4h30 phút sáng ngày 3/1/2018, một tiếng nổ đinh tai khủng khiếp phát ra tại kho phế liệu ở làng Quan Độ (xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh) trong ít phút đã gây ra hậu quả khủng khiếp khiến 2 người chết, 9 người bị thường, sập và hư hỏng hơn 100 ngôi nhà. Tuy nhiên, vụ nổ ở Bắc Ninh chỉ là một trong nhiều vụ nổ kinh hoàng giữa thời bình mà nguyên nhân một phần từ người dân thu gom vật liệu nổ để chế xuất phế liệu.
Dù thảm họa luôn chực chờ nhưng vì lợi nhuận quá lớn nên chủ các cơ sở phế liệu vẫn bất chấp, thu mua đưa về cơ sở của mình ngay giữa khu dân cư đông đúc. Thậm chí nhiều nơi, chính quyền địa phương buông lỏng quản lý đã để những điểm "tử thần" này tồn tại gây bất an cho người dân.
Theo ghi nhận của PV Kiến Thức, trên địa bàn TP.HCM từ các quận trung tâm ra đến quận, huyện ngoại thành, hàng trăm vựa thu mua phế liệu nằm giữa khu dân cư (KDC), hoạt động nhộn nhịp suốt ngày đêm.
Chỉ đoạn ngắn trên đường Chu Văn An (đoạn từ đường Đinh Bộ Lĩnh đến đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, quận Bình Thạnh), có gần 10 điểm thu mua phế liệu với đủ loại "mặt hàng" được người thu mua từ khắp nơi đem đến để bán. Giấy vụn, thùng đựng hoá chất, bình gas rỉ sét, bao nylon, hàng gia dụng phế thải, sắt thép...chất ngổn ngang được tập kết chật kín trong điểm thu mua tràn ra đến tận vỉa hè.
Chủ căn nhà lầu này ngụ cuối đường số 6, phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức và nhiều nhà dân xung quanh những ngày qua "sống trong sợ hãi" sau vụ nổ ở thôn Quan Độ, xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, làm nhiều người thương vong. Lý do là ngay tại khu vực họ sinh sống cũng đang tồn tại một cơ sở thu mua phế liệu. "Họ mua thứ gì, phân loại ra sao hàng xóm chúng tôi sao biết được. Chỉ mong chính quyền thường xuyên kiểm tra và có hướng giải quyết di dời thì chúng tôi mới an tâm", một người dân chia sẻ.
Điểm thu mua phế liệu nằm ven QL13, đoạn qua địa bàn phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức dựng hàng loạt tấm tôn, sắt thép sát đường dây điện. Nguy cơ chập điện gây tai nạn chết người và cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào và điều đáng nói là nơi này chỉ cách điểm trường tiểu học vài trăm mét.
Giấy vụn cùng đủ thứ phế liệu chất kín trong căn nhà chỉ rộng chưa đến 100m2 tại một điểm thu mua phế liệu trên địa bàn quận 12, TP.HCM. Hiểm hoạ về cháy nổ đang tiềm ẩn và người dân địa phương vô cùng lo sợ sẽ xảy ra thảm họa.
Bên trong 1 điểm thu mua phế liệu trên QL13, phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức...
Người đàn ông này đang đục đẽo đống sắt, thép phế liệu cùng đủ thứ hàng trôi nổi vừa thu mua được. Không ai biết được trong đống phế liệu này, những thứ "chết người" như đạn, mìn, bình gas, hoá chất có sót lại và hậu quả sẽ như thế nào?
Ngoài vấn đề tiềm ẩn về nguy cơ cháy nổ, việc tồn tại những điểm thu mua phế liệu ngay giữa KDC còn gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường khi mùi hôi thối, rác rưởi bốc ra suốt ngày đêm.
Một điểm thu mua phế liệu trên QL13 khá lớn khi xe tải chở hàng ra vào tấp nập suốt ngày. Cách cơ sở này không xa là khu căn hộ có hàng nghìn người dân sinh sống.
Ngoài những điểm thu mua phế liệu tập kết hàng khiến người dân hoang mang lo sợ, người dân đi thu mua phế liệu đã đem hàng về chất đầy trong nhà trọ của mình khiến nguy cơ về cháy, nổ giữa KDC vô cùng báo động, nhất là thời điểm miền Nam đang vào mùa khô, nắng hạn gay gắt.
Gần 2 năm trước, chiều ngày 19/3/2016, tại KĐT Văn Phú (Hà Đông, Hà Nội) đã xảy ra một vụ nổ kinh hoàng cướp đi sinh mạng của 4 người, 10 người bị thương, 36 căn hộ bị hư hỏng nặng, 95 căn hộ phía sau hiện trường vụ nổ bị vỡ hết kính, nứt tường, bung cửa; nhiều xe máy để ngoài đường và đi ngang qua bị hư hỏng. Nguyên nhân được xác định do người thu mua phế liệu dùng đèn khò cắt khối kim loại hình trụ nặng hơn 100kg nghi là bom với nhiệt lượng gây ra thảm họa.
