Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu là nhằm tìm ra nhà thầu có năng lực với mức giá tối ưu nhằm tiết kiệm ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tại Phường Bình Thuận, con số tiết kiệm ở hàng loạt gói thầu xây lắp lại đang ở mức "lạ lùng" khi giá trúng thầu trùng khớp hoàn toàn với giá dự toán.
Điển hình tại dự án Nâng cấp, sửa chữa đường Cầu Tràn, theo Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt tại Quyết định số 44/QĐ-KTHTĐT ngày 07/05/2026, gói thầu số 04 (Xây lắp) có giá là 593.291.240 đồng. Đến ngày 08/05/2026, tại Quyết định số 48/QĐ-KTHTĐT, Công ty TNHH Xây lắp Diệp Nguyên đã được phê duyệt trúng thầu với giá đúng bằng 593.291.240 đồng. Tỉ lệ tiết kiệm ghi nhận là 0 đồng.
Kịch bản "không lệch một xu" này tiếp tục lặp lại tại dự án Sửa chữa, nâng cấp hệ thống chiếu sáng công cộng. Theo Phụ lục KHLCNT kèm Quyết định số 45/QĐ-KTHTĐT ngày 07/05/2026, gói thầu số 04 có giá 1.119.002.297 đồng. Và tại Quyết định số 49/QĐ-KTHTĐT ngày 08/05/2026, Công ty TNHH Thiết kế - Thương mại - Xây dựng Số 8 trúng thầu với giá chính xác là 1.119.002.297 đồng.
Thêm một dẫn chứng là tại dự án Sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng Trụ sở làm việc UBND phường. Gói thầu số 04 (Xây lắp) có giá dự toán 850.626.657 đồng và tại Quyết định số 50/QĐ-KTHTĐT, Công ty TNHH Kiến trúc Xây dựng Phương Nam trúng thầu với giá 850.626.657 đồng. Tương tự, tại dự án các tuyến đường bê tông và cầu, Công ty TNHH Kinh doanh xây dựng Nguyễn Đình trúng thầu gói số 04 với giá 210.274.892 đồng, khớp khít với giá gói thầu đã duyệt.
Phân tích về hiện tượng này, Chuyên gia đấu thầu Lê Hân nhận định: "Tỉ lệ tiết kiệm 0 đồng là một dấu hiệu cần giám sát chặt chẽ. Theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm về tính hiệu quả kinh tế. Việc giá trúng trùng khít giá dự toán đến từng chữ số cho thấy sự thiếu cạnh tranh, nhất là khi áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn".
Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng: "Đấu thầu mà không tiết kiệm được đồng nào cho ngân sách thì ý nghĩa của việc đấu thầu đã bị giảm sút. Cơ quan chức năng cần làm rõ quy trình khảo sát giá và lập dự toán của Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị Phường Bình Thuận để đảm bảo tính khách quan".
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:
[Kỳ 3] Chỉ định thầu rút gọn để "khắc phục thiên tai": Cần đảm bảo tính minh bạch
QUY ĐỊNH VỀ CHỈ ĐỊNH THẦU RÚT GỌN
Theo Điều 78 và Điều 79 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, hình thức này áp dụng cho:
1. Gói thầu cấp bách cần thực hiện để khắc phục ngay hậu quả do thiên tai, sự cố bất khả kháng.
2. Quy trình thực hiện: Chủ đầu tư gửi dự thảo hợp đồng cho nhà thầu có đủ năng lực, sau đó hai bên thương thảo và ký kết. Việc áp dụng phải đảm bảo tính khách quan và hiệu quả kinh tế, tránh lạm dụng lý do thiên tai để tránh đấu thầu rộng rãi.