Bia Behistun, còn được gọi là bia Bisotun, nằm trên vách đá vôi thuộc tỉnh Kermanshah, miền Tây Iran. Được tạo dựng theo lệnh của vua Darius I Đại đế vào khoảng năm 521 TCN, công trình này không chỉ là một kiệt tác nghệ thuật Ba Tư mà còn trở thành chìa khóa quan trọng giúp các học giả hiện đại giải mã chữ hình nêm. UNESCO đã công nhận địa điểm này là Di sản thế giới vào năm 2006.

Điểm nổi bật của bia Behistun là bức phù điêu hoành tráng khắc trực tiếp lên vách núi, nằm cao khoảng 60 m so với mặt đất. Vua Darius được thể hiện với tư thế chiến thắng, một chân đặt lên ngực kẻ bại trận, trong khi những nhân vật khác đứng nối hàng phía trước ông. Cảnh tượng này minh họa quyền lực của nhà vua sau khi giành được ngai vàng và dẹp tan các cuộc nổi loạn đe dọa đế chế.

Joya de Cerén nằm tại El Salvador, Trung Mỹ, là một trong những địa điểm khảo cổ đặc biệt nhất của nền văn minh tiền Colombo. Khoảng thế kỷ VII, một vụ phun trào núi lửa bất ngờ phủ kín ngôi làng bằng nhiều lớp tro bụi, bảo tồn nhà cửa, vật dụng và dấu tích canh tác của cư dân. Nhờ khả năng lưu giữ hiếm có ấy, nơi đây được ví như “Pompeii của châu Mỹ”, dù khác với thành phố La Mã nổi tiếng, phần lớn cư dân Joya de Cerén dường như đã kịp chạy thoát.

Điều khiến địa điểm này trở nên quý giá là những gì nó kể về người dân bình thường. Nhiều di tích cổ thường tập trung vào cung điện, đền thờ hay lăng mộ của giới thống trị, nhưng Joya de Cerén mở ra một lát cắt đời sống của cộng đồng nông nghiệp: những ngôi nhà bằng đất, nhà kho, nhà bếp và các công trình phục vụ sinh hoạt chung. Tro núi lửa bao phủ nhanh chóng đã giúp nhiều vật dụng nằm lại gần vị trí sử dụng ban đầu, như thể cư dân chỉ vừa rời đi trong chốc lát.

Những bức tượng Chac Mool thường khiến người xem ngạc nhiên bởi tư thế khác hẳn các tượng thần hay tượng vua quen thuộc. Nhân vật nằm tựa trên khuỷu tay, lưng hơi nhấc khỏi mặt đất, hai chân co lại, đầu quay sang một bên. Trên bụng là một chiếc khay hoặc đĩa đá, dường như đang chờ đón thứ gì đó được đặt lên.

Các tượng này được tìm thấy tại nhiều địa điểm thuộc Mesoamerica, khu vực bao gồm phần lớn Mexico và một số vùng Trung Mỹ ngày nay. Chúng đặc biệt gắn với thành phố Maya Chichén Itzá và trung tâm Toltec tại Tula, đồng thời xuất hiện ở những nơi như Tenochtitlan, thủ đô của người Mexica (Aztec) và Ihuatzio ở miền Tây Mexico. Sự phân bố rộng cho thấy hình tượng này gắn với những mạng lưới giao lưu văn hóa và nghi lễ giữa các cộng đồng cổ đại.