Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều video ngắn có cùng mô-típ: một người mặc trang phục công an, xuất hiện trong không gian giống phòng làm việc và chia sẻ câu chuyện cá nhân, đồng thời đăng thông tin tìm vợ, tìm tri kỷ hoặc bạn đời.
Những video này thường xây dựng hình ảnh nhân vật có công việc ổn định, hoàn cảnh cá nhân cụ thể và mong muốn tìm một người đồng hành. Không ít video nhanh chóng thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, hàng chục nghìn lượt thích cùng lượng bình luận lớn.
Tuy nhiên, chính mức độ lan truyền mạnh của những nội dung này lại đặt ra yêu cầu thận trọng hơn đối với người xem. Lượng tương tác cao không đồng nghĩa với việc danh tính, nghề nghiệp hay những thông tin được giới thiệu trong video đã được xác thực.
Trước những diễn biến trên, Công an TP Hà Nội lưu ý người dùng mạng xã hội không nên căn cứ vào lượt xem, lượt thích hoặc bình luận để xác định danh tính cũng như tính chính xác của nhân vật xuất hiện trong video.
Đáng chú ý, qua kiểm tra một số nội dung, có trường hợp hình ảnh được sử dụng là gương mặt của một diễn viên từng mặc trang phục công an, nhưng tên được giới thiệu trong video lại không trùng với tên thật. Cùng một gương mặt cũng xuất hiện trong những video khác nhau nhưng được gắn với tên gọi và hoàn cảnh khác nhau.
Chi tiết này cho thấy một vấn đề đáng lưu tâm: những gì người dùng nhìn thấy trên mạng xã hội chưa chắc phản ánh đúng danh tính và hoàn cảnh của người xuất hiện trong hình ảnh.
Việc một người mặc trang phục công an hoặc xuất hiện trong bối cảnh giống phòng làm việc không phải là căn cứ đủ để khẳng định người đó đang công tác trong lực lượng Công an nhân dân. Hình ảnh trên mạng có thể được đăng tải lại, cắt ghép hoặc sử dụng trong một bối cảnh khác với nội dung ban đầu.
Trong khi đó, tâm lý tin tưởng vào những tài khoản có lượng người xem và tương tác lớn có thể khiến một bộ phận người dùng mất cảnh giác. Một video có hàng trăm nghìn lượt xem chỉ phản ánh mức độ phổ biến của nội dung, không phải bằng chứng xác nhận danh tính, nghề nghiệp hay độ tin cậy của người đứng sau tài khoản.
Điều này càng đáng lưu ý khi các video khai thác câu chuyện làm quen, tìm bạn đời hoặc xây dựng quan hệ tình cảm. Những thông tin về nghề nghiệp, hoàn cảnh gia đình hay mong muốn kết hôn có thể tạo cảm giác gần gũi và khiến người xem dễ đặt niềm tin nếu không kiểm chứng từ những nguồn độc lập.
Do đó, khi làm quen với một người qua mạng xã hội, người dùng cần giữ sự tỉnh táo, nhất là khi mối quan hệ nhanh chóng chuyển sang những đề nghị liên quan đến tiền bạc, vay mượn, hỗ trợ tài chính, đầu tư hoặc chuyển khoản.
Đặc biệt, tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu tài khoản, thông tin ngân hàng, hình ảnh giấy tờ tùy thân hoặc các dữ liệu cá nhân quan trọng cho người chưa được xác minh danh tính.
Một nguyên tắc cần được lưu ý là không sử dụng chính những thông tin do đối phương cung cấp làm căn cứ duy nhất để xác minh họ. Người dùng có thể kiểm tra chéo tên tuổi, hình ảnh, nghề nghiệp và các thông tin liên quan từ những nguồn độc lập. Khi một hình ảnh xuất hiện trên nhiều tài khoản với tên gọi, nghề nghiệp hoặc hoàn cảnh khác nhau, mức độ cảnh giác càng cần được nâng cao.
Nếu phát hiện tài khoản hoặc video có dấu hiệu giả mạo, sử dụng hình ảnh của người khác hoặc đăng tải thông tin có dấu hiệu sai sự thật, người dùng nên lưu lại đường link, hình ảnh và những dữ liệu liên quan để phản ánh tới nền tảng mạng xã hội hoặc cơ quan có thẩm quyền khi cần thiết.
Cùng với việc tự bảo vệ mình, người sử dụng mạng xã hội cũng cần có trách nhiệm khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Việc chia sẻ một video chưa được kiểm chứng không chỉ làm nội dung đó lan truyền rộng hơn mà còn có thể ảnh hưởng tới cá nhân có hình ảnh bị sử dụng.
Sự phát triển của mạng xã hội và các công nghệ chỉnh sửa, tạo dựng nội dung khiến ranh giới giữa hình ảnh thật và câu chuyện được xây dựng ngày càng khó nhận biết chỉ bằng quan sát thông thường. Bởi vậy, trước những nội dung đánh mạnh vào cảm xúc, đặc biệt là các câu chuyện làm quen, tìm bạn đời gắn với nghề nghiệp có tính đặc thù, người dùng càng cần kiểm chứng trước khi đặt niềm tin.
Một bộ quân phục, một không gian giống nơi làm việc hay hàng trăm nghìn lượt xem không thể thay thế cho việc xác minh danh tính. Không vội tin, không vội chuyển tiền, không cung cấp thông tin cá nhân và không chia sẻ nội dung chưa kiểm chứng là những nguyên tắc đơn giản nhưng cần thiết để mỗi người tự bảo vệ mình trên không gian mạng.
