Bất ngờ hình thức "Lựa chọn trong trường hợp đặc biệt"

Theo Quyết định số 52/QĐ-MNPT ký ngày 19/09/2025 bởi Hiệu trưởng Trường Mầm non Phú Thuận, kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu: "Cung cấp thực phẩm: rau củ quả, đồ khô, thịt các loại, thủy hải sản, gạo... cho Trường Mầm non Phú Thuận năm học 2025-2026" có giá dự toán được phê duyệt là 5.443.784.000 đồng (Năm tỷ bốn trăm bốn mươi ba triệu bảy trăm tám mươi bốn ngàn đồng chẵn).

Điểm đáng chú ý nhất trong hồ sơ này chính là hình thức lựa chọn nhà thầu. Thay vì đấu thầu rộng rãi để tối ưu hóa tính cạnh tranh, chủ đầu tư đã áp dụng hình thức "Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt". Căn cứ pháp lý được trích dẫn bao gồm Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và đặc biệt là Luật số 90/2025/QH15 vừa có hiệu lực.

Theo chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ: "Việc áp dụng hình thức lựa chọn trong trường hợp đặc biệt đối với gói thầu thực phẩm học đường cần được giải trình hết sức chặt chẽ. Bởi lẽ, thực phẩm là hàng hóa thông dụng, thị trường có tính cạnh tranh rất cao. Nếu không có những yêu cầu đặc thù về an toàn, vận hành hoặc tính khẩn cấp theo quy định của Luật Đấu thầu 2023, việc né tránh đấu thầu rộng rãi có thể làm giảm hiệu quả sử dụng ngân sách và tính minh bạch".

Chân dung nhà thầu "quen" An Phước Thắng SG

Nhà thầu được "chọn mặt gửi vàng" là Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng SG (thường gọi là Sago Food), có địa chỉ tại Xã Hiệp Phước, TP. Hồ Chí Minh. Doanh nghiệp này do bà Mai Thị Hồng Vân làm Giám đốc và đại diện pháp luật.

Phân tích dữ liệu lịch sử đấu thầu của An Phước Thắng SG cho thấy một con số ấn tượng:

• Tổng số gói thầu tham gia: 25 gói.
• Số gói trúng thầu: 22 gói (Tỷ lệ trúng thầu lên đến 88%).
• Tổng giá trị trúng thầu (bao gồm liên danh): 87.014.179.500 đồng.
• Giá trị trúng thầu độc lập: 66.780.015.000 đồng.

Sự hiện diện dày đặc của nhà thầu này tại các trường học trên địa bàn TP HCM như Tiểu học Tân Quy (trúng gói 4,37 tỷ đồng), Tiểu học Nguyễn Văn Hưởng (5,11 tỷ đồng) cho thấy một năng lực cung ứng đáng nể. Tuy nhiên, tỷ lệ trúng thầu gần như tuyệt đối cũng đặt ra câu hỏi về tính cạnh tranh thực sự trong các phân khúc mà nhà thầu này tham gia.

Nghi vấn về kỹ thuật và bài học "hậu kiểm" đắt giá

Gói thầu IB2500412441-00 được thực hiện theo loại hợp đồng đơn giá điều chỉnh với thời gian thực hiện 12 tháng. Việc làm rõ E-HSMT và các yêu cầu kỹ thuật về an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) luôn là "trọng điểm" của các gói thầu cung cấp suất ăn.

Dù có hồ sơ năng lực "khủng", An Phước Thắng SG từng đối mặt với những biến cố lớn về uy tín. Dẫn chứng từ các tài liệu lưu trữ, Sở GD&ĐT TP HCM đã phải ban hành văn bản yêu cầu các trường dừng bữa ăn bán trú có sử dụng sản phẩm của Sago Food sau khi có thông tin phản ánh về nghi vấn sử dụng thực phẩm không đảm bảo chất lượng.

Chánh văn phòng Sở GD&ĐT TP.HCM đã khẳng định: "Hiệu trưởng sẽ chịu trách nhiệm đầu tiên nếu để xảy ra tình trạng không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tại trường học của mình". Điều này đặt ra áp lực cực lớn lên vai lãnh đạo Trường MN Phú Thuận khi ký Quyết định số 52 phê duyệt kết quả lựa chọn đơn vị này.

Góc nhìn pháp lý: Không thể lơ là hậu kiểm

Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định dưới góc độ Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật 90/2025: "Việc lựa chọn nhà thầu mới chỉ là bước khởi đầu. Đối với gói thầu thực phẩm, công tác hậu kiểm sau đấu thầu mới là then chốt. Theo quy định, chủ đầu tư phải giám sát chặt chẽ chuỗi cung ứng, từ nguồn gốc nguyên liệu đến khâu sơ chế. Nếu nhà thầu có lịch sử bị yêu cầu tạm dừng cung cấp do nghi vấn về ATVSTP, cơ quan chức năng cần tăng cường giám sát đột xuất để đảm bảo quyền lợi và sức khỏe của học sinh".

Thực tế tại UBND xã Hiệp Phước (nơi nhà thầu đặt trụ sở) cũng từng ghi nhận việc kiểm tra nhiều lần đối với công ty này để chờ kết luận từ cơ quan chức năng.

Gói thầu trị giá hơn 5,4 tỷ đồng tại Trường Mầm non Phú Thuận được trao cho An Phước Thắng SG bằng một quy trình "đặc biệt". Trong bối cảnh dư luận vẫn chưa quên những lùm xùm liên quan đến chất lượng thực phẩm học đường, việc minh bạch hóa tiêu chí kỹ thuật và thắt chặt hậu kiểm không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là đạo đức của người làm giáo dục.

Cộng đồng phụ huynh đang chờ đợi một sự cam kết bằng hành động từ phía nhà trường và sự giám sát công tâm từ các cơ quan quản lý để mỗi bữa ăn của trẻ thơ thực sự an toàn và chất lượng.