Lê Văn Phú (Phú Lê) cùng vợ là Lã Thúy Kiều và hai người khác vừa bị Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội khởi tố, điều tra hành vi “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “in, phát hành, mua - bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước”.

Điều tra cho thấy, từ năm 2017 đến năm 2023, Lã Thúy Kiều và Lê Văn Phú thành lập 3 công ty, gồm: Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú (công ty Thiên Phú), Công ty TNHH Thanh Quang Đăng, Công ty TNHH Thương mại Thiên Phú Group.

Thông qua pháp nhân 3 công ty nêu trên, Lã Thúy Kiều đã thuê gia công, buôn bán nhiều sản phẩm hàng hóa ra thị trường. Quá trình kinh doanh, Kiều nhiều lần thay đổi người đứng tên đại diện pháp luật của các công ty trên, tuy nhiên toàn bộ hoạt động vẫn do Kiều và Phú trực tiếp chỉ đạo, điều hành.

Từ năm 2021 đến năm 2025, Công ty Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú của Lã Thúy Kiều nhập hàng hóa từ nhiều doanh nghiệp khác để bán ra thị trường nhưng không lập hóa đơn và khai thuế đầy đủ.

Ngoài sử dụng các tài khoản của công ty, Kiều sử dụng 5 tài khoản ngân hàng cá nhân đứng tên Lã Thúy Kiều và các tài khoản cá nhân của người thân để nhận tổng số tiền hơn 107 tỷ đồng. Số tiền này không được Lã Thuý Kiều hạch toán vào sổ sách kế toán của Công ty.

Ngày 8/8/2024, Lã Thúy Kiều thành lập hộ kinh doanh Lã Thúy Kiều. Sau đó để hợp thức hóa việc nộp thuế cho khoản doanh thu trên, Kiều đã khai báo và nộp thuế dưới danh nghĩa Hộ kinh doanh nhằm giảm số thuế phải nộp gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.

Quá trình kinh doanh Công ty Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú không xuất hóa đơn khi bán hàng, dẫn đến việc hàng hóa đã bán ra nhưng trên sổ sách vẫn ghi nhận là hàng tồn kho. Lo sợ việc cơ quan Thuế kiểm tra, phát hiện vi phạm trên, Kiều đã chỉ đạo kế toán, nhân viên của công ty thu thập nhiều căn cước công dân của bạn bè, người thân sau đó lập 163 hóa đơn bán hàng khống theo thông tin cá nhân của những người này. Căn cứ nội dung các hóa đơn “khống”, xác định có 41 loại mặt hàng và bỏ ngoài sổ sách kế toán đối với việc bán 30 loại sản phẩm là hơn 15 tỷ đồng.

Nêu ý kiến về hành vi của các đối tượng trên, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín cho rằng, thủ đoạn trốn thuế trong vụ Phú Lê về bản chất không mới. Điểm chung với nhiều vụ việc bị "phanh phui" trước đó vẫn là bán hàng nhưng không xuất hóa đơn, không kê khai đầy đủ doanh thu, để doanh thu ngoài sổ sách nhằm giảm nghĩa vụ thuế.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hơn nằm ở mức độ tổ chức, sự liên kết giữa các chủ thể và cách thức phối hợp của những người liên quan. Khi một hoạt động kinh doanh được tổ chức thành nhiều công ty, hộ kinh doanh hoặc cá nhân đứng tên khác nhau nhưng thực chất có sự điều hành, phối hợp của cùng một nhóm người, cơ quan chức năng phải xem xét cả hình thức pháp lý và bản chất kinh tế của các giao dịch.

Ông Được chỉ ra vấn đề cốt lõi là doanh thu thực tế phát sinh nhưng không lập hóa đơn, không kê khai hoặc cố tình đưa doanh thu ra ngoài hệ thống sổ sách. Nếu đồng thời xuất hiện việc sử dụng hóa đơn không đúng quy định hoặc tạo lập chứng từ không phản ánh giao dịch thực tế, mức độ phức tạp của vụ việc có thể tăng lên.

Trường hợp hàng hóa thực tế đã bán cho người tiêu dùng nhưng người mua không có nhu cầu lấy hóa đơn, các đối tượng có thể lập hóa đơn cho những cá nhân, tổ chức khác với giá trị thấp hơn nhằm tạo ra chứng từ đầu ra, qua đó xử lý vấn đề hàng tồn kho trên sổ sách. Đây cũng là thủ đoạn khá tinh vi.

Đáng chú ý, Lã Thúy Kiều thành lập hộ kinh doanh Lã Thúy Kiều và khai báo và nộp thuế dưới danh nghĩa Hộ kinh doanh nhằm giảm số thuế phải nộp gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước, theo luật sư Nguyễn Văn Được đây cũng định là “mắt xích” quan trọng để hợp thức hóa doanh thu và giảm số thuế phải nộp. Vị chuyên gia cho rằng, điều quan trọng hiện nay là phải tiếp tục bịt các khoảng trống đó bằng dữ liệu, công nghệ, kiểm tra rủi ro và sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý.

Từ vụ việc trên,luật sư Nguyễn Văn Được đưa ra một số giải pháp để hạn chế tình trạng giấu doanh thu. Trong đó cần tăng cường kiểm tra, giám sát dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro, thay vì kiểm tra dàn trải; khi phát hiện dấu hiệu tội phạm, cần chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền để điều tra, truy tố và xét xử theo đúng quy định. Cùng với đó cần tăng cường tính công khai và răn đe để người nộp thuế nhận thức rõ hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm…

TS.LS Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho rằng, vụ án hiện mới ở giai đoạn khởi tố nên còn nhiều vấn đề cần tiếp tục được điều tra, làm rõ. Trong đó, cần xác định chính xác tổng doanh thu thực tế phát sinh nhưng không được kê khai, hạch toán theo quy định; cần xác định cụ thể thiệt hại đối với ngân sách nhà nước, số tiền thuế bị thất thu và số tiền mà các đối tượng đã hưởng lợi bất chính và cần làm rõ vai trò của từng cá nhân trong vụ án.

“Vụ án Phú Lê là lời cảnh báo rõ ràng đối với những cá nhân đang lợi dụng sức ảnh hưởng trên mạng xã hội để kinh doanh bất chấp pháp luật. Trong nền kinh tế số, việc quảng bá sản phẩm, bán hàng trực tuyến hay xây dựng thương hiệu cá nhân là hoàn toàn hợp pháp. Tuy nhiên, mọi hoạt động kinh doanh đều phải đặt trong khuôn khổ pháp luật, phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về kế toán, thuế, hóa đơn, chứng từ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”, luật sư Cường nói.

>>> Mời độc giả xem thêm video Khởi tố Huấn Hoa Hồng: