Những bằng chứng mới về các con sông cổ đại cho thấy sao Hỏa có thể từng là một "hành tinh xanh" khi tồn tại một đại dương trải dài toàn bộ bán cầu bắc. Các camera từ một số tàu quỹ đạo quanh sao Hỏa đã chụp ảnh được những tàn tích bụi bặm của các đồng bằng châu thổ sông. Ảnh: Getty Images.
Những thông tin này đã được các chuyên gia chia sẻ trong nghiên cứu công bố ngày 7/1 trên tạp chí NPJ Space Exploration. Nhóm nghiên cứu, do các nhà khoa học tại Đại học Bern dẫn đầu, đã quan sát Valles Marineris dài 4.000 km - hệ thống hẻm núi lớn nhất hệ Mặt Trời. Hẻm núi trên sao Hỏa này dài gấp 10 lần, rộng gấp 20 lần và sâu gấp khoảng 5 lần hẻm Grand Canyon của Mỹ. Ảnh: NASA/JPL/USGS.
Xung quanh khu vực hẻm núi Valles Marineris trên sao Hỏa, các nhà khoa học đã phát hiện "các cấu trúc gần hệ thống hẻm núi giống với các châu thổ sông trên Trái đất". Ảnh: ESA/DLR/FU Berlin.
"Những cấu trúc này thể hiện cửa sông đổ ra đại dương. Nghiên cứu mới này cung cấp bằng chứng rõ ràng về đường bờ biển. Từ đây, các chuyên gia đưa ra nhận định một đại dương từng tồn tại trên sao Hỏa", nhóm nghiên cứu cho hay. Ảnh: Future/Tobias Roetsch.
Mặc dù ngày nay sao Hỏa khô cằn và đầy bụi nhưng có nhiều dấu hiệu cho thấy hành tinh này từng có nước trong quá khứ xa xưa. Trong số này, robot Curiosity của NASA đã chụp ảnh được những "gợn sóng" có thể là của một lòng sông cổ đại trên hành tinh đỏ vào năm 2025 và một số sứ mệnh quỹ đạo đã phát hiện ra những gì có thể là các nguồn nước ngầm khổng lồ từng tồn tại trên sao Hỏa. Ảnh: DIGITAL VISION.
Nghiên cứu mới tập trung vào địa mạo học sao Hỏa - tức nghiên cứu về bề mặt và các quá trình diễn ra trên đó - và sử dụng một số tàu vũ trụ, bao gồm ExoMars Trace Gas Orbiter, Mars Express và Mars Reconnaissance Orbiter. Ảnh: ESA.
"Những hình ảnh vệ tinh độ phân giải cao độc đáo về sao Hỏa đã cho phép chúng ta nghiên cứu cảnh quan sao Hỏa một cách chi tiết thông qua việc khảo sát và lập bản đồ", Ignatius Argadestya - tác giả chính của nghiên cứu và là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Khoa học Địa chất thuộc Đại học Bern cũng như Viện Vật lý của trường đại học này, cho biết. Ảnh: ESA.
Theo tác giả chính của nghiên cứu Argadestya, khi đo đạc và lập bản đồ các hình ảnh sao Hỏa, nhóm chuyên gia đã có thể nhận ra những ngọn núi và thung lũng giống với cảnh quan trên Trái đất. Ảnh: ESA.
Tất cả các "lớp trầm tích" được lập bản đồ ở độ cao từ 3.650 - 3.750m và được hình thành cách đây khoảng 3,37 tỷ năm. Vì tất cả các lớp trầm tích đều nằm ở cùng độ cao và trong một khu vực ở vùng đất thấp phía bắc của sao Hỏa và hẻm núi Valles Marineris nên các nhà nghiên cứu cho rằng những cấu trúc này đánh dấu ranh giới của một đường bờ biển cổ đại. Ảnh: ESA.
Nhóm nghiên cứu cho biết thêm rằng rất có thể đại dương từng chảy ở đó trải dài khắp toàn bộ bán cầu bắc của sao Hỏa. Kết hợp với các nghiên cứu trước đây, các nhà khoa học cho biết đại dương từng tồn tại trên sao Hỏa này có kích thước ít nhất tương đương Bắc Băng Dương ngày nay. Ảnh: NASA/JPL-Caltech/MSSS.
