Những năm gần đây, cùng với yêu cầu đổi mới giáo dục, nhiều trường học trên địa bàn TP HCM triển khai các chương trình nhà trường, còn gọi là chương trình liên kết, với các nội dung như ngoại ngữ, STEM, kỹ năng sống, công dân số, tin học theo chuẩn quốc tế… Qua đó, góp phần đa dạng hóa nội dung học tập, đáp ứng nhu cầu của phụ huynh và học sinh. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng bộc lộ không ít bất cập, đòi hỏi sự chấn chỉnh kịp thời từ cơ quan quản lý.

Cuối tháng 12/2025, Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM công bố kết quả kiểm tra việc tổ chức thực hiện chương trình nhà trường và các hoạt động ngoài giờ chính khóa tại nhiều cơ sở giáo dục thuộc cụm 2. Đây là đợt kiểm tra nằm trong kế hoạch do Giám đốc Sở GD-ĐT TP HCM Nguyễn Văn Hiếu ban hành từ tháng 10-2025, triển khai trong năm học 2025–2026.

Đoàn kiểm tra của Sở GD-ĐT đã làm việc tại nhiều trường học, gồm Trường Tiểu học Bùi Văn Ngữ, Trường THPT Bà Điểm (xã Bà Điểm); Trường Tiểu học Lý Tự Trọng (phường Đông Hưng Thuận); Trường THCS Trần Hưng Đạo, Trường THCS An Phú Đông (phường An Phú Đông); Trường THPT Võ Trường Toản (phường Tân Thới Hiệp).

Qua kiểm tra, Sở GD-ĐT TP HCM ghi nhận đa số các trường đã chủ động xây dựng kế hoạch, lựa chọn nội dung giảng dạy phù hợp và lưu trữ hồ sơ pháp lý của các đơn vị phối hợp tổ chức chương trình liên kết. Nhiều trường triển khai các chương trình ngoại ngữ với giáo viên nước ngoài, ngoại ngữ tích hợp Toán – Khoa học, các chương trình STEM, kỹ năng công dân số, kỹ năng sống… Đây là những nỗ lực đáng ghi nhận trong bối cảnh nhu cầu học tập các chương trình bổ trợ ngày càng tăng.

Tuy nhiên, báo cáo của Sở GD-ĐT cũng chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế, tập trung chủ yếu ở công tác quản lý nhân sự và điều kiện pháp lý của các đơn vị liên kết. Đáng chú ý là tình trạng một số giáo viên trực tiếp giảng dạy chưa có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm, điều kiện bắt buộc nhằm bảo đảm chất lượng và tính pháp lý của hoạt động giáo dục.

Cụ thể, tại Trường Tiểu học Lý Tự Trọng, một số giáo viên của đơn vị liên kết giảng dạy kỹ năng sống chưa đáp ứng yêu cầu về chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm; kế hoạch lựa chọn tài liệu, học liệu cho năm học 2025–2026 cũng chưa hoàn thiện. Tại Trường Tiểu học Bùi Văn Ngữ, một số giáo viên giảng dạy STEM và Công dân số mới chỉ có chứng nhận chuyên môn, chưa có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm theo quy định. Sau khi được nhắc nhở, các trường đã bổ sung minh chứng và khắc phục các nội dung còn thiếu.

Theo ghi nhận của phóng viên, những bất cập này không phải là cá biệt. Một số doanh nghiệp phối hợp giảng dạy các môn liên kết tại nhiều trường học ở TP HCM bị phản ánh tuyển dụng giáo viên không có bằng sư phạm hoặc đã rời ngành giáo dục nhiều năm để đứng lớp dạy kỹ năng sống, STEM, Công dân số. Danh sách giáo viên cho thấy nhiều người có chuyên ngành không liên quan như kế toán, luật, vật lý hạt nhân và chưa được đào tạo nghiệp vụ sư phạm.

Ngoài ra, điều kiện tổ chức giảng dạy tại một số trường cũng chưa bảo đảm. Nhiều giáo viên phản ánh giáo cụ giảng dạy STEM không đầy đủ, môn Công dân số thiếu thiết bị thực hành; giáo án không được kiểm duyệt, thẩm định, dẫn đến chất lượng nội dung chưa bảo đảm. Thậm chí, có giáo án còn sai sót về chính tả, hình thức trình bày; thiết bị như máy tính bảng, tivi, wifi thường xuyên gặp sự cố, ảnh hưởng đến tiết học. Đáng lo ngại hơn, có trường hợp học sinh xem nội dung không phù hợp trong giờ học, cho thấy nguy cơ mất an toàn môi trường giáo dục.

Trước thực trạng trên, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP HCM, cho biết hiệu trưởng các trường phải chịu trách nhiệm toàn diện trong việc tổ chức chương trình nhà trường, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý và tính hợp pháp của các đơn vị phối hợp. Công tác quản lý, lưu trữ hồ sơ, hợp đồng phải thực hiện nghiêm theo Nghị định 24/2021/NĐ-CP; đồng thời, nội dung giảng dạy, kế hoạch học tập và các khoản thu phải được công khai, minh bạch, bảo đảm quyền lựa chọn tự nguyện của phụ huynh và học sinh.

Quan điểm xuyên suốt của ngành Giáo dục TP HCM là bảo đảm công bằng trong giáo dục, siết chặt quản lý các chương trình liên kết, không để các hoạt động ngoài giờ chính khóa trở thành “khoảng trống” về pháp lý, chất lượng và trách nhiệm.