Từ câu chuyện tại xã Bảo Lâm 2: Bài học về tính minh bạch trong đấu thầu cấp cơ sở [Kỳ 5]

Việc tăng cường giám sát và mở rộng hình thức đấu thầu rộng rãi là chìa khóa để tránh tình trạng các gói thầu "về đích" với tỉ lệ tiết kiệm thấp hoặc không có sự cạnh tranh thực chất.

Qua 4 kỳ báo phản ánh chi tiết về các hoạt động đấu thầu tại Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 (Lâm Đồng), PV Báo Tri thức và Cuộc sống đã chỉ ra bức tranh thực tế với nhiều chỉ số cần được làm rõ: từ các gói thầu trúng thầu với tỉ lệ tiết kiệm 0 đồng cho đến sự xuất hiện luân phiên của nhóm nhà thầu tư vấn thân quen.

Nhìn nhận một cách tổng thể, trong tổng số 14 gói thầu đã công bố kết quả, tỉ lệ tiết kiệm trung bình của đơn vị đạt khoảng 2,03%. Tuy nhiên, giá trị thực tế chủ yếu đến từ các gói đấu thầu rộng rãi, trong khi các gói thầu chỉ định, vốn chiếm số lượng lớn, lại có hiệu quả kinh tế rất hạn chế. Điều này cho thấy tính cạnh tranh thực chất vẫn chưa được phát huy tối đa tại các dự án đầu tư công ở cấp cơ sở.

Đưa ra kiến nghị về giải pháp, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh: "Các đơn vị cấp xã cần mạnh dạn áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng cho cả những gói thầu mua sắm quy mô nhỏ. Việc này không chỉ giúp thu hút được nhiều nhà thầu có năng lực thực sự mà còn tạo ra sự cạnh tranh về giá, mang lại giá trị tiết kiệm thực chất cho ngân sách thay vì các mức giảm giá 'tượng trưng' dưới 1%."

Luật sư Nguyễn Thị Hương bổ sung thêm về công tác lập hồ sơ: "Bài học từ việc nhà thầu bị loại do đề xuất thời gian bảo hành thiếu 01 tháng tại gói thầu giao thông hơn 7 tỷ đồng cho thấy tầm quan trọng của sự minh bạch trong HSMT. Chủ đầu tư cần hậu kiểm nghiêm túc vai trò của các đơn vị tư vấn để đảm bảo các tiêu chí kỹ thuật được xây dựng dựa trên các quy chuẩn mới nhất và không mang tính chất rào cản."

Đặc biệt, tinh thần thượng tôn pháp luật theo Chỉ thị 12/CT-TTg phải được quán triệt xuyên suốt từ người phê duyệt kế hoạch cho đến các bộ phận thẩm định kết quả. Trách nhiệm giải trình của lãnh đạo Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 trước cấp trên và nhân dân địa phương là yếu tố tiên quyết để đảm bảo tính minh bạch trong quản lý ngân sách xã.

Vệt bài viết kết thúc với kỳ vọng rằng, thông qua sự phản ánh khách quan của cơ quan báo chí, môi trường đấu thầu tại Lâm Đồng sẽ ngày càng trở nên cạnh tranh sòng phẳng và chuyên nghiệp hơn, đảm bảo mỗi đồng vốn đầu tư công đều mang lại giá trị sử dụng cao nhất cho cộng đồng.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

Trách nhiệm của Người đứng đầu trong công tác Đấu thầu

Luật Đấu thầu 2023 xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu Chủ đầu tư trong việc quyết định và chịu trách nhiệm về toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu. Người ký quyết định phê duyệt không chỉ chịu trách nhiệm về mặt thủ tục mà còn phải đảm bảo tính hiệu quả kinh tế và sự minh bạch của dự án. Trong bối cảnh đẩy mạnh phòng chống tiêu cực trong đầu tư công năm 2026, việc phê duyệt các gói thầu có tỉ lệ tiết kiệm thấp hoặc bằng 0 đồng chính là nội dung trọng tâm mà người đứng đầu cần có phương án giải trình thỏa đáng trước các cơ quan kiểm tra và thanh tra chuyên ngành.

Xã Bảo Lâm 2: Điểm tên nhóm nhà thầu tư vấn thường xuyên "ghé thăm" các gói thầu [Kỳ 3]

Sự lặp lại thường xuyên của một nhóm đơn vị tư vấn trong danh sách trúng thầu tại xã Bảo Lâm 2 đặt ra nhu cầu về việc đảm bảo tính khách quan trong công tác lựa chọn nhà thầu.

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, bên cạnh các đơn vị trực tiếp thi công, hệ thống các đơn vị tư vấn "đồng hành" cùng Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 trong công tác đấu thầu cũng xuất hiện những cái tên rất quen thuộc. Phân tích lịch sử trúng thầu cho thấy sự lặp lại định kỳ của một nhóm doanh nghiệp tư vấn tại các dự án do đơn vị này làm Chủ đầu tư.

Điển hình nhất là trường hợp của Công ty TNHH Kiến trúc Cao Nguyên Xanh (MST: 5801437111). Theo ghi nhận trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, doanh nghiệp này liên tục được Chủ đầu tư tin tưởng giao phó các khâu then chốt. Cụ thể, tại công trình "Nâng cấp, sửa chữa hệ thống chiếu sáng công cộng...", Công ty Cao Nguyên Xanh đã trúng gói thầu số 4 "Tư vấn lập HSYC, đánh giá HSĐX" với giá 6.810.751 đồng. Trước đó, tại công trình "Cải tạo sửa chữa Nhà văn hóa xã Lộc An (cũ)...", đơn vị này đã trúng gói thầu số 5 "Chi phí thẩm định HSYC và kết quả lựa chọn nhà thầu" với giá 5.000.000 đồng.

Xã Bảo Lâm 2: Mổ xẻ kịch bản "một mình một ngựa" tại gói thầu giao thông hơn 7 tỷ đồng [Kỳ 2]

Việc Công ty TNHH Bá Trường trúng gói thầu xây dựng hơn 7,1 tỷ đồng sau khi đối thủ duy nhất bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật đang khiến dư luận không khỏi băn khoăn.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, dự án "Đường giao thông thôn 4 đi thôn 5 xã Lộc An" là dự án có quy mô vốn lớn nhất do Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 làm Chủ đầu tư trong giai đoạn gần đây. Gói thầu số 01 "Toàn bộ chi phí xây dựng" có giá gói thầu là 7.113.216.339 đồng, được tổ chức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng.

Theo Biên bản mở thầu mã hiệu IB2600076376 ngày 20/03/2026, có 02 nhà thầu tham gia nộp E-HSDT gồm: Công ty TNHH Bá Trường và Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp Lộc Phú. Một cuộc cạnh tranh sòng phẳng được kỳ vọng sẽ giúp ngân sách tiết kiệm tối đa chi phí đầu tư. Tuy nhiên, kết quả tại bước đánh giá kỹ thuật đã làm thay đổi hoàn toàn kịch bản này.

Xã Bảo Lâm 2, Lâm Đồng: Điểm danh những nhà thầu "thân quen" và các gói thầu tiết kiệm 0 đồng [Kỳ 1]

Dữ liệu cho thấy, Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2, tỉnh Lâm Đồng liên tiếp phê duyệt các gói thầu mua sắm, xây lắp cho những đối tác định kỳ, trong khi hiệu quả kinh tế rất hạn chế.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trong giai đoạn từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2, tỉnh Lâm Đồng, đã triển khai hàng loạt dự án đầu tư công quan trọng. Tuy nhiên, qua phân tích chuyên sâu các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, một thực trạng đáng quan tâm là tỉ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại nhiều gói thầu chỉ định đang ở mức cực kỳ khiêm tốn, thậm chí có gói thầu tỉ lệ tiết kiệm ghi nhận con số 0 đồng.

Điển hình là gói thầu "Mua sắm hàng hoá ứng phó mưa bão đột xuất cho Ban chỉ huy quân sự xã". Tại gói thầu này, Chủ đầu tư đã phê duyệt cho Hộ Kinh doanh Thống Nhất (MST: 5800520889) trúng thầu theo hình thức chỉ định thầu rút gọn. Đáng chú ý, tổng giá trị dự toán được phê duyệt là 71.800.000 đồng và giá trúng thầu cũng được xác định chính xác là 71.800.000 đồng. Như vậy, thông qua quá trình lựa chọn nhà thầu, ngân sách địa phương không tiết kiệm được bất kỳ một đồng chi phí nào cho danh mục hàng hóa thiết yếu như cưa xích, đèn pin hay áo mưa bộ. Quyết định số 25/QĐ-VP ngày 25/12/2025 phê duyệt kết quả này do ông Phạm Văn Tuyến, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 ký.