Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, một trong những thước đo cốt lõi để đánh giá tính cạnh tranh, công bằng và hiệu quả kinh tế trong công tác đấu thầu đầu tư công chính là tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thông qua giá trị trúng thầu so với giá dự toán được duyệt. Tuy nhiên, tại các gói thầu mà Công ty Rừng Thông Đắk Nông tham gia và trúng thầu tại địa phương, chỉ số này đang thể hiện ở mức rất thấp, mang tính chất nhỏ giọt.

Hệ thống dữ liệu phân tích đấu thầu trên mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của Công ty Rừng Thông Đắk Nông lên tới 99.37%. Con số này đồng nghĩa với việc tỷ lệ giảm giá, tiết kiệm chi phí cho nguồn vốn ngân sách nhà nước thông qua công tác đấu thầu công khai đạt mức 0.63%. Đây là một tỷ lệ tiết kiệm rất thấp so với hiệu quả kinh tế kỳ vọng của các hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng.

Sự sát nút về giá được thể hiện rõ nét qua hồ sơ phê duyệt hai gói thầu quy mô lớn vừa diễn ra trong tháng 05/2026 tại Phòng Kinh tế xã Quảng Khê. Tại gói thầu hạ tầng học đường Trường tiểu học Kim Đồng có mức giá dự toán phê duyệt là 15.507.693.000 đồng, liên danh của Công ty Rừng Thông Đắk Nông được phê duyệt trúng thầu với giá 15.368.540.918 đồng. Con số này chỉ giảm chi phí cho ngân sách nhà nước được 139.152.082 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 0.90%. Tại gói thầu hạ tầng giao thông Đoạn đường dốc sình Thôn Đắk Lang có giá dự toán phê duyệt là 3.081.006.000 đồng, liên danh này tiếp tục trúng thầu với giá 3.050.876.534 đồng, tức giảm giá được 30.129.466 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt 0.98%.

Tình trạng sát giá dự toán này cũng xuất hiện đồng loạt tại danh sách các đơn vị cấp xã khác thuộc tỉnh Lâm Đồng. Cụ thể, tại các gói thầu do UBND xã Quảng Sơn làm chủ đầu tư, doanh nghiệp này tham gia 3 gói thầu và trúng cả 3 gói với tổng giá trị đạt 3.688.734.000 đồng. Tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán tại các gói thầu này đạt tới 99.58%, tức là tỷ lệ tiết kiệm ngân sách chỉ 0.42%.

Tại Ban Quản lý xã Quảng Hòa, Công ty Rừng Thông Đắk Nông trúng gói thầu trị giá 2.065.987.000 đồng với tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán lên đến 99.74%, tương đương mức tiết kiệm chi phí cho nhà nước chỉ ở ngưỡng 0.26%. Tại Ban Quản lý xã Quảng Sơn, một gói thầu khác trị giá 4.668.294.000 đồng cũng được bàn giao cho Công ty Rừng Thông Đắk Nông với tỷ lệ sát nút 99.75%, đạt mức tiết kiệm ngân sách 0.25%. Đặc biệt, dữ liệu còn ghi nhận gói thầu do Bảo hiểm xã hội huyện Đắk Glong làm bên mời thầu, Công ty Rừng Thông Đắk Nông đã trúng thầu với giá trị 48.207.625 đồng và tỷ lệ sát giá đạt mức tuyệt đối 100%, không tiết kiệm được đồng chi phí nào cho cơ quan quản lý.

Phân tích về hiện tượng kinh tế này, chuyên gia đấu thầu Lê Hào nhận định, mục tiêu tối thượng của công tác lựa chọn nhà thầu theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 là nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Khi một địa phương liên tục xuất hiện tình trạng các gói thầu đầu tư công có tỷ lệ tiết kiệm ngân sách siêu thấp (dưới mức 1%) hoặc bằng 0% kéo dài hằng năm, các cơ quan quản lý và phê duyệt dự án cần phải thực hiện nghiêm túc trách nhiệm giải trình theo Thông tư 79/2025/TT-BTC và Công văn số 5557 của Bộ Tài chính. Tình trạng trúng thầu sát nút hệ thống ở một nhà thầu tại địa bàn cấp xã thường là dấu hiệu cảnh báo về tính cạnh tranh thấp, hoặc có khả năng tồn tại các tiêu chí rào cản kỹ thuật làm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu năng lực khác, gây ảnh hưởng đến việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng dòng vốn đầu tư công.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Mối quan hệ bất ngờ giữa các nhà thầu tại Lâm Đồng