Điều đáng nói, hàng loạt bất cập, sai lệch và dấu hiệu chưa bảo đảm tính pháp lý trong hồ sơ vẫn được cơ quan chuyên môn tham mưu trình UBND tỉnh Thanh Hóa xem xét cho thuê đất.

Những nội dung vừa được UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ rõ trong văn bản yêu cầu rà soát, thẩm định lại hồ sơ thuê đất đối với dự án khai thác mỏ đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường của Công ty TNHH Xây dựng thương mại và du lịch Việt Anh tại các xã Xuân Du và Mậu Lâm cho thấy nhiều vấn đề đáng lo ngại trong công tác quản lý tài nguyên, khoáng sản và tham mưu của cơ quan chuyên môn.

CHẬM GẦN 6 NĂM VẪN CHƯA HOÀN THIỆN THỦ TỤC ĐẤT ĐAI

Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, dự án của Công ty Việt Anh được chấp thuận chủ trương đầu tư từ ngày 22/3/2019 theo Quyết định số 1022/QĐ-UBND. Sau đó, doanh nghiệp được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 143/GP-UBND ngày 19/8/2020.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là đến ngày 13/5/2026, doanh nghiệp này mới nộp hồ sơ xin thuê đất để thực hiện dự án.

Trong khi đó, ngay tại quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2019 đã nêu rõ: trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực, nếu doanh nghiệp không hoàn thành đầy đủ các thủ tục về đầu tư xây dựng, bảo vệ môi trường, sử dụng đất và ký quỹ đầu tư thì quyết định sẽ không còn giá trị pháp lý.

Dù vậy, theo đánh giá của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường lại “chưa báo cáo về nguyên nhân chậm trễ trong việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục thuê đất; chưa xem xét, đánh giá về tính pháp lý của hồ sơ xin thuê đất khi lập và nộp hồ sơ chậm trễ như trên”.

Một dự án chậm thủ tục đất đai gần 6 năm nhưng vẫn được tham mưu cho thuê đất mà chưa làm rõ căn cứ pháp lý đặt ra câu hỏi lớn về trách nhiệm thẩm định, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

NHIỀU SAI LỆCH VỀ DIỆN TÍCH, RANH GIỚI NHƯNG CHƯA ĐƯỢC LÀM RÕ

Không chỉ chậm tiến độ thủ tục, hồ sơ dự án còn xuất hiện nhiều điểm thiếu thống nhất.

Theo Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2019, diện tích thực hiện dự án là 30.000m2. Tuy nhiên, tại hồ sơ trình năm 2026, vị trí, ranh giới khu đất lại được xác định theo một trích lục bản đồ địa chính mới lập ngày 9/5/2026.

UBND tỉnh chỉ rõ, Sở Nông nghiệp và Môi trường chưa làm rõ lý do phải lập lại trích lục bản đồ địa chính, cũng chưa báo cáo vị trí, ranh giới giữa hai lần trích lục có thay đổi hay không.

Đáng chú ý hơn, theo Giấy phép khai thác khoáng sản năm 2020, tổng diện tích mỏ là 62.000m2, gồm khu vực khai thác 24.455m2 và khu vực khai trường 37.545m2. Nhưng trong tờ trình tham mưu năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đề xuất cho thuê 30.000m2 đất.

UBND tỉnh cho rằng cơ quan chuyên môn “không báo cáo giải trình về sự sai khác diện tích nêu trên và tính pháp lý của hồ sơ xin thuê đất khai thác khoáng sản không đúng với diện tích, ranh giới mỏ đã được cấp phép khai thác”.

Trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, sự thống nhất giữa giấy phép khai thác, diện tích mỏ, ranh giới khai trường và hồ sơ thuê đất là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Bởi chỉ cần sai lệch diện tích hoặc ranh giới cũng có thể dẫn tới nguy cơ thất thoát tài nguyên, khó khăn trong quản lý đất đai và nguy cơ phát sinh tranh chấp, vi phạm.

TRÁCH NHIỆM THAM MƯU CỦA SỞ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG Ở ĐÂU?

Một chi tiết khác cũng khiến dư luận đặt dấu hỏi là dự án đã được cấp phép khai thác gần 6 năm, song đến nay vẫn chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất.

UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phải đánh giá lại tính pháp lý của giấy phép khai thác khoáng sản cũng như tính khả thi của dự án khi kéo dài nhiều năm như vậy.

Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo đã phối hợp kiểm tra thực địa khu đất vào ngày 31/3/2026, nhưng lại chưa báo cáo kết quả kiểm tra, chưa làm rõ thực trạng quản lý, sử dụng khu đất hiện nay.

Không chỉ vậy, trong tờ trình gửi UBND tỉnh, Sở này khẳng định hồ sơ “đảm bảo điều kiện cho thuê đất theo Luật Đất đai năm 2024 và các chỉ đạo của UBND tỉnh”, nhưng lại không nêu cụ thể văn bản chỉ đạo nào, nội dung chỉ đạo ra sao.

Đặc biệt, UBND tỉnh Thanh Hoá “nhắc lại” việc Chủ tịch UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư dự án khai thác khoáng sản tại Quyết định số 1022/QĐ-UBND ngày 22/3/2019 và UBND tỉnh cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 143/GP-UBND ngày 19/8/2020 không thông qua đấu giá quyền khai thác khoáng sản; tại Tờ trình số 744/TTr-SNNMT ngày 19/5/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường không có ý kiến đánh giá về tính pháp lý của các văn bản này.

Việc một loạt vấn đề pháp lý quan trọng chưa được đánh giá đầy đủ nhưng hồ sơ vẫn được tham mưu trình UBND tỉnh cho thấy dấu hiệu thiếu chặt chẽ trong công tác thẩm định của cơ quan chuyên môn.

CẦN LÀM RÕ TRÁCH NHIỆM TẬP THỂ, CÁ NHÂN LIÊN QUAN?

Từ những tồn tại mà UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ ra, có thể thấy vụ việc không đơn thuần là chậm thủ tục hành chính.

Luật sư Nguyễn Tuấn Anh, đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho rằng, điều dư luận quan tâm hơn là trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên – môi trường đã được thực hiện đến đâu khi một dự án khai thác khoáng sản kéo dài nhiều năm nhưng các vấn đề pháp lý cơ bản vẫn chưa được làm rõ.

Việc UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phải rà soát, thẩm định lại toàn bộ hồ sơ, đồng thời nhấn mạnh cơ quan này “chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật” cho thấy tính chất nghiêm trọng của vụ việc.

Trong bối cảnh Thanh Hóa đang siết chặt quản lý đất đai, tài nguyên và xử lý nhiều dự án chậm tiến độ, thiếu minh bạch pháp lý, vụ việc tại dự án mỏ đá của Công ty Việt Anh tiếp tục cho thấy yêu cầu cấp thiết phải nâng cao trách nhiệm tham mưu, kiểm tra, giám sát của cơ quan chuyên môn, tránh tình trạng hợp thức hóa hồ sơ khi còn nhiều nội dung chưa được làm rõ.

Bởi trong quản lý tài nguyên khoáng sản, chỉ một sự buông lỏng hoặc thiếu sát sao cũng có thể dẫn đến hệ lụy lớn về thất thoát tài nguyên, phá vỡ quy hoạch và làm suy giảm niềm tin vào hiệu lực quản lý nhà nước.