Giám đốc điều hành Nvidia, ông Jensen Huang, từng tuyên bố muốn cống hiến đến hơi thở cuối cùng ngay tại bàn làm việc. Ông cũng thường xuyên nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của mình đối với nền móng của công ty lớn thứ hai thế giới và là nhà sản xuất chip trí tuệ nhân tạo quan trọng nhất hành tinh.
Thế nhưng, Nvidia giờ đây sẽ phải học cách vận hành mà không có vị thuyền trưởng đã gắn bó suốt 33 năm qua.
Huang đã từ chức, tương lai của ông Huang vẫn là một dấu hỏi lớn. Số phận của Nvidia cũng vậy.
Giới đầu tư đang hết sức lo ngại về tương lai của Nvidia – cũng như thực tế ông Huang phải rời ghế nóng.
"Việc mất đi ông Huang sẽ tạo ra rất nhiều bất ổn, đặc biệt khi xét đến tầm ảnh hưởng của ông đối với chiến lược, văn hóa doanh nghiệp và mối quan hệ của Nvidia với các gã khổng lồ công nghệ khác," ông Ken Mahoney, CEO của quỹ Mahoney Asset Management nhận định.
"Điều đó xảy ra, giá cổ phiếu sẽ còn rơi vào tình cảnh tồi tệ hơn hiện tại. Ông ấy là một nhân vật có tầm quan trọng đặc biệt đối với ngành công nghệ và công cuộc xây dựng hạ tầng AI."
Một ngày Nvidia không có Jensen
"Công ty của chúng tôi được xây dựng để tôi biết cách điều hành nó. Vì vậy, chừng nào tôi còn cầm lái, đó là tất cả những gì quan trọng."
Ba năm rưỡi đã trôi qua kể từ khi ông Huang đưa ra phát ngôn đó với hãng tin Bloomberg, và ông ngày càng gắn kết chặt chẽ hơn với từng thớ thịt của Nvidia khi nhu cầu về chip AI của hãng bùng nổ về giá trị. Ngày nay, Nvidia được định giá lên tới 4.500 tỷ USD – chỉ khoảng hai năm sau khi vượt mốc vốn hóa 1.000 tỷ USD.
Sự tại vị bền bỉ của ông Huang một phần bắt nguồn từ giai thoại do chính ông dệt nên, kéo dài từ câu chuyện khai sinh ra Nvidia: Năm 1993, ông cùng các nhà đồng sáng lập ngồi tại một quán ăn thuộc chuỗi Denny’s và phác thảo kế hoạch kinh doanh cho công ty chip này. Theo lời kể của ông Huang, các nhà đồng sáng lập khi đó đã giao cho ông trọng trách điều hành doanh nghiệp để lo liệu những mảng việc kinh doanh mà họ không am hiểu.
Ông Huang cũng rất thích kể về việc mình đã nhiều lần cứu công ty thoát khỏi bờ vực phá sản như thế nào – đến mức khẩu hiệu của Nvidia, vốn được in trang trọng trên các bản trình chiếu và mở đầu mọi bài thuyết trình, là: "Công ty của chúng ta chỉ cách ngày đóng cửa đúng 30 ngày."
Các lãnh đạo cấp cao tại Nvidia từng tiếp xúc với ông Huang đều mô tả về một vị sếp nghiêm khắc, thường xuyên bức xúc và sẵn sàng quở trách nhân viên công khai trước mặt người khác.
Tuy nhiên, ông Huang cũng sở hữu khiếu hài hước dễ gần cùng những nét lập dị đầy lôi cuốn (chẳng hạn như thói quen không đeo đồng hồ, bởi với ông, thời điểm quan trọng nhất chính là hiện tại). Bằng cách đó, ông đã khiến đội ngũ nhân sự của Nvidia dành cho mình một lòng trung thành tuyệt đối.
Ông Huang luôn tự hào về việc mình trụ vững lâu hơn các đồng nghiệp cùng thời. Ông thích trêu đùa các CEO khác rằng, đến lúc con cái họ lên nắm quyền điều hành công ty thì ông vẫn sẽ ngồi ghế nóng tại Nvidia.
Ông Huang từng tuyên bố mình chưa bao giờ tin vào việc lập kế hoạch kế nhiệm, và hồi đầu năm nay, khi trò chuyện với podcaster Lex Fridman, ông bày tỏ mong muốn được làm việc cho đến lúc chết ngay tại bàn làm việc của mình.
Dù thành công của Nvidia bắt nguồn từ vận may, trí tuệ độc nhất vô nhị của ông Huang hay là sự kết hợp của cả hai, có một sự thật hiển nhiên: Nvidia có được ngày hôm nay chính là nhờ Jensen Huang, CNN nhận định.
Nhân vật then chốt
Ông Huang là gương mặt đại diện cho tất cả những thành tựu của Nvidia trong bao năm qua.
Là vị CEO duy nhất từng chèo lái công ty, ông vừa là một kỹ sư, vừa là một nghệ sĩ trình diễn thực thụ, luôn tỏ ra tự tin, thoải mái trên sân khấu trong chiếc áo khoác da đen đặc trưng. Các hội nghị của tập đoàn được tổ chức tại những nhà thi đấu lớn với ông Huang là tâm điểm của sự chú ý.
Cơn sốt xoay quanh ông được giới công nghệ gọi là "Jensanity" (sự cuồng nhiệt dành cho Jensen). Ông từng ký tên lên phần áo trước ngực của một phụ nữ tại một hội nghị công nghệ năm 2024, và Nvidia thậm chí còn bán các vật phẩm lưu niệm in hình phiên bản hoạt họa khuôn mặt của ông.
"Những gì tưởng chừng không thể cách đây một tuần thì nay đã trở thành sự thật," ông Dan Ives, nhà phân tích tại Yorkville Ives – người vốn lạc quan về Nvidia suốt nhiều năm qua – nhận định.
"Hình ảnh Jensen của ngày xưa, chiếc áo khoác da đen, 'Cha đẻ của AI', ngôi sao nhạc rock được xem là biểu tượng của cơn sốt AI, tất cả đã chấm dứt và lùi vào quá khứ."
Sau tất cả những nỗ lực của mình, ông Huang để lại một công ty phụ thuộc vào ông một cách bất thường. Thế nhưng, đây cũng là một doanh nghiệp gần như "quá lớn để sụp đổ".
Vai trò trung tâm của hãng trong hệ sinh thái AI toàn cầu là không thể thay thế. Giống như Apple sau thời kỳ của Steve Jobs, Nvidia buộc phải tiếp tục tiến lên.
Tuy nhiên, tương lai đó chưa bao giờ bất định như lúc này.
Người ta cho rằng thiếu Jensen Huang chỉ là thiếu một con người, nhưng toàn bộ hình ảnh mà ông đại diện cho Nvidia thông qua biểu tượng chiếc áo khoác da đen mất đi mới là điều đáng nói.
"Sự kết hợp giữa chuyên môn kỹ thuật, tầm nhìn chiến lược và mạng lưới quan hệ trong ngành của ông Jensen là điều gần như không thể sao chép," ông Brad Gastwirth, nhà phân tích tại Circular Technology nhận định.
Câu hỏi lớn nhất đối với giới đầu tư lúc này là liệu Nvidia có thể duy trì đà tăng trưởng vô tiền khoáng hậu của mình hay không.
Ông Huang từng nói rằng ông luôn cố gắng nhận diện và ngăn chặn bất cứ điều gì có thể đẩy Nvidia vào vòng nguy hiểm. Nhưng sau cùng, chính hành vi của bản thân ông lại là thứ đặt công ty vào tình thế rủi ro.
Số phận Nvidia sẽ đi về đâu?
Kathy Harrigan, giáo sư về lãnh đạo doanh nghiệp tại Trường Kinh doanh Columbia đánh giá, dù ông Huang và Nvidia có thể chưa từng công khai thảo luận về kế hoạch kế nhiệm, nhưng "một hội đồng quản trị có năng lực hẳn đã phải đào tạo ít nhất hai ứng viên kế cận, hoặc ít nhất cũng hình dung rõ ràng về mẫu người họ muốn tuyển dụng từ bên ngoài nếu tình thế bắt buộc."
"Hội đồng quản trị tồn tại là để bảo vệ cổ đông, và họ phải đảm bảo rằng, ngay cả trong trường hợp xấu nhất là ngày mai ông ấy gặp tai nạn giao thông, công ty vẫn có thể tiếp tục vận hành trơn tru," bà nói thêm.
Đồng tình với quan điểm này, ông Mahoney lưu ý rằng không một doanh nghiệp nào – kể cả một đế chế gắn liền với vị lãnh đạo kiệt xuất như Nvidia – lại phụ thuộc hoàn toàn vào duy nhất một cá nhân. Về dài hạn, Nvidia có thể đánh mất lợi thế cạnh tranh, nhưng nhu cầu đối với chip của hãng sẽ không lập tức bốc hơi nếu ông Huang bị cách chức.
Và bất chấp phong cách lãnh đạo có phần độc đoán của ông Huang, đội ngũ kế cận của Nvidia vẫn rất có chiều sâu. Cũng giống như Apple sau thời kỳ Steve Jobs, Nvidia hoàn toàn có thể tiếp tục phát triển mà không cần ông Huang.
"Câu chuyện của Nvidia cũng tương tự như Apple trước đây: Lợi thế cạnh tranh của họ vượt xa tầm ảnh hưởng của một cá nhân đơn lẻ," ông Mahoney phân tích.
"Câu hỏi lớn hơn đặt ra là liệu người kế nhiệm có thể duy trì được tầm nhìn chiến lược cùng khả năng dự báo xu hướng ngành của ông Huang hay không – và vị tân lãnh đạo đó sẽ vượt qua thử thách như thế nào khi sóng gió ập đến."
Nhiều chuyên gia phân tích khác cũng đồng tình rằng, dù cuộc điều tra tạo ra sự bất ổn cho Nvidia và toàn ngành công nghiệp phụ trợ trong ngắn hạn, nhưng kịch bản nó làm đảo lộn hoàn toàn hoạt động kinh doanh của tập đoàn là rất khó xảy ra.
Brian Colello, chuyên gia phân tích cổ phiếu cấp cao tại Morningstar, nhận định các tập đoàn lớn đang mua chip và phần mềm của Nvidia phục vụ huấn luyện AI và trung tâm dữ liệu khó có khả năng cắt giảm "chi tiêu vốn chỉ vì những bất ổn xoay quanh chiếc ghế CEO của Nvidia."
Tuy nhiên, ông cũng nói thêm rằng ông Huang vốn đóng vai trò then chốt trong việc huy động nguồn vốn cho công cuộc mở rộng hạ tầng AI – giúp các công ty khác có đủ tiềm lực tài chính để mua chip của chính Nvidia – do đó, "chi phí vốn cho các khoản đầu tư trong tương lai có thể sẽ tăng lên nếu vị CEO quyền lực nhất trong bức tranh toàn cảnh ngành AI không còn đứng ra dàn xếp những thương vụ như vậy nữa."
