Ông Đặng Lê Nguyên Vũ - Nhà sáng lập Tập đoàn Trung Nguyên
Nhắc đến ông Đặng Lê Nguyên Vũ, nhiều người nhớ đến hình ảnh một doanh nhân gắn liền với khát vọng đưa cà phê Việt Nam ra thế giới. Từ những ngày đầu khởi nghiệp với chiếc xe đạp cũ, ông đã gây dựng Trung Nguyên thành một thương hiệu cà phê có tên tuổi, đồng thời trở thành một trong những gương mặt truyền cảm hứng về tinh thần kinh doanh tại Việt Nam. Không chỉ chia sẻ câu chuyện lập nghiệp của mình, ông Vũ còn nhiều lần đưa ra những quan điểm về tư duy làm giàu, khát vọng và sứ mệnh của thế hệ trẻ.
Trong một chương trình truyền hình, ông Đặng Lê Nguyên Vũ cho rằng, dù thế hệ trẻ ngày nay có nhiều điều kiện thuận lợi hơn các thế hệ trước, họ vẫn thiếu những ước mơ lớn và động lực đủ mạnh để theo đuổi mục tiêu. Theo ông, hạn chế này không chỉ nằm ở mỗi cá nhân mà còn liên quan đến nền tảng văn hóa dân tộc, khi tinh thần chinh phục, khám phá và khát vọng vươn ra thế giới chưa được phát huy đúng mức.
“Có một quan điểm rằng, muốn nhìn vào tương lai của một quốc gia, hãy nhìn vào khát khao và hoài bão của thế hệ thanh niên nước đó. Tôi mong các bạn trẻ chia sẻ với mình quan điểm này. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, chúng ta cần tự đặt ra những câu hỏi: Đang thi đua, tranh đua với ai? Có thể khẳng định vị thế của mình với ai? Chúng ta sẽ đóng góp điều gì cho thế giới? Tôi nghĩ thế hệ trẻ cần đặt ra những câu hỏi ấy cho chính mình”, ông nói.
Chia sẻ lại câu chuyện của bản thân, ông Vũ cho biết ngày trước khi ông chia sẻ với các bạn trong lớp rằng mình muốn xây dựng một thương hiệu cà phê Việt Nam, nhiều người cho rằng ý tưởng ấy viển vông. Bởi một người không có nổi chiếc xe đạp, không có vốn liếng gì mong muốn của bản thân thì lấy gì để thực hiện ước mơ lớn như vậy?
Tuy nhiên, ông cho biết vốn đầu tiên không phải tiền bạc mà là khát vọng và ước mơ. Yếu tố thứ hai là phải tạo dựng được niềm tin với những người xung quanh, đặc biệt là những người có thể đồng hành và đầu tư cho mình. Họ phải nhận thấy những điều mình nghĩ và theo đuổi là nghiêm túc, nhìn thấy được hoài bão, khát khao và sự thôi thúc bên trong mình. Khi thực sự bị thuyết phục, dù nguồn lực ban đầu rất nhỏ, họ vẫn có thể hỗ trợ và đồng hành.
Ông cho biết hồi đó ông ở một tỉnh lẻ, điều kiện tiếp cận thông tin, tư vấn và đầu tư còn hạn chế, không có được những nguồn lực hay hệ thống hỗ trợ như bây giờ. Vì vậy, ông phải tranh thủ từng nguồn nhân lực, từng sức lực của mỗi người để khởi sự.
Vị doanh nhân cho biết những ngày đầu khởi nghiệp, có những thời điểm ông phải thức trắng đêm để tìm lời giải cho những mục tiêu mình đặt ra. Từ những hoạt động kinh doanh cà phê nhỏ, có khi phải đi mượn rồi bán, ông và các cộng sự tích lũy nguồn lực để tiếp tục thực hiện mục tiêu của mình.
“Triết lý của chúng tôi lúc đó là: nếu không có tiền thì phải có đầu óc; nếu không có tiền bạc thì phải bỏ công sức, mồ hôi. Thực sự, chúng tôi vừa phải suy nghĩ rất nhiều, vừa phải bỏ ra rất nhiều sức lực trong giai đoạn ấy. Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy vô vàn khó khăn, thách thức. Nhưng nếu có động lực đủ lớn, chúng ta phải hiểu rằng trở ngại là điều đương nhiên và cần tìm cách vượt qua.
Trên hành trình đó, mỗi người có thể học hỏi, tích lũy rất nhiều thứ, từ cách đối nhân xử thế, phương thức huy động vốn, quản lý nguồn lực đến kinh nghiệm quản lý, quản trị. Những kiến thức và kinh nghiệm ấy có thể được tích lũy dần trên đường đi. Nhưng điều quan trọng nhất, theo tôi, là phải có khát vọng đủ lớn. Khi những gì mình muốn đủ lớn, chúng ta sẽ có động lực để vượt qua khó khăn”, ông nói.
Vị doanh nhân cho rằng các bạn trẻ cần có tinh thần cải tạo hoàn cảnh, không đổ lỗi cho nghịch cảnh, hoàn cảnh hay số phận.
“Đừng cho rằng mình sinh ra trong điều kiện như vậy thì chỉ có thể sống như vậy. Hãy tin rằng người khác làm được thì mình cũng có thể làm được; quốc gia khác làm được thì Việt Nam cũng có thể làm được. Thế hệ trẻ cần nhận thức được trách nhiệm của mình và hành động ngay từ hôm nay. Tôi gọi đó là tinh thần chiến binh”, ông nói.
Thứ hai, khi đã có khát khao, làm thế nào để trở nên giàu có, hùng mạnh về mặt vật chất? Theo ông Vũ, cần lấy tinh thần doanh nhân làm chủ đạo. Mỗi người có thể theo đuổi những lĩnh vực khác nhau. Người có năng khiếu về chính trị có thể đi theo con đường chính trị; người phù hợp với các ngành nghề tự do có thể phát triển theo hướng đó; người có năng khiếu kinh doanh có thể bắt đầu khởi nghiệp. Tuy nhiên, dù hoạt động trong bất kỳ lĩnh vực nào, cũng cần có tinh thần doanh nhân, tinh thần tạo ra giá trị.
Một trong những hình mẫu mà ông Vũ nhắc đến là thanh niên Israel. Theo ông, họ có tư duy rất khác so với thanh niên Việt Nam hiện nay. Họ luôn suy nghĩ: "Không phải chúng ta thì là ai? Không phải lúc này thì là lúc nào?". Họ không đẩy trách nhiệm cho quá khứ hay thế hệ tương lai, mà nhận lấy trách nhiệm và hành động ngay trong hiện tại.
Chính tư duy và tinh thần như vậy đã tạo nên sức mạnh của dân tộc Israel. Một quốc gia có khoảng 14 triệu người, trong đó khoảng 7 triệu người sinh sống tại Israel và 7 triệu người ở nước ngoài, nhưng lại có sức ảnh hưởng rất lớn trên thế giới.
“Vậy tại sao họ có thể làm được điều đó, trong khi Việt Nam có khoảng 100 triệu dân? Tôi nghĩ đây là câu hỏi chúng ta cần suy ngẫm. Người Israel cũng là con người, cũng có những khó khăn và thách thức riêng, nhưng họ đã làm được nhiều điều đáng để học hỏi. Việt Nam từng được gọi là "Israel phương Đông". Tuy nhiên, nếu không có hoài bão, ước mơ, tinh thần chiến binh, tinh thần doanh nhân, tư duy đột phá và sáng tạo thì chúng ta khó có thể tạo nên những thay đổi lớn. Tương lai Việt Nam sẽ được quyết định bởi ai? Tôi không muốn đưa ra lời khuyên theo cách thông thường, mà muốn cùng các bạn thúc giục nhau hành động”, ông nhấn mạnh.
