Châu Mai Loan trúng loạt gói thầu thiết bị tại Đồng Nai

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, vệt dữ liệu đấu thầu trong nửa đầu năm 2026 của Công ty TNHH Một thành viên Thương mại Dịch vụ Văn phòng Châu Mai Loan (Công ty Châu Mai Loan) tại địa bàn trọng điểm TP Đồng Nai đang thể hiện một bức tranh đáng chú ý về hiệu quả kinh tế trong mua sắm công.

Thống kê dữ liệu đấu thầu cho thấy, nhà thầu này liên tục trúng các gói thầu cung cấp trang thiết bị giáo dục quy mô lớn với một đặc điểm chung: Giá trúng thầu bám sát dự toán, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức rất thấp, cá biệt có gói thầu tiết kiệm chưa đầy 0,7%. Hàng chục tỷ đồng ngân sách đầu tư công đã được giải ngân thông qua các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, song số tiền thực tế tiết kiệm được cho công quỹ lại đặt ra dấu hỏi lớn về công tác khảo sát, lập giá dự toán và quá trình thương thảo hợp đồng của các chủ đầu tư cơ sở.

Những con số biết nói từ các quyết định phê duyệt

Rà soát hồ sơ đấu thầu năm 2026, Công ty Châu Mai Loan ghi nhận trúng thầu dồn dập tại cả phân nhóm đấu thầu rộng rãi, chào hàng cạnh tranh qua mạng và chỉ định thầu rút gọn.

Tại địa bàn TP Đồng Nai, dữ liệu ghi nhận 3 gói thầu nổi bật:

Thứ nhất, tại Gói thầu số 07 (Cung cấp hàng hóa): Thiết bị học tập và đồ dùng phục vụ học tập thuộc dự án Trường TH - THCS Sông Mây (xã Bình Minh, TP Đồng Nai, Mã TBMT: IB2500602027). Theo Quyết định số 38/QĐ-QLDAKV03 ban hành ngày 28/01/2026 bởi Giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực 03 Lê Thanh Trực, giá dự toán gói thầu là 12.300.042.560 đồng. Giá trúng thầu của Công ty Châu Mai Loan là 12.216.000.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm thầu ở mức 0,68% (tương đương số tiền tiết kiệm 84.042.560 đồng).

Thứ hai, tại Gói thầu số 07 (Cung cấp thiết bị) thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa Trường THCS Vĩnh Tân (xã Tân An, TP Đồng Nai, Mã TBMT: IB2600323623). Quyết định số 67/QĐ-VHXH ký ngày 14/07/2026 bởi Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân An xác nhận giá trúng thầu của Công ty Châu Mai Loan là 2.526.000.000 đồng so với giá dự toán gói thầu sau khi được phê duyệt điều chỉnh KHLCNT là 2.550.220.000 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm tại gói thầu này đạt 0,95% (tương đương 24.220.000 đồng).

Thứ ba, tại Gói thầu: Xây dựng, thiết bị thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa, nâng cấp Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Trương Định (xã Đăk Ơ, TP Đồng Nai, Mã TBMT: IB2600317377). Gói thầu do UBND xã Đăk Ơ làm Chủ đầu tư và giao Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Đăk Ơ làm đại diện bên mời thầu. Quyết định số 170/QĐ-TTDVTH-ĐT ngày 13/07/2026 do Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp Lê Thị Huệ ký phê duyệt giá trúng thầu của Liên danh Trường Trương Định (trong đó Công ty Châu Mai Loan làm thành viên liên danh) là 17.055.246.159 đồng. So với giá gói thầu là 17.227.520.485 đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt đúng 1,00% (tiết kiệm 172.274.326 đồng).

Quyết định số 170/QĐ-TTDVTH-ĐT. Nguồn MSC

Như vậy, tính riêng 3 gói thầu rộng rãi và chào hàng cạnh tranh tại TP Đồng Nai, tổng giá trị dự toán được duyệt là 32.077.783.045 đồng, nhưng tổng giá trị trúng thầu lên tới 31.797.246.159 đồng. Số tiền tiết kiệm tích lũy cho ngân sách địa phương sau đấu thầu chỉ đạt 280.536.886 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm bình quân siêu thấp là 0,87%.

Ngoài địa bàn TP Đồng Nai, tại tỉnh Khánh Hòa, Công ty Châu Mai Loan cũng trúng thầu độc lập Gói thầu cung cấp thiết bị cho các trường trung cấp nghề dân tộc nội trú (Mã TBMT: IB2600225457). Quyết định số 1330/QĐ-SGDĐT ngày 10/07/2026 do Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa Vũ Ngọc Dương phê duyệt ghi nhận giá dự toán là 5.253.335.950 đồng, giá trúng thầu là 5.126.000.000 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 2,42%.

Đáng chú ý, ở phân nhóm chỉ định thầu rút gọn, hồ sơ thể hiện ngày 02/06/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất phường Nam Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa) Nguyễn Hoàng Lương ký Quyết định số 196/QĐ-BQLDA&PTQĐ phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu B2: Lắp đặt thiết bị thuộc công trình Trường Tiểu học Vĩnh Thái. Công ty Châu Mai Loan được chỉ định thầu rút gọn với giá trúng thầu trọn gói là 1.295.000.000 đồng. Quyết định này ghi ngày ban hành là 02/06/2026, tức là trước ngày hệ thống ghi nhận kết quả thầu chính thức (26/06/2026), điều này đặt ra dấu hỏi về quy trình ban hành văn bản hành chính và tính minh bạch tại đơn vị này.

Quyết định số 196/QĐ-BQLDA&PTQĐ. Nguồn MSC

Góc nhìn pháp lý và dấu hỏi về hiệu quả đầu tư công

Dưới góc độ pháp lý hành chính và hiệu quả tài chính công, các chuyên gia nhận định việc liên tiếp xuất hiện các gói thầu quy mô hàng chục tỷ đồng có tỷ lệ tiết kiệm dưới 1% là dấu hiệu cần được cơ quan thanh tra tài chính lưu tâm làm rõ.

Đánh giá về thực trạng này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Dù pháp luật về đấu thầu không quy định mức sàn bắt buộc cho tỷ lệ tiết kiệm, song Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật sửa đổi số 90/2025/QH15 đều đặt nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và đặc biệt là 'hiệu quả kinh tế' lên hàng đầu. Đáng chú ý, Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính về thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu đầu tư công năm 2026 đã khuyến khích tối đa việc thương thảo giảm giá hợp đồng và yêu cầu rà soát chặt chẽ khâu lập thiết kế, dự toán."

Luật sư Hương nhấn mạnh thêm, việc giá trúng thầu của Công ty Châu Mai Loan liên tục bám sát nút giá dự toán cho thấy khâu khảo sát, lập và thẩm định giá tại các chủ đầu tư này có dấu hiệu chưa bám sát diễn biến giá thực tế trên thị trường. Đồng thời, quá trình thương thảo hợp đồng dường như chưa được thực hiện triệt để theo đúng chỉ đạo và tinh thần tiết kiệm tối đa của Bộ Tài chính.

Để xảy ra tình trạng loạt gói thầu thiết bị trường học quy mô lớn trúng thầu với mức tiết kiệm nhỏ giọt, trách nhiệm giải trình trước hết thuộc về các Chủ đầu tư, bao gồm Ban Quản lý dự án khu vực 03, Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân An, Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Đăk Ơ trong khâu tổ chức lập dự toán và thẩm định hồ sơ. Việc tuân thủ và thực hiện nghiêm túc trách nhiệm giải trình của người đứng đầu theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ là yêu cầu cấp bách để bảo vệ công quỹ, đảm bảo từng đồng ngân sách được sử dụng hiệu quả và đúng mục đích.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Điểm nghẽn hồ sơ kỹ thuật tại các gói thầu của Công ty Châu Mai Loan

YÊU CẦU TỐI ƯU HÓA DÒNG VỐN VÀ TRÁCH NHIỆM THƯƠNG THẢO

Hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hóa, thiết bị sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước luôn phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tối đa hóa hiệu quả sử dụng dòng vốn công. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15, đã quy định rất rõ ràng rằng một trong những mục tiêu cốt lõi của công tác lựa chọn nhà thầu là bảo đảm tính công bằng, minh bạch và trên hết là "hiệu quả kinh tế".

Cụ thể hóa nguyên tắc này, Công văn số 5557/BTC-QLĐT do Bộ Tài chính ban hành ngày 05/05/2026 về hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công năm 2026 đã đưa ra chỉ đạo quyết liệt. Tại điểm b khoản 2 của Công văn, Bộ Tài chính nhấn mạnh yêu cầu: "Khuyến khích nhà thầu áp dụng các giải pháp công nghệ, sáng kiến, cải tiến để tối ưu hóa nguồn lực, chi phí thực hiện gói thầu; khuyến khích nhà thầu giảm giá trong quá trình thương thảo, hoàn thiện hợp đồng đối với trường hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế".

Đồng thời, theo tinh thần của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, quá trình thương thảo hợp đồng không chỉ là thủ tục hành chính mà là cơ hội pháp lý bắt buộc để Chủ đầu tư và nhà thầu rà soát, đối chiếu các nội dung chi phí, loại bỏ các trùng lặp hoặc những chi phí bất hợp lý. Đặc biệt, đối với các gói thầu có dấu hiệu cạnh tranh thấp hoặc chỉ có ít nhà thầu tham gia đến vòng tài chính, nghĩa vụ của Chủ đầu tư trong việc đàm phán, thương thảo để nhà thầu tự nguyện giảm giá thầu càng phải được đề cao nhằm bảo vệ lợi ích tối cao của Nhà nước.

Việc một chủ đầu tư dễ dàng phê duyệt kết quả trúng thầu với mức tiết kiệm ngân sách mang tính tượng trưng (dưới 1%) mà bỏ qua khâu thương thảo đàm phán giảm giá thực chất có thể được xem là hành vi thiếu trách nhiệm trong quản lý tài chính công. Điều này không đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý nhà nước và kỷ cương đấu thầu quy định tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu.