Hình ảnh hiếm thấy về một chiếc Boeing 737 BBJ2 của Không quân Ba Lan phóng mồi bẫy hồng ngoại trong chuyến bay diễn tập đã gây ấn tượng mạnh mẽ với giới quan sát quân sự. Sự kiện diễn ra hôm 28/8, trước thềm Triển lãm Hàng không Radom, miền đông-trung Ba Lan.
Những bức ảnh do nhiếp ảnh gia Bartek Bera công bố đã nhanh chóng thu hút sự chú ý, không chỉ bởi vẻ đẹp “pháo hoa trên bầu trời” mà còn bởi ý nghĩa ẩn sau cảnh tượng này. Việc một máy bay vốn được thiết kế cho mục đích dân dụng lại phóng mồi bẫy giống như tiêm kích, gợi mở nhiều điều về mức độ bảo vệ được dành cho các phương tiện chở lãnh đạo cấp cao.
Chiếc Boeing 737 trong sự kiện lần này là một máy bay BBJ2 (Boeing Business Jet 2) mang số hiệu 0112, gia nhập phi đội vào năm 2021 như một phần trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng vận tải hàng không quân sự, thay thế cho các dòng Tupolev Tu-154M và Yakovlev Yak-40 có nguồn gốc Liên Xô.
Trong lúc phối hợp bay cùng máy bay chụp ảnh, chiếc 737 bắt đầu phóng pháo sáng - biện pháp đối phó hồng ngoại cơ bản nhằm đánh lạc hướng tên lửa tầm nhiệt. Dù hình ảnh này thường thấy trên tiêm kích hay vận tải cơ quân sự, việc áp dụng trên một máy bay VIP cỡ lớn lại vô cùng hiếm hoi.
Theo các nguồn công khai, những chiếc 737 của Không quân Ba Lan được bàn giao với hệ thống phân phối biện pháp đối phó tích hợp sẵn. Các mồi bẫy hồng ngoại có thể được sử dụng ở nhiều cấu hình, từ đơn giản chỉ tạo nguồn nhiệt giả, cho tới loại phức tạp hơn, mô phỏng đặc tính hồng ngoại của máy bay để đánh lừa đầu dò tinh vi.
Đáng chú ý, ít nhất một trong số các máy bay này còn được trang bị hệ thống đối phó hồng ngoại định hướng (DIRCM). Thiết bị nằm trong vỏ bảo vệ hình xuồng dưới thân sau máy bay, sử dụng laser công suất cao để làm mù hoặc gây nhiễu đầu dò của tên lửa tầm nhiệt hiện đại. Hệ thống được cho là biến thể J-MUSIC do công ty Elbit Systems (Israel) phát triển.
Hỗ trợ DIRCM là hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận (MAWS), với nhiều cảm biến bố trí quanh thân máy bay. Khi phát hiện tín hiệu của một tên lửa đang lao tới, MAWS có thể kích hoạt phản ứng phòng thủ ở chế độ thủ công, bán tự động hoặc tự động hoàn toàn, triển khai pháo sáng hoặc tác chiến bằng laser.
Bên cạnh biện pháp bảo vệ điện tử, Boeing 737 BBJ2 của Ba Lan còn được trang bị hệ thống liên lạc và định vị đạt chuẩn quân sự. Bao gồm đường truyền dữ liệu an toàn, vệ tinh liên lạc SATCOM, radio UHF/VHF/HF, dẫn đường TACAN, hệ thống nhận dạng địch-ta IFF Mod 5, cùng GPS với module chống giả mạo SAASM.
Khoang lái được trang bị màn hình hiển thị thông tin trên kính chắn gió (HUD) và hệ thống quan sát bay nâng cao (EFVS), giúp phi công duy trì tầm nhìn trong điều kiện bất lợi. Ngoài ra, máy bay còn có thiết bị y tế chuyên dụng phục vụ nhiệm vụ sơ tán y tế khi cần.
Để đáp ứng vai trò vận chuyển VIP, nội thất 737 do Sabena Technics (Pháp) thiết kế và lắp đặt. Cấu hình bao gồm khoang bốn chỗ ngồi, khoang VIP riêng với hai ghế, 12 ghế hạng thương gia và 48 ghế hạng phổ thông, cùng khu vực nghỉ ngơi cho phi hành đoàn. Điều này đảm bảo khả năng linh hoạt giữa vận tải chính phủ và các chuyến công tác ngoại giao.
Việc trang bị hệ thống tự vệ cho máy bay VIP xuất phát từ những bài học an ninh trong quá khứ. Bài học từ thảm kịch Tu-154M năm 2010 khiến Ba Lan tái cơ cấu đội bay; hiện các máy bay VIP không chỉ hiện đại hơn mà còn có hệ phòng thủ đa tầng để tăng an ninh.
Hình ảnh Boeing 737 BBJ2 phóng mồi bẫy tại Radom phản ánh xu thế toàn cầu, cho thấy máy bay chở nguyên thủ ngày càng tích hợp công nghệ tự vệ quân sự, khi ranh giới với máy bay chiến đấu dần mờ đi trước nguy cơ tên lửa phòng không di động.
