Trong chiến lược phát triển hệ thống giao thông tốc độ cao kết nối đô thị trung tâm TP.HCM với khu đô thị lấn biển Cần Giờ, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) đang tạo nên bước đột phá lớn khi quy tụ các giải pháp kỹ thuật hàng đầu thế giới.
Bên cạnh các đối tác chiến lược như Siemens Mobility, việc VinSpeed bắt tay cùng "ông lớn" Herrenknecht (Đức) để triển khai robot đào hầm TBM siêu trường đã mở ra lời giải hoàn chỉnh cho đoạn tuyến đi ngầm phức tạp nhất dự án, tạo đà để công trình đồng loạt tăng tốc thi công cả dưới lòng đất lẫn trên cao.
Mảnh ghép Herrenknecht: "Quái vật" TBM 13,6 m mở lối ngầm từ ga Bến Thành
Thách thức kỹ thuật lớn nhất ở điểm đầu tuyến metro tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ là đoạn đi ngầm xuyên qua vùng lõi đô thị đông đúc, kết nối từ ga ngầm Bến Thành đến khu vực cảng Muối. Để xử lý bài toán địa chất phức tạp dưới nền hạ tầng đô thị hiện hữu, VinSpeed đã lựa chọn hợp tác với mắt xích thứ ba trong hệ sinh thái đối tác công nghệ Đức: Tập đoàn Herrenknecht – doanh nghiệp hàng đầu thế giới về công nghệ đào hầm cơ giới.
Khác với vai trò cung cấp đoàn tàu của Siemens Mobility, năng lực của Herrenknecht tập trung chuyên biệt vào công nghệ khoan hầm bằng máy TBM:
Robot TBM đường kính 13,6 m: Đây là dòng máy TBM siêu trường do Herrenknecht thiết kế và chế tạo riêng biệt theo điều kiện địa chất thủy văn của TP.HCM. Thiết bị vận hành theo quy trình khép kín tối tân: đầu cắt áp lực vừa đào đất, vừa vận chuyển đất đá ra ngoài qua hệ thống băng tải, đồng thời tự động lắp ghép các khối vỏ hầm bê tông đúc sẵn (segment) và bơm vữa chèn cố định thành hầm ngay trong quá trình di chuyển.
Đảm bảo độ chính xác hình học tuyệt đối: Việc thi công ngầm không đơn thuần là đào đất mà còn phải kiểm soát độ lún bề mặt ở mức tối thiểu để bảo vệ các công trình cao tầng bên trên. Đồng thời, độ chính xác đến từng milimet của đường hầm TBM là điều kiện tiên quyết để lắp đặt hệ thống đường ray không đá dăm, cáp tín hiệu và hệ thống cấp điện trên cao phục vụ đoàn tàu chạy tốc độ 350 km/h sau này.
Bề dày năng lực của Herrenknecht đã được kiểm chứng qua hơn 6.200 dự án ngầm trên toàn cầu với các dòng TBM có đường kính lên tới gần 19 m. Doanh nghiệp từng ghi dấu ấn đậm nét tại hàng loạt dự án metro quốc tế như tuyến B Lyon (Pháp), metro Sofia (Bulgaria) và đặc biệt là hệ thống metro Chennai (Ấn Độ) với hơn 55 km đường hầm thi công hoàn toàn bằng máy TBM của hãng.
Herrenknecht nổi tiếng với công nghệ đào hầm bằng máy TBM. Hình ảnh từ Herrenknecht Ltd
Ngày 1/10: Đúc thành công phiến dầm hộp 280 m³ bê tông đầu tiên
Song hành cùng việc chuẩn bị mũi thi công ngầm của Herrenknecht, công tác xây dựng tuyến cầu cạn trên cao cũng vừa ghi nhận dấu mốc kỹ thuật đặc biệt quan trọng. Ngày 1/10/2026, VinSpeed cùng nhà thầu thi công SGC đã chính thức đúc thành công những phiến dầm hộp điển hình đầu tiên phục vụ toàn tuyến.
Dầm cầu cạn được ví như "bộ khung xương sống" cơ bản nhằm định hình hướng tuyến chạy trên cao. Theo tính toán kỹ thuật, toàn tuyến Bến Thành – Cần Giờ dự kiến cần khoảng 1.300 phiến dầm điển hình, song song với các chủng loại dầm chuyên biệt khác tùy theo từng vị trí địa hình.
Mỗi phiến dầm tiêu chuẩn mang kích thước ấn tượng:
Thông số hình học: Chiều dài 32,6 m; chiều rộng 12,6 m; chiều cao mặt cắt 3,015 m.
Tiêu chuẩn đổ bê tông liên tục: Mỗi cấu kiện ngốn khoảng 280 m³ bê tông cường độ cao. Đáng chú ý, toàn bộ khối bê tông này phải được đổ liên tục không ngừng nghỉ trong suốt 6 giờ đồng hồ nhằm bảo đảm sự đồng nhất tuyệt đối về mặt kết cấu chịu lực, loại bỏ hoàn toàn các khe nối nguội.
Công nghệ bê tông cốt thép dự ứng lực căng sau: Khi bê tông đạt cường độ thiết kế, hệ thống bó cáp thép cường độ cao luồn sẵn bên trong sẽ được kéo căng bằng thiết bị thủy lực chính xác để tạo ứng suất nén trước. Giải pháp này giúp dầm vừa chịu được tải trọng động cực lớn từ đoàn tàu 350 km/h, vừa kiểm soát hiệu quả các vết nứt vật liệu trong suốt vòng đời khai thác.
Phiến dầm đầu tiên cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ được đúc vào ngày 1/10. Ảnh: VTC News
10 mũi thi công đồng loạt, mục tiêu vận hành thương mại từ năm 2029
Được khởi công từ tháng 12/2025, tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ có tổng chiều dài 53,8 km, đi qua địa bàn 9 phường, xã của TP.HCM. Tuyến có điểm đầu xuất phát từ ga ngầm Bến Thành và điểm cuối đặt tại xã Cần Giờ, nơi bố trí khu Depot cùng trung tâm điều hành vận tải hiện đại.
Dự án được đầu tư đồng bộ theo các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế khắt khe nhất: đường đôi khổ ray tiêu chuẩn 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ thiết kế tối đa đạt 350 km/h cùng tải trọng trục 17 tấn.
Hiện tại, công trường dự án đang duy trì nhịp độ khẩn trương với 10 mũi thi công đồng loạt. Trong đó, điểm nhấn kỹ thuật phức tạp nhất bên cạnh hầm ngầm TBM là hạng mục cầu dây văng vượt sông Soài Rạp với chiều dài nhịp chính lên tới 360 m – công trình vượt sông mang tính biểu tượng mới tại cửa ngõ phía Nam thành phố.
Việc làm chủ quy trình đúc dầm nhịp lớn cùng sự hỗ trợ kỹ thuật từ cỗ máy TBM của Herrenknecht đang giải quyết trọn vẹn bài toán tự chủ công nghệ xây dựng đường sắt cao tốc trong nước. Theo kế hoạch, tuyến Bến Thành – Cần Giờ sẽ hoàn thành và đưa vào vận hành thương mại sớm ngay trong năm 2029, rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM về đô thị biển Cần Giờ chỉ còn mười lăm phút.
