Gói thầu xây dựng tại phường Gia Định: Tiết kiệm 0,11% hiệu quả

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu xây dựng thuộc dự án nâng cấp cải tạo đường Lê Trực và cụm hẻm đường Lê Trực, đường Hoàng Hoa Thám, đường Nơ Trang Long, đường Lê Quang Định, phường Gia Định vừa hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu qua mạng. Kết quả ghi nhận tại quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 76/QĐ-QLDA ngày 23/06/2026 do Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Gia Định - Đàm Nhật Quang ký ban hành.

Diễn biến gói thầu và bài toán gói thầu vượt giá trần

Công trình nâng cấp cải tạo đường Lê Trực và cụm hẻm được triển khai bằng nguồn vốn ngân sách thành phố bổ sung có mục tiêu cho ngân sách phường, nhằm mục tiêu hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và nâng cao điều kiện đi lại cho cư dân địa phương. Gói thầu lõi của dự án là gói thầu xây dựng được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, với giá gói thầu được duyệt là 15.314.574.933 đồng.

Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận, đến thời điểm đóng mở thầu ngày 15/06/2026, chỉ có duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH Phương Đạt. Biên bản mở thầu công bố một thông số gây chú ý: giá dự thầu của Công ty TNHH Phương Đạt là 15.868.579.471 đồng, hoàn toàn không có thư giảm giá. Như vậy, mức giá do nhà thầu đưa ra đã cao hơn giá gói thầu được chủ đầu tư phê duyệt khoảng 554.004.538 đồng.

Đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, việc duy nhất một nhà thầu tham gia đấu thầu rộng rãi nhưng chào giá vượt trần đặt ra một tình huống pháp lý cần xử lý chặt chẽ. Đơn vị tư vấn đấu thầu là Công ty TNHH Thiết kế & Xây dựng Phúc Khang và tổ chuyên gia đã tiến hành đánh giá chi tiết hồ sơ đề xuất kỹ thuật. Kết quả cho thấy, hồ sơ dự thầu của Công ty TNHH Phương Đạt đáp ứng toàn bộ các tiêu chuẩn về tư cách hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm và giải pháp kỹ thuật thi công xây lắp. Tuy nhiên, điểm nghẽn nằm ở việc giá dự thầu vượt dự toán được duyệt, khiến gói thầu không thể tiến hành xét duyệt trúng thầu theo phương thức thông thường.

Thương thảo giá hợp đồng và tỷ lệ tiết kiệm thấp

Do chỉ có duy nhất 1 nhà thầu tham gia và vượt qua bước đánh giá kỹ thuật nhưng giá dự thầu vượt giá gói thầu, Tổ chuyên gia đã kiến nghị vận dụng quy định xử lý tình huống tại điểm d khoản 8 Điều 140 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.

Căn cứ kiến nghị của tổ chuyên gia và các quy định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu, chủ đầu tư đã phát hành văn bản mời Công ty TNHH Phương Đạt vào quy trình đàm phán, thương thảo về giá. Mục tiêu cốt lõi của bước đi này là kéo giảm mức giá hợp đồng về dưới hạn mức giá gói thầu được phê duyệt ban đầu, bảo đảm tính hiệu quả kinh tế cho nguồn vốn đầu tư công của thành phố.

Sau quá trình thương thảo và hoàn thiện các điều khoản, hai bên đã thống nhất biên bản thương thảo hợp đồng số 27/BB-QLDA ngày 23/06/2026. Giá trúng thầu cuối cùng của Công ty TNHH Phương Đạt được ấn định ở mức 15.297.311.246 đồng, trong đó bao gồm chi phí xây dựng là 14.568.867.853 đồng và dự phòng phí phần xây dựng là 728.443.393 đồng.

Phân tích dữ liệu tài chính cho thấy, so với giá gói thầu ban đầu là 15.314.574.933 đồng, giá trị tiết kiệm tuyệt đối cho ngân sách nhà nước sau đàm phán đạt 17.263.687 đồng. Con số này tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm đạt xấp xỉ 0,11%.

Năng lực nhà thầu

Công ty TNHH Phương Đạt (mã số thuế: 1100717956, địa chỉ trụ sở tại quận Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh) cho thấy, đây là một doanh nghiệp có kinh nghiệm dày dạn trong phân khúc xây lắp hạ tầng. Hệ thống dữ liệu đấu thầu phân tích tính đến tháng 07/2026 doanh nghiệp này đã tham gia khoảng 71 gói thầu trên toàn quốc, trong đó trúng xấp xỉ 43 gói và trượt 23 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt 469.084.128.417 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập: 170.687.312.515 đồng, với vai trò liên danh: 298.396.815.902 đồng.

Tại phường Gia Định Công ty TNHH Phương Đạt cũng đang tham gia xét thầu gói xây lắp thuộc dự án Nâng cấp cải tạo cụm hẻm đường Vạn Kiếp và đường Nguyễn Lâm, phường Gia Định trị giá 16.669.147.877 đồng do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Gia Định làm chủ đầu tư, tại gói thầu này cũng duy nhất Công ty TNHH Phương Đạt tham gia dự thầu.

Góc nhìn chuyên gia

Theo Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn luật sư TP HCM), quy trình đàm phán giá khi duy nhất một nhà thầu vượt qua bước đánh giá kỹ thuật nhưng có giá dự thầu vượt giá gói thầu hoàn toàn phù hợp với hành lang pháp lý hiện hành, cụ thể là các quy định về xử lý tình huống tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Việc đàm phán đưa giá hợp đồng về dưới giá gói thầu giúp chủ đầu tư hoàn thành dự án đúng tiến độ, tránh nguy cơ phải hủy thầu và tổ chức đấu thầu lại từ đầu, điều vốn có thể gây lãng phí thời gian và tăng chi phí hành chính quản lý dự án công.

Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, hiện tượng một gói thầu xây lắp quy mô trên 15 tỷ đồng áp dụng đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ thu hút duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ, sau đó trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,11% phản ánh mức độ cạnh tranh thực tế của phân khúc thị trường hạ tầng cấp phường, xã còn hạn chế. Để nâng cao tính minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách thành phố bổ sung, người đứng đầu các cơ quan quản lý và chủ đầu tư cần chú trọng thực hiện công tác khảo sát, tham vấn thị trường khi lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo quy định tại khoản 3 Điều 17 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Đồng thời, các đơn vị phải kiểm soát chặt chẽ các tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu, tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15), tuyệt đối không nêu điều kiện dẫn đến hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng.

Công trình nâng cấp cải tạo đường Lê Trực và cụm hẻm có thời gian thực hiện hợp đồng trọn gói là 180 ngày kể từ ngày khởi công công trình. Cư dân địa phương đang kỳ vọng nhà thầu sẽ tập trung nguồn lực thiết bị, nhân sự để triển khai thi công bảo đảm chất lượng và tiến độ cam kết, sớm hoàn thành đưa công trình vào khai thác sử dụng hiệu quả.

QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU

Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.

Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).

Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:

Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.

GHI CHÚ:

Sapo: Ban QLDA đầu tư xây dựng phường Gia Định vừa công bố kết quả lựa chọn nhà thầu gói nâng cấp đường Lê Trực trị giá hơn 15 tỷ, sau quá trình đàm phán tiết kiệm hơn 17 triệu

Hà Linh