Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận sự giảm tốc trong quý III/2026 sau khi tăng mạnh ở quý trước. Theo báo cáo ngày 20/10 của Công ty cổ phần Xếp hạng tín nhiệm S&I (S&I Ratings), quý III có 153 đợt phát hành thành công với tổng giá trị 179.400 tỷ đồng, giảm 26% so với quý II nhưng tăng 7,8% so với cùng kỳ năm trước.

Lũy kế 9 tháng, giá trị phát hành đạt 464.100 tỷ đồng, trong khi trái phiếu đáo hạn đạt 132.800 tỷ đồng và mua lại trước hạn đạt 228.600 tỷ đồng. Phát hành ròng đạt 102.600 tỷ đồng, đưa quy mô trái phiếu đang lưu hành lên khoảng 1,54 triệu tỷ đồng, tăng 7,1% so với cuối năm 2025. Mức tăng này khiêm tốn so với tăng trưởng GDP 9% và tăng trưởng tín dụng 11,59% trong 9 tháng.

Lãi suất phát hành tiến sát vùng đỉnh

Trong quý III, lãi suất tăng ở tất cả các nhóm ngành. So với mức đáy năm 2025, lãi suất coupon tăng bình quân khoảng 2,5 điểm phần trăm, dù tốc độ tăng có dấu hiệu chậm lại khi tiến gần vùng đỉnh giai đoạn 2022-2023.

Lãi suất phát hành bình quân của nhóm ngân hàng đạt 8,85%/năm, vượt mức bình quân 8,7%/năm của năm 2022. Phần lớn các đợt phát hành nằm trong khoảng 8-9,7%/năm, một số trường hợp cao hơn 10%/năm như Sacombank với lãi suất cố định 10%/năm và PVcomBank với khoảng 10,4%/năm. Ở nhóm bất động sản và doanh nghiệp ngoài ngân hàng, lãi suất đã lên tới 12,5-13%/năm, vẫn thấp hơn vùng đỉnh 14-14,5%/năm của giai đoạn trước.

Bên cạnh chi phí vốn, doanh nghiệp còn phải thích ứng với yêu cầu tuân thủ theo Nghị định 200/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 5/6/2026. Theo S&I Ratings, rủi ro lạm phát và lợi suất trái phiếu chính phủ quốc tế ở mức cao có thể khiến lãi suất duy trì ở mức cao ít nhất đến nửa đầu năm 2027.

Nợ đáo hạn dồn về cuối năm và năm 2027

S&I Ratings ước tính quý IV/2026 có khoảng 93.000 tỷ đồng trái phiếu đến hạn, mức cao nhất trong năm, trong đó nhóm bất động sản khoảng 46.900 tỷ đồng, gần một nửa toàn thị trường. Sang năm 2027, tổng giá trị đáo hạn ước khoảng 276.000 tỷ đồng, tăng 22% so với năm 2026, riêng bất động sản khoảng 156.000 tỷ đồng, tương đương 57%.

Quy mô nợ này đặt ra yêu cầu lớn về dòng tiền và tái cấp vốn, nhất là với doanh nghiệp có đòn bẩy cao hoặc phụ thuộc vào tiến độ bán hàng. Vì vậy, phát hành mới không chỉ nhằm tài trợ dự án mà còn là công cụ cơ cấu lại các khoản nợ hiện hữu, trong khi khả năng huy động phụ thuộc vào chất lượng tín dụng và mức độ minh bạch của tổ chức phát hành.

Về trung hạn, S&I Ratings đánh giá triển vọng thị trường vẫn tích cực nhờ nhu cầu huy động vốn lớn và áp lực tái cấp vốn gia tăng. Tuy nhiên, với lãi suất còn cao, thị trường cần thêm thời gian để tái cấu trúc theo hướng bền vững, thu hút nhiều nhóm nhà đầu tư hơn và trở thành kênh dẫn vốn trung, dài hạn chủ chốt.