Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức ban hành Thông tư quy định Danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp.

Điểm nhấn nổi bật trong danh mục mới là sự xuất hiện của hàng loạt ngành, nghề đáp ứng trực tiếp nhu cầu nhân lực phục vụ chuyển đổi số, năng lượng sạch và phát triển hạ tầng hiện đại.

Ở lĩnh vực công nghệ và tự động hóa, lần đầu tiên các mã ngành như Trí tuệ nhân tạo, Robot và trí tuệ nhân tạo, Công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo và Kỹ thuật robot công nghiệp được chính thức đưa vào hệ thống đào tạo. Nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho các dự án trọng điểm quốc gia, nhóm hạ tầng giao thông bổ sung sâu các nghề đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị như: Lắp đặt và bảo trì hệ thống thông tin tín hiệu và AFC đường sắt, Kỹ thuật hệ thống điện đường sắt hay Điều độ điện sức kéo đường sắt. Lĩnh vực năng lượng mới cũng xuất hiện các nghề gắn liền với xu hướng chuyển dịch xanh như Lắp đặt và bảo trì hệ thống năng lượng tái tạo, Vận hành nhà máy điện gió, điện mặt trời.

Bên cạnh việc bổ sung nghề mới, Thông tư tiến hành chuẩn hóa tên gọi, mã ngành nhằm đồng bộ với hệ thống giáo dục đại học, đồng thời tích hợp thông tin đối chiếu mã cũ và mới để tạo thuận lợi cho các cơ sở đào tạo trong quá trình chuyển đổi.

Về tháo gỡ điểm nghẽn về độ trễ chính sách, Thông tư mới thiết lập cơ chế linh hoạt cho phép cập nhật ngành nghề mới thường xuyên. Dù chu kỳ rà soát tổng thể được quy định hằng năm và chỉnh sửa định kỳ ba năm một lần, các nghề mới phát sinh từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh vẫn có thể được bổ sung liên tục trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Quy trình bổ sung được tối ưu hóa khi các bộ, ngành, địa phương hoặc cơ sở đào tạo gửi đề xuất kèm minh chứng khoa học và mô tả vị trí việc làm. Khi đạt tối thiểu hai phần ba ý kiến đồng thuận từ Hội đồng tư vấn, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ quyết định công bố nghề mới để triển khai ngay trước khi chính thức cập nhật vào văn bản ở kỳ rà soát gần nhất.

Thông tư áp dụng thống nhất cho ba trình độ và loại hình gồm Cao đẳng, Trung cấp và Giáo dục trung học nghề tại Phụ lục I, riêng trình độ Sơ cấp được quy định tại Phụ lục II. Sự xuất hiện chính thức của Giáo dục trung học nghề giúp chuẩn hóa lộ trình học tập cho học sinh ngay từ bậc trung học. Để đảm bảo hoạt động đào tạo không bị gián đoạn, các lớp tuyển sinh trước ngày 01/12/2026 tiếp tục học tập và cấp văn bằng theo tên mã cũ, trong khi các khóa tuyển sinh từ thời điểm này sẽ áp dụng hoàn toàn theo danh mục mới. Bộ Giáo dục và Đào tạo giao trách nhiệm cho các Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn, kiểm tra địa bàn, đồng thời yêu cầu các cơ sở đào tạo chủ động rà soát, điều chỉnh chương trình và công khai thông tin tuyển sinh theo quy định.

Thông tư 77/2026/TT-BGDĐ có hiệu lực từ ngày 01/12/2026, thay thế các quy định cấp IV trình độ trung cấp, cao đẳng tại Thông tư 26/2020/TT-BLĐTBXH, trừ các ngành thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng, qua đó mở ra bước ngoặt mới trong việc chuẩn hóa và hiện đại hóa hệ thống đào tạo nghề tại Việt Nam.