Một tổ máy phát điện hạt nhân độc đáo của Nga được thiết kế để vận hành trong suốt 50 năm vừa được vận chuyển tới công trường xây dựng Lò phản ứng nghiên cứu đa năng sử dụng neutron nhanh (MBIR) tại thành phố Dimitrovgrad, tỉnh Ulyanovsk.
Đây là cột mốc quan trọng đánh dấu việc Nga hoàn thành việc lắp ráp một lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới với tuabin công suất 50,5 MW.
Việc đưa lò phản ứng MBIR vào vận hành sẽ cho phép Nga trở thành quốc gia độc quyền toàn cầu trong việc thử nghiệm các công nghệ chu trình nhiên liệu khép kín không chất thải và năng lượng thế hệ thứ IV.
Lò phản ứng MBIR. Nguồn ảnh: NIIAR
Theo thông tin từ Tập đoàn năng lượng nguyên tử quốc gia Rosatom, các chuyên gia kỹ thuật đã hoàn tất quá trình nghiệm thu hệ thống tuabin hơi nước chuyên dụng. Thiết bị này đóng vai trò cốt lõi trong việc chuyển hóa nhiệt năng khổng lồ sinh ra từ lò phản ứng tối tân MBIR thành điện năng.
Với công suất thiết kế đạt mức 50,5 MW, tổ máy này hoàn toàn đủ khả năng cung cấp nguồn điện ổn định cho toàn bộ một thành phố cỡ vừa, đồng thời phục vụ các nhu cầu vận hành nội tại và nghiên cứu khoa học chuyên sâu tại trung tâm.
Thành quả sau 5 năm
Tổ máy mang tính chất đơn chiếc và đặc thù cao này đã được chế tạo liên tục từ năm 2021 tại Nhà máy Tuabin Kaluga. Quá trình thiết kế và sản xuất có sự hỗ trợ đắc lực từ các công nghệ mô hình hóa 3D tiên tiến nhằm đảm bảo độ chính xác tuyệt đối đến từng chi tiết nhỏ nhất.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên trong lịch sử hình thành và phát triển của mình, Nhà máy Tuabin Kaluga chế tạo thành công một thiết bị có đẳng cấp kỹ thuật cao và yêu cầu khắt khe đến vậy để phục vụ riêng cho ngành công nghiệp hạt nhân.
Chia sẻ về những đột phá kỹ thuật của thiết bị, ông Svyatoslav Novikov, Kỹ sư trưởng thuộc Ban quản lý các công trình đang xây dựng của Viện Nghiên cứu Lò phản ứng Nguyên tử (NIIAR), cho biết nền tảng kết cấu của tổ máy mới được phát triển dựa trên dòng tuabin hiện đại PT-40.
Tuy nhiên, đội ngũ kỹ sư đã tiến hành cải tiến toàn diện hình dạng hình học của hệ thống cánh dẫn ở tầng đầu tiên. Sự điều chỉnh mang tính bước ngoặt này giúp thiết bị đạt được các thông số kỹ thuật tối ưu nhất, tương thích hoàn hảo với các đặc tính nhiệt động lực học và áp suất hơi nước đặc thù của lò phản ứng MBIR.
Theo kế hoạch triển khai trong thời gian tới, tổ máy nặng hàng chục tấn này sẽ được đưa vào vị trí lắp đặt cố định bên trong gian máy chính của nhà máy thông qua sự hỗ trợ của các thiết bị nâng hạ siêu trọng chuyên dụng. Việc tích hợp thành công tuabin hơi nước sẽ mở đường cho các bước chạy thử nghiệm liên động tiếp theo trước khi đưa lò phản ứng vào vận hành chính thức.
Về tầm vóc chiến lược, lò phản ứng MBIR sau khi đi vào hoạt động sẽ trở thành lò phản ứng nghiên cứu sử dụng neutron nhanh mạnh nhất thế giới đang vận hành, với công suất nhiệt đạt tới 150 MW.
Công trình này cho phép Nga nắm giữ vị thế độc tôn trên toàn cầu trong lĩnh vực thử nghiệm các công nghệ chu trình nhiên liệu hạt nhân khép kín không chất thải và phát triển nền năng lượng hạt nhân thế hệ thứ tư.
Thông qua MBIR, các nhà khoa học có thể rút ngắn đáng kể thời gian nghiên cứu vật liệu chịu bức xạ mới, phát triển các loại nhiên liệu tiên tiến, đồng thời sản xuất các đồng vị phóng xạ phục vụ y học hạt nhân và nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao khác.
Dự án MBIR không chỉ mang ý nghĩa nội địa mà còn được định hướng trở thành một trung tâm nghiên cứu quốc tế mở.
Trước đó, tập đoàn Rosatom đã lần lượt bàn giao các hệ thống bơm chuyên dụng làm việc với môi trường natri lỏng, hoàn thành thử nghiệm những bó nhiên liệu đầu tiên và vận chuyển bộ sinh hơi trọng yếu tới công trường Dimitrovgrad.
Với cơ sở hạ tầng nghiên cứu vượt trội này, nhiều quốc gia trên thế giới đã bày tỏ sự quan tâm đặc biệt và mong muốn tham gia thực hiện các chương trình thí nghiệm khoa học chung trên siêu lò phản ứng mới của Nga trong tương lai.
Tham khảo: FT