Phường Bình Thuận, Lâm Đồng: Vì sao dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn? [Kỳ 3]

Việc áp dụng chỉ định thầu cho các dự án sửa chữa hạ tầng khắc phục hậu quả mưa lũ tại Phường Bình Thuận đang đặt ra yêu cầu về hậu kiểm chặt chẽ.

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, hầu hết dự án hạ tầng giao thông và thoát nước triển khai tại Phường Bình Thuận thời gian qua đều dựa trên bối cảnh khắc phục hậu quả thiên tai.

Căn cứ vào các Quyết định phê duyệt kinh phí nguồn dự phòng để khắc phục hậu quả thiên tai, mưa lũ từ cuối năm 2025, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị Phường Bình Thuận đã triển khai các bước lựa chọn nhà thầu theo hình thức Chỉ định thầu rút gọn. Theo quy định tại Điều 78 và Điều 79 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, hình thức này dành cho các trường hợp cấp bách.

Tuy nhiên, dư luận đặt dấu hỏi về tính "cấp bách" khi các dự án này đã có nhiệm vụ và dự toán từ tháng 12/2025 (như Quyết định 1612/QĐ-UBND, Quyết định 1652/QĐ-UBND), nhưng phải đến tháng 5 năm 2026 mới thực hiện lựa chọn nhà thầu xây lắp. Với thời gian chuẩn bị gần 5 tháng, liệu chủ đầu tư có đủ điều kiện để tổ chức đấu thầu rộng rãi nhằm tăng tính cạnh tranh thay vì chỉ định thầu?

Đáng chú ý nhất là dự án Sửa chữa, nâng cấp hệ thống chiếu sáng công cộng có gói thầu xây lắp trị giá hơn 1,1 tỷ đồng cũng được thực hiện qua hình thức chỉ định thầu rút gọn cho Công ty TNHH Thiết kế - Thương mại - Xây dựng Số 8.

Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long) nhận định: "Việc áp dụng chỉ định thầu cho các dự án thiên tai là đúng luật. Tuy nhiên, nếu thời gian trì hoãn kéo dài nhiều tháng, lý do 'cấp bách' cần được xem xét lại để tránh lạm dụng. Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng đã yêu cầu triệt để hạn chế chỉ định thầu, ưu tiên đấu thầu rộng rãi qua mạng để đảm bảo công bằng".

Sự kết hợp giữa hình thức chỉ định thầu rút gọn và tỉ lệ tiết kiệm 0 đồng đang tạo ra một quy trình lựa chọn nhà thầu "siêu tốc" nhưng thiếu đi sự tối ưu về ngân sách. Trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc lựa chọn các nhà thầu như Công ty Diệp Nguyên, Công ty Số 8, hay Công ty Phương Nam cần được các cơ quan chức năng làm rõ tính minh bạch.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 4] Phường Bình Thuận: Vai trò của các đơn vị tư vấn và trách nhiệm người đứng đầu

TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU CHỦ ĐẦU TƯ

Theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan có trách nhiệm:

1. Chịu trách nhiệm toàn diện về công tác lựa chọn nhà thầu thuộc phạm vi quản lý.

2. Tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các sai phạm trong đấu thầu.

3. Đảm bảo tỉ lệ tiết kiệm ngân sách thông qua việc ưu tiên phương thức đấu thầu rộng rãi qua mạng.

Đấu thầu tại Phường Bình Thuận: Ngân sách không tiết kiệm được đồng nào? [Kỳ 2]

Nhiều gói thầu xây lắp trị giá hàng tỷ đồng tại Phường Bình Thuận ghi nhận tỉ lệ tiết kiệm bằng 0, gây xôn xao về hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách.

Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu là nhằm tìm ra nhà thầu có năng lực với mức giá tối ưu nhằm tiết kiệm ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tại Phường Bình Thuận, con số tiết kiệm ở hàng loạt gói thầu xây lắp lại đang ở mức "lạ lùng" khi giá trúng thầu trùng khớp hoàn toàn với giá dự toán.

Điển hình tại dự án Nâng cấp, sửa chữa đường Cầu Tràn, theo Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt tại Quyết định số 44/QĐ-KTHTĐT ngày 07/05/2026, gói thầu số 04 (Xây lắp) có giá là 593.291.240 đồng. Đến ngày 08/05/2026, tại Quyết định số 48/QĐ-KTHTĐT, Công ty TNHH Xây lắp Diệp Nguyên đã được phê duyệt trúng thầu với giá đúng bằng 593.291.240 đồng. Tỉ lệ tiết kiệm ghi nhận là 0 đồng.

An giang: Dấu hỏi về hiệu quả đầu tư công tại Phòng Kinh tế xã Châu Phong [Kỳ 1]

Liên tục áp dụng chỉ định thầu với mức tiết kiệm chạm đáy 0%, dòng vốn đầu tư công tại các dự án hạ tầng ở Phòng Kinh tế xã Châu Phong đang được phân bổ ra sao?

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, trong bối cảnh đẩy mạnh công tác hiện đại hóa hạ tầng cơ sở nông thôn tại tỉnh An Giang vào đầu năm 2026, việc minh bạch hóa dữ liệu lựa chọn nhà thầu không đơn thuần là yêu cầu hành chính mà đã trở thành thước đo năng lực quản trị nguồn vốn đầu tư công. Tuy nhiên, quá trình rà soát, phân tích chi tiết hồ sơ 19 gói thầu (bao gồm cả lĩnh vực thi công xây dựng và tư vấn) thuộc 11 dự án do Phòng Kinh tế xã Châu Phong (An Giang) làm chủ đầu tư đã bộc lộ những dấu hiệu mang tính đặc trưng, cần được xem xét kỹ lưỡng để tối ưu hóa hiệu quả ngân sách Nhà nước.

Cụ thể, dữ liệu trích xuất thể hiện toàn bộ 100% các gói thầu được khảo sát tại đơn vị này đều được áp dụng hình thức "chỉ định thầu rút gọn". Ở mảng thi công xây lắp, hàng loạt dự án được phê duyệt kết quả trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nằm cố định ở một mức duy nhất là 5%. Có thể điểm mặt các gói thầu tiêu biểu có sự rập khuôn này như: Gói thầu số 05 nâng cấp đường Đòn Dong; gói thầu số 05 nâng cấp đường GTNĐ số 10; dự án nâng cấp cụm dân cư Hòa Long; hay dự án nâng cấp tuyến dân cư Vĩnh Thạnh 2. Việc các gói thầu xây lắp đạt được mức tiết kiệm 5% là một tín hiệu khả quan. Mặc dù vậy, việc lặp đi lặp lại một con số cố định ở mọi gói thầu, vắng bóng sự chênh lệch mang lại một bức tranh thiếu sự vận động tự nhiên của thị trường cạnh tranh thực chất.