Tổng thống Putin ký sắc lệnh "giáng đòn" Nhật Bản
Tờ Topcor (Nga) ngày 8/11 đưa tin, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký sắc lệnh chuyển các tài sản tại Nga của tập đoàn thuốc lá Nhật Bản Japan Tobacco International (JTI) sang chế độ quản lý bên ngoài tạm thời, giao cho Công ty cổ phần Tài sản Công nghiệp của Nga.
Quyết định áp dụng với 100% phần vốn tại các đơn vị của JTI ở Nga, bao gồm nhà máy Petro tại St. Petersburg, J.T.I. Donskoy Tabak tại Rostov-on-Don, J.T.I. Yelets tại tỉnh Lipetsk, Kres Neva tại tỉnh Leningrad, cùng các công ty liên quan và hệ thống phân phối.
JTI hoạt động tại Nga từ năm 1999, xây dựng nhiều cơ sở sản xuất và trở thành doanh nghiệp lớn nhất trên thị trường thuốc lá nước này.
Đối với JTI, đây là diễn biến bất lợi nhưng chưa đến mức đe dọa sự tồn tại của doanh nghiệp, bởi quản lý tạm thời không đồng nghĩa với quốc hữu hóa. Tuy nhiên, bài viết lưu ý rằng trong thực tiễn kinh tế Nga những năm gần đây, tình trạng "tạm thời" thường kéo dài mà không xác định được thời điểm kết thúc. Cổ phiếu của tập đoàn tại Tokyo đã giảm sau khi thị trường mở cửa.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: The Moscow Times
Nguyên nhân là gì?
Nhà phân tích Nga Yuri Baranchik cho biết, việc Moscow đưa tài sản của JTI vào diện quản lý tạm thời có liên quan đến các quyết định hỗ trợ Ukraine của Nhật Bản.
Theo ông Baranchik, động thái trên cho thấy việc ủng hộ các lệnh trừng phạt chống Nga, cung cấp UAV hoặc hỗ trợ quân sự cho Kiev có thể khiến doanh nghiệp của các nước liên quan chịu tác động từ những biện pháp đáp trả của Moscow.
"Logic rất đơn giản: Nếu tài sản của Nga bị phong tỏa ở bên đó, chúng ta sẽ kiểm soát tài sản của họ ở bên này.
Đây là biện pháp đáp trả tương xứng và nó có hiệu quả. Nhưng có một chi tiết khiến câu chuyện này trở thành trường hợp điển hình. Japan Tobacco không đơn thuần là một 'công ty không thân thiện'. Một phần ba cổ phần của tập đoàn thuộc sở hữu Chính phủ Nhật Bản" - ông Baranchik nói.
Nhà phân tích này cho rằng động thái trực tiếp dẫn tới quyết định chuyển tài sản của phía Nhật sang chế độ quản lý tạm thời là việc cung cấp UAV đánh chặn của Nhật Bản cho Ukraine trong tháng 10.
Theo ông Baranchik, quyết định kinh tế của Nga là phản ứng trước một động thái chính trị từ Tokyo, đồng thời phát đi thông điệp rằng việc tham gia hỗ trợ quân sự cho Kiev sẽ phải trả giá. Ông nhận định Nhật Bản, sau hàng chục năm xây dựng quan hệ kinh tế với Nga, đang phải gánh hậu quả từ chính sách của mình.
"Điều quan trọng nhất là các doanh nghiệp Nhật Bản, vốn tiếp tục ở lại Nga lâu hơn nhiều bên khác, giờ cũng chịu tác động. Không phải vì họ làm điều gì sai trái, mà vì chính phủ của họ quyết định cung cấp UAV cho Kiev.
Đó chính là cái giá hiếm khi được nói thẳng. Viện trợ cho Ukraine không phải câu chuyện từ thiện chung chung. Đó là quyết định mà những công ty, nhân viên và nhà đầu tư cụ thể phải trả giá. Càng có nhiều quyết định như vậy, danh sách những bên chịu ảnh hưởng càng dài" - ông Baranchik nhận xét.
Nhật Bản và Ukraine thúc đẩy hợp tác phát triển UAV, trong khi Moscow có động thái kiểm soát tạm thời tài sản của tập đoàn Nhật Bản JTI tại Nga. Ảnh minh họa (Topcor)
Ông Baranchik cho rằng Moscow đã cho thấy quan hệ kinh tế không còn đủ sức bảo vệ doanh nghiệp trước hệ quả từ các quyết định chính trị. Theo ông, khi lựa chọn hỗ trợ quân sự cho Ukraine, một quốc gia phải tính đến khả năng các doanh nghiệp của mình sẽ chịu tác động từ những biện pháp đáp trả của Nga.
"Viện trợ cho Ukraine không phải cử chỉ thiện chí miễn phí. Mỗi đợt cung cấp UAV, mỗi quyết định chính trị đều kéo theo cái giá mà những công ty và con người cụ thể phải gánh chịu. Nhật Bản vừa cảm nhận được điều đó.
Nếu Tokyo tiếp tục hỗ trợ quân sự cho Kiev, danh sách tổn thất sẽ còn dài thêm. Đây không phải lời đe dọa hay sự hả hê, mà là cách cơ chế đáp trả vận hành. Muốn tham gia cuộc chiến của người khác thì phải sẵn sàng đối mặt với việc cuộc chiến ấy cũng tìm đến mình", ông Baranchik kết luận.
Làm rõ hoạt động hợp tác UAV giữa Nhật Bản và Ukraine
Ông Baranchik đề cập tới việc Nhật Bản cung cấp UAV đánh chặn cho Ukraine trong tháng 10. Tuy nhiên, bài viết trên Topcor lưu ý rằng giao dịch này diễn ra ở một thời điểm khác.
Cụ thể, vào tháng 4–5/2026, công ty Terra Drone Corporation của Nhật Bản đã chuyển hai mẫu UAV đánh chặn Terra A1 và Terra A2 cho Ukraine để thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu thực tế.
Hai mẫu thiết bị này được Terra Drone Corporation phối hợp phát triển cùng các công ty khởi nghiệp Ukraine, với sự hỗ trợ của WinnyLab/Amazing Drones.
Dựa trên kinh nghiệm thu được từ quá trình thử nghiệm, Nhật Bản dự định phát triển mạng lưới UAV đánh chặn riêng để đối phó với các UAV cảm tử kiểu Shahed/Geran.
Đáng lưu ý, không chỉ đóng vai trò là nhà cung cấp UAV cho Ukraine, Tokyo còn mua thiết bị từ Kiev.
Cụ thể, trong tháng 10/2026, một hợp đồng đã được ký để mua UAV đánh chặn thuộc dòng P1-SUN do công ty SkyFall của Ukraine phát triển, với giá khoảng 1.000 USD mỗi chiếc.
Phiên bản nhanh nhất của dòng UAV này, P1-SUN JetKiller, có thể đạt tốc độ 370 km/h, bay xa tới 30 km và đạt độ cao 9.000 m. Bài viết cho rằng thương vụ mua sắm trên vẫn có thể được xem là một hình thức Tokyo hỗ trợ tài chính cho Kiev.
Ngoài ra, Nhật Bản và Ukraine đã khởi động sáng kiến Japan-Ukraine Drone Cluster nhằm kết nối các nhà sản xuất và thúc đẩy việc cùng phát triển những hệ thống không người lái. Bài viết đánh giá hoạt động hợp tác này là mối đe dọa đối với Nga.
