Cuộc duyệt binh mang tên “Sức Mạnh Đoàn Kết” tổ chức tại Belgrade nhân Ngày Đoàn Kết, Tự Do và Cờ Quốc Gia của Serbia đã trở thành màn trình diễn hoành tráng nhất trong nhiều thập niên.
Khoảng 10.000 quân nhân cùng hơn 2.500 khí tài, bao gồm 600 xe cơ giới, 70 máy bay và 20 tàu chiến, đồng loạt xuất hiện trên đường phố thủ đô, tạo nên khung cảnh thị uy vừa hoành tráng vừa mang nhiều thông điệp chiến lược.
Điểm nhấn gây chú ý nhất chính là sự xuất hiện của 19 hệ thống vũ khí lần đầu công khai. Trong đó, nổi bật là HQ-22, tổ hợp tên lửa phòng không tầm trung của Trung Quốc vốn được đánh giá có khả năng đánh chặn hiệu quả máy bay chiến đấu và tên lửa hành trình, cho phép Serbia nâng cao đáng kể năng lực bảo vệ không phận.
Bên cạnh đó, HQ-17 cũng được trình diễn, loại tên lửa phòng không tầm thấp được thiết kế để đối phó với mục tiêu bay thấp như trực thăng vũ trang hoặc UAV, đóng vai trò bổ trợ cho HQ-22, tạo thành mạng lưới phòng không nhiều tầng.
Ngoài ra còn có sự hiện diện của hệ thống pháo phản lực đa nòng PULS do Israel chế tạo. PULS có khả năng phóng nhiều loại đạn, trong đó phiên bản tầm xa đạt tới 300 km, cho phép Serbia mở rộng đáng kể khả năng tấn công chính xác vào các mục tiêu trọng yếu trong khu vực nếu cần thiết, đồng thời nâng cao năng lực răn đe chiến lược.
Không chỉ dừng ở các hệ thống phòng thủ và pháo phản lực, Serbia còn bất ngờ đưa ra hình ảnh của tiêm kích Rafale do Pháp sản xuất. Đây là loại máy bay chiến đấu đa nhiệm hiện đại, có thể đảm nhận cả không chiến lẫn tấn công mặt đất.
Serbia đã ký hợp đồng mua 12 chiếc và sự xuất hiện của Rafale trong duyệt binh lần này, dù thuộc biên chế không quân Pháp bay trình diễn, vẫn được xem là lời khẳng định về bước tiến lớn trong hiện đại hóa lực lượng không quân.
Cùng bay trên bầu trời Belgrade còn có MiG-29, loại chiến đấu cơ Nga vốn đã là xương sống của không quân Serbia nhiều năm nay. Sự kết hợp giữa Rafale và MiG-29 trong cùng một cuộc duyệt binh phản ánh rõ nét chính sách quốc phòng đa phương hóa, không nghiêng hẳn về Moskva hay phương Tây mà tìm cách cân bằng giữa các đối tác.
Ngoài ra, Serbia cũng cho thấy khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng với Trung Đông khi trưng bày các loại máy bay không người lái mua từ UAE. Dàn UAV này được kỳ vọng bổ trợ cho năng lực trinh sát và tác chiến điện tử, vốn ngày càng quan trọng trong chiến tranh hiện đại.
Xe tăng và một số khí tài hạng nặng từ Nga cũng xuất hiện, song song với pháo và các hệ thống do Serbia tự sản xuất, chứng minh quốc gia này vẫn đang duy trì ngành công nghiệp quốc phòng nội địa dù phần lớn vũ khí chủ lực phải dựa vào nhập khẩu.
Việc lựa chọn phô diễn đồng loạt các hệ thống vũ khí có nguồn gốc từ nhiều quốc gia khác nhau không phải ngẫu nhiên. Nó phản ánh chiến lược rõ ràng của Serbia: đa phương hóa hợp tác quốc phòng, không để bị phụ thuộc vào một cường quốc duy nhất.
Trong khi vẫn duy trì mối quan hệ truyền thống với Nga, Serbia đồng thời mở rộng hợp tác với Trung Quốc, Israel, UAE và cả Pháp. Việc đặt mua Rafale cho thấy Serbia sẵn sàng tiến xa hơn trong quan hệ với các nước NATO, ngay cả khi vẫn giữ vị thế đặc biệt với Moskva. Điều này khiến Serbia trở thành một trong những quốc gia hiếm hoi tại châu Âu có thể cân bằng cùng lúc lợi ích từ cả Đông và Tây.
Giới quan sát nhận định, dù Serbia khó có thể sánh ngang về quy mô quân sự với các cường quốc, nhưng việc sở hữu những hệ thống vũ khí tầm xa, phòng không đa tầng và tiêm kích hiện đại sẽ giúp nước này nâng cao đáng kể vị thế trong khu vực.
Đồng thời, cách mà Serbia tận dụng mối quan hệ với nhiều đối tác, từ Moskva tới Paris, Bắc Kinh hay Tel Aviv, phản ánh một chiến lược khôn khéo nhằm đảm bảo sự linh hoạt và tự chủ. Trong mắt người dân, cuộc duyệt binh ngày 20/9 không chỉ là lễ kỷ niệm quốc gia mà còn là minh chứng cho một Serbia mạnh mẽ hơn, sẵn sàng đối diện với những thách thức an ninh trong tương lai.
