Tính đến hiện tại, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công tại Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh Khánh Hòa ghi nhận ở mức rất thấp, mới đạt hơn 127,3 tỷ đồng, tương ứng 7,66% kế hoạch vốn được giao ban đầu. Trước tình hình thực tế triển khai, vào tháng 7, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản chính thức đề xuất điều chỉnh nhu cầu kế hoạch vốn ngân sách Trung ương năm 2026 cho dự án này từ gần 1.662 tỷ đồng xuống còn gần 883,7 tỷ đồng để đảm bảo phù hợp với năng lực hấp thụ vốn thực tế của các đơn vị.
Kết quả giải ngân giữa 3 dự án thành phần hiện có sự phân hóa đáng kể, phụ thuộc trực tiếp vào tiến độ bồi thường và bàn giao mặt bằng các khu tái định cư. Trong đó, Dự án thành phần 1 (đoạn tuyến từ xã Đại Lãnh đến xã Nam Ninh Hòa dài khoảng 66,16 km) do Ban Quản lý Dự án phát triển tỉnh làm chủ đầu tư đạt kết quả khả quan nhất. Đơn vị đã hoàn thành 12/12 bước quy trình GPMB khu tái định cư, chi trả tiền bồi thường cho 72/72 trường hợp (đạt 100%) và bàn giao gần 4,4 ha mặt bằng thi công (đạt 97,31%). Nhờ đó, dự án thành phần này đã giải ngân được hơn 74,7 tỷ đồng trong tổng số 292 tỷ đồng được bố trí, đạt 25,6% kế hoạch.
Trái ngược với đà tiến độ trên, hai dự án thành phần còn lại vẫn đang gặp nhiều vướng mắc ở công tác bồi thường tái định cư, khiến tỷ lệ giải ngân duy trì ở mức thấp. Cụ thể, Dự án thành phần 2 (đoạn từ phường Bắc Nha Trang đến xã Nam Cam Ranh dài khoảng 64,13 km) do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và giao thông tỉnh làm chủ đầu tư được giao 530 tỷ đồng nhưng mới giải ngân được hơn 32 tỷ đồng (đạt 6,05%). Hiện công tác GPMB tại 7 khu tái định cư dự án này mới triển khai đến bước 9/12, tỷ lệ chi trả bồi thường đạt 13% (35/267 trường hợp).
Tương tự, Dự án thành phần 3 (đoạn từ xã Công Hải đến xã Phước Hà dài khoảng 61,47 km) do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh làm chủ đầu tư ghi nhận tỷ lệ giải ngân thấp nhất, đạt gần 20,5 tỷ đồng trên tổng nguồn vốn gần 883,7 tỷ đồng được giao năm 2026 (đạt 2,44%). Tiến độ GPMB 9 khu tái định cư của dự án này cũng dừng ở bước 9/12, với 38/405 trường hợp nhận bồi thường, hỗ trợ (đạt 9,4%).
Song song với việc làm sạch mặt bằng tái định cư, các chủ đầu tư đang tiếp tục hoàn thiện thiết kế kỹ thuật - dự toán đo đạc, lập bản đồ địa chính và biên tập hồ sơ địa chính trên phạm vi tuyến chính. Hoạt động này nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh tại văn bản ngày 16/7 về đôn đốc GPMB, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ theo cam kết tại đợt cao điểm 90 ngày GPMB các công trình trọng điểm trên địa bàn.
Thông tin về lộ trình xử lý trong thời gian tới, ông Nguyễn Văn Vinh - Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa cho biết, trong tháng 8, các chủ đầu tư sẽ dồn lực thúc đẩy tiến độ hạ tầng tái định cư. Trong đó, Dự án thành phần 1 tập trung thi công bám sát hợp đồng; Dự án thành phần 2 và 3 khẩn trương hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu để khởi công công trình.
Đồng thời, Sở Xây dựng đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo UBND các xã, phường nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, kiểm tra chặt chẽ hiện trạng xây dựng trong khu vực quy hoạch, tránh phát sinh vi phạm. Các địa phương có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư trong công tác đo đạc, xác nhận số liệu bồi thường, đẩy nhanh tiến độ phê duyệt phương án chi trả nhằm sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho dự án.