Hoạt động đầu tư công tại tỉnh Lâm Đồng luôn ghi nhận những chuyển biến tích cực trong việc minh bạch hóa thông tin qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Theo Quyết định số 26/QĐ-TTDVTH ngày 04/05/2026, Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Đinh Văn (tỉnh Lâm Đồng) đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói 01: "Chi phí xây dựng" thuộc dự án Nâng cấp, sửa chữa, đầu tư bổ sung hệ thống chiếu sáng công cộng trên địa bàn xã Đinh Văn. Đơn vị được lựa chọn thực hiện là Công ty TNHH Môi trường Đô thị Gia Lai.
Bức tranh đấu thầu và tỷ lệ tiết kiệm ngân sách
Gói thầu số 01 có giá dự toán được phê duyệt là 2.562.586.340 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách xã Đinh Văn năm 2026. Đây là gói thầu quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở hạ tầng, đảm bảo an ninh trật tự và an toàn giao thông trên địa bàn xã trong bối cảnh địa phương thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã).
Quá trình mở thầu ghi nhận sự tham gia của 03 nhà thầu: Công ty TNHH Môi trường Đô thị Gia Lai, Công ty TNHH Vật tư Thiết bị Điện Công nghiệp Đại Phú và Công ty Cổ phần Xây dựng Tư vấn Thương mại và Đầu tư Delta Red. Sau các bước đánh giá khắt khe về năng lực và kỹ thuật, Công ty TNHH Môi trường Đô thị Gia Lai đã giành chiến thắng với giá trúng thầu 2.407.609.291 đồng.
Đáng chú ý, mức giá này giúp tiết kiệm cho ngân sách nhà nước 154.977.049 đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm đạt khoảng 6,04%. Theo các chuyên gia, đây là mức tiết kiệm đáng ghi nhận đối với các gói thầu xây lắp quy mô vừa và nhỏ tại khu vực Tây Nguyên, phản ánh tính hiệu quả kinh tế trong công tác đấu thầu của chủ đầu tư.
Lý do các nhà thầu đối thủ dừng bước
Dựa trên Báo cáo đánh giá E-HSDT số 12/BC-MH ngày 13/04/2026 do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH XD và DV Minh Hoàng LN lập, nguyên nhân khiến hai nhà thầu còn lại không thể tiến sâu vào vòng đánh giá tài chính đã được làm rõ.
Cụ thể, Công ty TNHH Vật tư Thiết bị Điện Công nghiệp Đại Phú (MST: 0312718780) bị đánh giá không đáp ứng các tiêu chuẩn về năng lực, kinh nghiệm cũng như các yêu cầu kỹ thuật chi tiết trong hồ sơ mời thầu. Trong khi đó, Công ty Cổ phần Xây dựng Tư vấn Thương mại và Đầu tư Delta Red (MST: 0108363270) cũng không vượt qua được bước đánh giá về mặt kỹ thuật.
Việc các nhà thầu bị loại do lỗi kỹ thuật hoặc năng lực kinh nghiệm không phải là điều hiếm gặp trong hoạt động đấu thầu qua mạng. Điều này cho thấy sự sàng lọc khắt khe của hệ thống tiêu chí đánh giá, buộc các doanh nghiệp phải chuẩn bị hồ sơ dự thầu (E-HSDT) một cách chuyên nghiệp và sát thực tế hơn.
Năng lực của đơn vị trúng thầu đến từ Gia Lai
Đơn vị trúng thầu - Công ty TNHH Môi trường Đô thị Gia Lai (MST: 5901122362) - có trụ sở chính tại phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai. Qua trích xuất dữ liệu lịch sử năng lực, đây là một đơn vị giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực xây lắp và dịch vụ công ích.
Tính đến nay, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 130 gói thầu trên phạm vi cả nước. Trong đó, đơn vị đã giành chiến thắng tại 42 gói thầu, trượt 79 gói, 4 gói chưa có kết quả và 5 gói đã bị hủy. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này từng trúng thầu (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) đạt con số khoảng 117.400.000.000 đồng.
Với bề dày kinh nghiệm và tần suất tham gia đấu thầu lớn, việc Công ty TNHH Môi trường Đô thị Gia Lai vượt qua các đối thủ để giành gói thầu tại xã Đinh Văn Lâm Hà cho thấy khả năng thích ứng và năng lực thực thi của doanh nghiệp tại các địa bàn ngoài tỉnh. Theo hợp đồng, đơn vị sẽ có 150 ngày để hoàn thành việc nâng cấp và đầu tư hệ thống chiếu sáng công cộng tại địa phương.
Góc nhìn đa chiều về trách nhiệm giải trình
Chia sẻ với phóng viên Báo Tri Thức và Cuộc Sống, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh: "Mục tiêu cốt lõi của Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng và trách nhiệm giải trình. Khi một gói thầu chỉ có duy nhất một nhà thầu vượt qua vòng kỹ thuật, trách nhiệm giải trình của đơn vị tư vấn đánh giá và chủ đầu tư là rất lớn. Họ phải chứng minh được các tiêu chí kỹ thuật đưa ra là cần thiết cho công trình và không mang tính chất hạn chế nhà thầu."
Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng lưu ý rằng các doanh nghiệp trượt thầu cũng cần tự rà soát lại năng lực lập hồ sơ của mình. Việc không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật đôi khi xuất phát từ sự thiếu cẩn trọng trong việc kê khai nhân sự, thiết bị hoặc các tài liệu chứng minh hợp đồng tương tự.
QUY ĐỊNH VỀ TÍNH MINH BẠCH VÀ TRÁCH NHIỆM TRONG ĐẤU THẦU QUA MẠNG
Nhằm thúc đẩy môi trường cạnh tranh lành mạnh, các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu hiện hành đã xác lập các nguyên tắc nghiêm ngặt:
- Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi năm 2024, 2025): Quy định rõ tại Điều 7 và Điều 8 về các hành vi bị cấm, trong đó nhấn mạnh việc không được đưa ra các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu. Mọi tiêu chuẩn đánh giá phải dựa trên yêu cầu thực tế của gói thầu và được công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
- Nghị định số 214/2025/NĐ-CP: Quy định chi tiết về quy trình lựa chọn nhà thầu qua mạng. Theo đó, tổ chuyên gia đánh giá hồ sơ dự thầu phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của báo cáo đánh giá. Chủ đầu tư có trách nhiệm kiểm tra, giám sát để đảm bảo kết quả lựa chọn nhà thầu phản ánh đúng năng lực thực tế của doanh nghiệp.
- Thông tư số 79/2025/TT-BTC: Hướng dẫn mẫu hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và việc trích xuất dữ liệu đánh giá trên Hệ thống e-GP. Thông tư yêu cầu các thông tin về nhà thầu trúng thầu và lý do các nhà thầu không trúng thầu phải được đăng tải công khai, đầy đủ để người dân và các đơn vị liên quan có thể giám sát.