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng số 1 cùng các chủ đầu tư là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Báo và Phát thanh - Truyền hình Lâm Đồng.

Tính đến hiện tại, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công tại Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh Khánh Hòa ghi nhận ở mức rất thấp, mới đạt hơn 127,3 tỷ đồng, tương ứng 7,66% kế hoạch vốn được giao ban đầu. Trước tình hình thực tế triển khai, vào tháng 7, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản chính thức đề xuất điều chỉnh nhu cầu kế hoạch vốn ngân sách Trung ương năm 2026 cho dự án này từ gần 1.662 tỷ đồng xuống còn gần 883,7 tỷ đồng để đảm bảo phù hợp với năng lực hấp thụ vốn thực tế của các đơn vị.

Kết quả giải ngân giữa 3 dự án thành phần hiện có sự phân hóa đáng kể, phụ thuộc trực tiếp vào tiến độ bồi thường và bàn giao mặt bằng các khu tái định cư. Trong đó, Dự án thành phần 1 (đoạn tuyến từ xã Đại Lãnh đến xã Nam Ninh Hòa dài khoảng 66,16 km) do Ban Quản lý Dự án phát triển tỉnh làm chủ đầu tư đạt kết quả khả quan nhất. Đơn vị đã hoàn thành 12/12 bước quy trình GPMB khu tái định cư, chi trả tiền bồi thường cho 72/72 trường hợp (đạt 100%) và bàn giao gần 4,4 ha mặt bằng thi công (đạt 97,31%). Nhờ đó, dự án thành phần này đã giải ngân được hơn 74,7 tỷ đồng trong tổng số 292 tỷ đồng được bố trí, đạt 25,6% kế hoạch.