Nhằm nâng cao chất lượng cơ sở vật chất phục vụ công tác giáo dục và đào tạo, Trường Đại học Kiến trúc TP HCM đã triển khai dự án: Cải tạo, sửa chữa cơ sở 134 Nguyễn Đình Chiểu. Hoạt động lựa chọn nhà thầu được thực hiện công khai, minh bạch qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Tuy nhiên, kết quả xét thầu vừa được công bố đã phản ánh một thực tế khách quan: Trong đấu thầu hiện đại, yếu tố giá thấp không phải là điều kiện duy nhất để được lựa chọn.
Hồ sơ kỹ thuật không đáp ứng yêu cầu do thiếu hụt danh mục thiết bị
Theo Quyết định số 566/QĐ-ĐHKT do Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc TP HCM – PGS.TS.KTS. Phạm Trọng Thuật ký ban hành, kết quả lựa chọn nhà thầu của Gói thầu Xây dựng thuộc dự án nêu trên đã chính thức được phê duyệt. Gói thầu này có giá kế hoạch là 11.246.124.948 đồng, sử dụng nguồn vốn từ Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của đơn vị.
Biên bản mở thầu ghi nhận có 4 nhà thầu tham gia nộp hồ sơ dự thầu qua mạng. Đáng chú ý, Tổng công ty Cổ phần Công trình Viettel (Mã số thuế: 0104753865) là đơn vị đề xuất mức giá thấp nhất với con số là 9.687.819.835,411 đồng. Mức giá này thấp hơn giá gói thầu tới hơn 1,5 tỷ đồng và thấp hơn đơn vị trúng thầu gần 880 triệu đồng.
Tuy nhiên, tại báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 100/2026/BCĐG-CICON do Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Cicon lập ngày 29/04/2026, Tổng công ty Cổ phần Công trình Viettel bị kết luận "Không đạt" ở bước đánh giá về kỹ thuật.
Dẫn chiếu theo báo cáo đánh giá của đơn vị tư vấn, nhà thầu này có trình bày biện pháp bảo đảm chất lượng các hạng mục nhưng không trình bày cụ thể biện pháp bảo đảm chất lượng đối với từng hạng mục công trình phù hợp với biện pháp tổ chức thi công. Đặc biệt, trong bảng tổng hợp đề xuất vật tư, vật liệu chính sử dụng cho công trình, nhà thầu đã không đề xuất một số thiết bị như: Module quang 4 FO; Patch panel 24 port; Tủ Cabinet 10U; Thanh nguồn PDU 6 cắm đa năng cho tủ rack; Dây pact cord dài 1.5m; Dây nhảy quang MM. SC-LC 3m; Camera hồng ngoại IP thân dài cố định chuẩn HD; Switch 16 port PoE; Pact panel 16 port; Dây pact cord dài 1.5m và Cáp HDMI dài 10m. Việc thiếu hụt các danh mục này dẫn đến hồ sơ bị đánh giá không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật quy định tại Mục 3 Chương III của hồ sơ mời thầu.
Cùng chung kết quả, nhà thầu Liên danh LDXL-04NT-2026 (Mã số thuế: 0312181619) cũng bị loại ở bước kỹ thuật. Theo phân tích của tổ chuyên gia, nhà thầu này có trình bày công tác chuẩn bị thi công tại hiện trường nhưng không trình bày công tác chuẩn bị tại văn phòng. Biện pháp thi công lắp đặt cửa đi, cửa sổ không có bản vẽ chi tiết. Đồng thời, sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý dự án và quản lý hiện trường đều thiếu phần thuyết minh đối với vị trí cán bộ kỹ thuật phụ trách quản lý khối lượng và thanh toán quyết toán công trình.
Năng lực nhà thầu Gia Thắng
Sau khi các đối thủ cạnh tranh không vượt qua bước đánh giá kỹ thuật, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Gia Thắng (Mã số thuế: 0313449611) trở thành đơn vị trúng thầu.
Giá trúng thầu được phê duyệt chính thức là 10.568.046.220 đồng. So với giá gói thầu, tỷ lệ tiết kiệm đạt khoảng 6,03%, giảm chi cho Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của nhà trường hơn 678 triệu đồng. Hợp đồng được ký kết và thực hiện theo hình thức đơn giá cố định với thời gian triển khai là 120 ngày.
Để đạt được kết quả xét duyệt này, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Gia Thắng đã trải qua quy trình làm rõ hồ sơ nghiêm túc theo đề nghị của tổ chuyên gia. Cụ thể, vào ngày 21/04/2026, chủ đầu tư đã yêu cầu nhà thầu làm rõ các nội dung liên quan đến tài liệu chứng minh tư cách hợp lệ của người ký bảo lãnh dự thầu, người ký cam kết tín dụng và hồ sơ nhân sự chủ chốt. Đến ngày 24/04/2026, nhà thầu đã có văn bản giải trình kịp thời và đính kèm đầy đủ tài liệu chứng minh đáp ứng các yêu cầu làm rõ.
Ý kiến từ các chuyên gia chuyên ngành
Nhận định về hiện tượng nhà thầu bỏ giá thấp nhất nhưng vẫn trượt thầu, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho biết, phương thức đấu thầu qua mạng giúp tối ưu hóa tính cạnh tranh, song tiêu chí kỹ thuật luôn là "bộ lọc" tiên quyết. Với đặc thù của gói thầu cải tạo, sửa chữa công trình hiện hữu, tính đồng bộ và đầy đủ của vật tư thiết bị cấu thành là bắt buộc. Việc bỏ sót các thiết bị công nghệ viễn thông cốt lõi sẽ khiến hồ sơ bị loại trực tiếp vì không bảo đảm giải pháp thi công toàn vẹn.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Mục tiêu của công tác đấu thầu đầu tư công là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế phải đi đôi với chất lượng công trình chứ không thể chỉ nhìn vào mức giá rẻ nhất. Quy định chi tiết tại các văn bản pháp luật hiện hành đã phân định rất rõ trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư và đơn vị tư vấn. Việc kiên quyết loại bỏ các hồ sơ thiếu hụt danh mục thiết bị, không đạt chuẩn kỹ thuật thể hiện sự công tâm, thượng tôn pháp luật trong hoạt động quản lý đầu tư công".
Dư luận và các đơn vị liên quan kỳ vọng, việc triển khai cải tạo cơ sở 134 Nguyễn Đình Chiểu trong thời gian tới sẽ được đơn vị trúng thầu thực hiện nghiêm túc, bảo đảm an toàn, tiến độ và chất lượng như các nội dung đã cam kết.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.