Dù đang vào cao điểm thu hoạch trái cây nội địa, thị trường trong nước vẫn ghi nhận sự áp đảo của các loại hoa quả nhập khẩu với chủng loại đa dạng và giá bán ngày càng dễ tiếp cận.

Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam đã chi 1,3 tỷ USD để nhập khẩu rau quả, tăng 31% so với cùng kỳ năm ngoái.

Khảo sát tại các chợ truyền thống, siêu thị và cửa hàng bán lẻ cho thấy, nhiều loại trái cây như nho, táo, cam có xuất xứ từ Mỹ, Trung Quốc, Australia và New Zealand được bày bán phổ biến. Người tiêu dùng hiện có nhiều lựa chọn ở cả phân khúc bình dân lẫn cao cấp.

Theo ghi nhận từ các tiểu thương, trái cây nhập khẩu hiện chiếm khoảng 50% lượng hàng bày bán tại nhiều sạp. Xu hướng tiêu dùng hoa quả ngoại tiếp tục tăng trong những năm gần đây, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết và mùa quà tặng.

Nguồn cung dồi dào cũng khiến trái cây nhập khẩu không còn chỉ xuất hiện tại các cửa hàng chuyên doanh. Hiện nay, các mặt hàng này được phân phối rộng rãi tại chợ truyền thống, siêu thị, chuỗi cửa hàng tiện lợi và các sàn thương mại điện tử.

Giá bán nhiều loại trái cây ngoại cũng giảm đáng kể. Nho Mỹ hiện dao động từ 130.000-250.000 đồng/kg, thấp hơn khoảng 10-15% so với năm trước. Quýt Úc từng có giá khoảng 180.000 đồng/kg, nay giảm còn khoảng 60.000-90.000 đồng/kg.

Chia sẻ về xu hướng này, chị Phương Anh, đại diện một đơn vị phân phối trái cây tại Hà Nội, cho biết hiện các dòng hoa quả nhập khẩu chiếm gần một nửa tổng sản lượng tiêu thụ tại cửa hàng.

Theo chị, người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng trái cây ngoại nhờ chất lượng ổn định và hình thức đẹp. "Khoảng 80% đơn đặt hàng bên tôi đều chỉ định chọn quả nhập khẩu vì hình thức sang trọng, tươi lâu và đều tăm tắp", chị Phương Anh chia sẻ.

Lý giải về sự gia tăng của trái cây nhập khẩu, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhận định đây là kết quả của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Việc thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã thúc đẩy hoạt động giao thương theo hướng đôi bên cùng có lợi.

Theo ông Nguyên, một trong những yếu tố quan trọng giúp trái cây ngoại gia tăng sức cạnh tranh là lộ trình cắt giảm thuế quan theo các FTA như EVFTA, CPTPP và ACFTA.

Từ năm 2025, thuế nhập khẩu cherry và táo Mỹ giảm xuống còn 5% (trước đó lần lượt là 10% và 8%). Trong khi đó, phần lớn trái cây Trung Quốc được hưởng thuế nhập khẩu 0% theo ưu đãi của ACFTA.

Tuy nhiên, sự gia tăng của trái cây nhập khẩu cũng tạo sức ép cạnh tranh đối với nông sản trong nước, nhất là ở phân khúc trung cấp. Trái cây nội địa vẫn còn hạn chế về mẫu mã, công nghệ bảo quản và tính ổn định của nguồn cung.

Ông Đặng Phúc Nguyên cho biết thêm, dù trái cây các tỉnh phía Nam năm nay được mùa, nguồn cung dồi dào, nhưng việc phải cạnh tranh với lượng lớn hàng nhập khẩu đã khiến giá nhiều loại trái cây trong nước giảm mạnh so với những năm trước.