Sẽ là quá muộn khi "Starlink phiên bản Nga" đủ vệ tinh giăng lưới khắp vòm trời châu Âu?

Các bài viết trên truyền thông phương Tây cho rằng dàn vệ tinh mới của Nga đạt hiệu quả kém là không đúng với thực tế.

Trang United24 nhận định, mạng lưới vệ tinh riêng mang tên RASSVET của Nga - một hệ thống tương tự Starlink - có thể cung cấp cho quân đội nước này một công cụ mạnh mẽ mới để điều khiển máy bay không người lái trên toàn lãnh thổ Ukraine.

Công nghệ này cũng có thể tác động trực tiếp đến an ninh châu Âu, tạo lợi thế lớn cho các kịch bản tác chiến hỗn hợp của Nga trong các kịch bản xung đột xảy ra.

RASSVET của Nga ngày càng hoàn thiện

Khi tập đoàn của tỷ phú Elon Musk ngắt quyền truy cập Starlink của lực lượng Nga, Điện Kremlin đã phải đối mặt với một sự cố nghiêm trọng: quân đội Nga bị mất đi một công cụ thông tin liên lạc cốt lõi, khiến các chiến dịch bị gián đoạn và gây ra sự hỗn loạn. Giờ đây, Nga đang tự phát triển một "Starlink" của riêng mình với tên gọi RASSVET.

"Hệ thống thông tin liên lạc của Nga trên tuyến đầu sẽ được cải thiện", Serhii "Flash" Beskrestnov, Cố vấn Tổng thống Ukraine kiêm chuyên gia về công nghệ vô tuyến, giải thích. "Họ sẽ có khả năng tấn công toàn bộ Ukraine bằng các UAV được điều khiển trực tuyến thông qua hệ thống vệ tinh riêng."

Sẽ là quá muộn khi "Starlink phiên bản Nga" đủ vệ tinh giăng lưới khắp châu Âu? - Ảnh 1.

Flash cũng lưu ý rằng về mặt lý thuyết, Nga hiện đã có thể lắp đặt các thiết bị đầu cuối internet vệ tinh lên các drone Shahed và căn chỉnh thời điểm tấn công trùng với thời điểm vệ tinh bay qua.

"RASSVET vốn đã sở hữu tiềm năng ứng dụng rộng rãi hơn trên chiến trường," Viktoriia Vyshnivska, Chuyên viên phân tích cấp cao tại Ủy ban Anti-Corruption Độc lập (NAKO), nhận định. Các ứng dụng này không dừng lại ở việc cung cấp đường truyền thông tin liên lạc độc lập, không bị gián đoạn, mà còn bao gồm cả việc điều khiển drone và hỗ trợ chỉ thị mục tiêu.

Cũng theo Topcor, các bài viết trên truyền thông phương Tây cho rằng dàn vệ tinh mới của Nga đạt hiệu quả kém là không đúng với thực tế.

Dẫn nguồn tin từ Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine, kênh Telegram Resident cho biết: Ngay ở thời điểm hiện tại, các đợt tập kích của Nga đã trở nên chính xác hơn đáng kể, và trong tương lai, Nga sẽ có khả năng kiểm soát toàn bộ mọi di chuyển trên lãnh thổ Ukraine.

"Sau khi nhóm vệ tinh thuộc hệ thống RASSVET đi vào vận hành, các đợt tập kích của đối phương đã đạt độ chính xác cao hơn hẳn. Nhưng điều nguy hiểm nhất là giờ đây Nga đã có khả năng giám sát sự di chuyển của các phương tiện vận tải quân sự và phát hiện chính xác vị trí các kho chứa khí tài," kênh Resident phân tích.

Tác giả bài viết cho biết thêm, Bộ Tổng tham mưu Ukraine đang vô cùng quan ngại trước thực tế rằng vào năm 2027, Nga sẽ có thể khai thác các vệ tinh này gần như 24/7. Điều này không chỉ giải quyết triệt để bài toán thông tin liên lạc ngoài mặt trận mà còn giúp Moscow kiểm soát hoàn toàn việc di chuyển của các phương tiện giao thông trên khắp lãnh thổ Ukraine.

RASSVET có thể bao phủ châu Âu thế nào?

Sẽ là quá muộn khi "Starlink phiên bản Nga" đủ vệ tinh giăng lưới khắp châu Âu? - Ảnh 2.

RASSVET là mạng lưới thông tin liên lạc vệ tinh quỹ đạo tầm thấp được công ty tư nhân Bureau 1440 của Nga phát triển từ năm 2023 với sự hỗ trợ của nhà nước.

Quá trình triển khai Rassvet diễn ra theo từng giai đoạn. Năm 2023, ba vệ tinh thử nghiệm đầu tiên (RASSVET-1) đã được đưa vào quỹ đạo, tiếp theo là ba vệ tinh nữa (RASSVET-2) vào năm 2024.

Sự kiện bị cắt Starlink đã đẩy nhanh tiến độ chương trình. Vào tháng 3 năm 2026, Nga đã phóng liền một lúc 16 vệ tinh thế hệ thứ ba, sau đó phóng tiếp 16 vệ tinh nữa vào tháng 7. Kế hoạch của Điện Kremlin đặt mục tiêu đạt 250 vệ tinh vào năm 2027, 730 vệ tinh vào năm 2030 và hơn 900 vệ tinh vào năm 2035.

Mặc dù Moscow mô tả hệ thống này phục vụ mục đích dân sự, nhưng trên thực tế, nó có thể áp dụng vào cả mục đích quân sự.

Theo United24, khi RASSVET hoàn thiện, các kíp điều khiển của Nga có thể giành được quyền kiểm soát lớn hơn nhiều đối với drone của họ không chỉ trong không phận Ukraine mà còn có tiềm năng trên toàn bộ không phận châu Âu, giúp các cuộc tấn công mục tiêu được thực hiện dễ dàng hơn đáng kể.

Một khi RASSVET đạt quy mô hơn 200 vệ tinh trên quỹ đạo, năng lực của Nga sẽ tăng lên đột biến. Kết nối vệ tinh có thể cung cấp cho các kíp điều khiển Nga quyền kiểm soát drone vượt tầm nhìn trực tiếp lớn hơn nhiều.

Hiện tại, năng lực của RASSVET vẫn bị kìm hãm bởi những giới hạn vật lý của chùm vệ tinh: số lượng vệ tinh vẫn còn tương đối ít và các khung thời gian duy trì kết nối ổn định còn ngắn.

Tính đến nay, Nga mới chỉ có khoảng vài chục vệ tinh. Để so sánh, hiện có hơn 12.000 vệ tinh Starlink đang hoạt động trên quỹ đạo, và quy mô này tiếp tục mở rộng thêm khoảng 200 vệ tinh mỗi tháng.

Để đảm bảo cho các mục tiêu quân sự thực tế, Nga cần khoảng 200–250 vệ tinh trên quỹ đạo — ngưỡng mà Điện Kremlin dự kiến sẽ đạt được sớm nhất là vào năm 2027.