Giữa một khu đất ít người để ý, những bức tượng kỳ lạ, lối đi, tường đá và khoảng sân cứ âm thầm xuất hiện ngày một nhiều. Chúng được tạo nên từ những thứ tưởng đã hết giá trị như gạch vỡ, mảnh gốm, chai lọ hay đồ dùng bị bỏ đi. Điều khó tin hơn là trong suốt nhiều năm, công trình này gần như tồn tại ngoài tầm mắt của chính quyền.
Chỉ đến khi bí mật bị phát hiện, câu chuyện về người đứng phía sau mới thực sự được biết tới.
Những bức tượng tại đây được ghép từ mảnh gốm, vòng tay, chai lọ, kính và nhiều đồ dùng từng bị coi là rác. (Ảnh: TOI)
Bí mật của một công chức chỉ bị phát hiện sau 18 năm
Người tạo nên công trình là Nek Chand, một công chức từng làm thanh tra đường bộ cho chính quyền Chandigarh, Ấn Độ. Theo Incredible India, từ năm 1957, ngoài giờ làm việc, ông bắt đầu thu gom vật liệu bị vứt bỏ rồi mang tới một khu đất gần hồ Sukhna.
Gạch vụn, mảnh gốm, vòng tay cũ, chai lọ, thiết bị điện, đồ vệ sinh và nhiều vật dụng hỏng được ông tận dụng để làm tượng người, động vật, tường, lối đi và những khoảng sân nối tiếp nhau. Nek Chand muốn tạo ra một thế giới tưởng tượng giống một "vương quốc đã mất", nơi những thứ bị loại bỏ có thể mang một hình hài hoàn toàn khác.
hi bị phát hiện năm 1975, công trình bí mật của Nek Chand đã rộng khoảng 12 mẫu Anh. (Ảnh: TOI)
Vấn đề nằm ở chỗ khu đất này không thuộc sở hữu của ông và việc xây dựng không được cấp phép. Vì thế, Nek Chand chủ yếu làm trong thời gian rảnh và giữ kín công việc của mình.
Năm này qua năm khác, khu vực tiếp tục mở rộng. Đến năm 1975, sau khoảng 18 năm, chính quyền mới phát hiện ra công trình. Theo Incredible India, khi ấy nơi này đã rộng khoảng 12 mẫu Anh, tương đương gần 49.000 m2, với hàng loạt tác phẩm và không gian được tạo nên từ vật liệu tái sử dụng.
Phát hiện đó đồng nghĩa toàn bộ công sức gần hai thập kỷ của Nek Chand có nguy cơ biến mất.
Công trình trái phép không bị phá mà còn tiếp tục mở rộng
Theo Chandigarh Tourism, do được xây dựng không phép trên đất công, khu vườn ban đầu đứng trước khả năng bị tháo dỡ. Tuy nhiên, công trình đã thu hút sự quan tâm lớn của người dân địa phương và cuối cùng được giữ lại.
Rock Garden ở Chandigarh được Nek Chand âm thầm xây dựng trong suốt 18 năm từ hàng loạt vật liệu bị vứt bỏ. (Ảnh: Incredible India)
Năm 1976, Rock Garden chính thức mở cửa cho công chúng. Nek Chand được phép tiếp tục công việc và có thêm khoảng 50 người hỗ trợ. Từ dự án bí mật của một cá nhân, khu vườn dần trở thành một công trình quy mô lớn được chính quyền công nhận.
Ngày nay, Rock Garden rộng khoảng 35–40 mẫu Anh tùy cách thống kê của từng nguồn. Bên trong là những lối đi nhỏ, sân đá, thác nước nhân tạo, cầu, khu mô phỏng làng truyền thống cùng hàng nghìn tượng người và động vật.
Điểm đáng chú ý vẫn nằm ở vật liệu. Nhiều tác phẩm được tạo từ mảnh gốm vỡ, vòng tay, kính, chai lọ, ổ điện, đồ sứ và những vật dụng từng bị bỏ đi. Incredible India cho biết số tượng trong khu vực lên tới hơn 5.000 tác phẩm.
Từ một công trình từng đứng trước nguy cơ bị phá bỏ, Rock Garden nay trở thành điểm tham quan đón hơn một triệu lượt khách mỗi năm. (Ảnh: Incredible India)
Sau nhiều thập kỷ, thứ Nek Chand từng phải lén lút tạo ra ngoài giờ làm việc lại trở thành một trong những địa điểm nổi tiếng nhất Chandigarh.
Theo Times of India, Rock Garden đón khoảng 1,52 triệu lượt khách năm 2022, khoảng 1,5 triệu lượt năm 2023 và khoảng 1,33 triệu lượt năm 2024. Riêng năm 2024, doanh thu bán vé đạt khoảng 36,1 triệu rupee, tương đương gần 10 tỷ đồng theo tỷ giá tham khảo hiện nay.
Tính từ đầu năm 2021 đến tháng 7/2025, địa điểm này đã đón hơn 6,15 triệu lượt khách và mang về hơn 167 triệu rupee tiền vé. Những con số này tạo nên sự đối lập lớn với thời điểm công trình còn là một bí mật có thể bị phá bỏ bất cứ lúc nào.
Du khách tới Rock Garden nên trải nghiệm gì?
Rock Garden nằm tại Sector 1 của Chandigarh, gần hồ Sukhna nên du khách có thể kết hợp hai địa điểm trong cùng một lịch trình. Theo Chandigarh Tourism, khách nên dành khoảng 2–3 giờ để tham quan tương đối đầy đủ các khu vực.
Bên trong, các không gian được nối với nhau bằng những lối nhỏ và sân mở, vì vậy khách nên đi bộ chậm để quan sát chất liệu của từng tác phẩm. Ngoài hàng nghìn tượng làm từ phế liệu, khu vực còn có thác nước, cầu, sân khấu ngoài trời, khu mô phỏng làng và bảo tàng búp bê.
Du khách có thể đi qua những lối nhỏ, sân đá, thác nước và hàng nghìn tác phẩm được tạo nên từ vật liệu tái sử dụng. (Ảnh: TOI)
Rock Garden mở cửa hằng ngày. Từ tháng 4 đến hết tháng 9, nơi này thường hoạt động từ 9h đến 19h30; từ tháng 10 đến hết tháng 3 đóng cửa sớm hơn. Du khách nên tới vào buổi sáng nếu muốn tránh lượng người đông vào cuối tuần và chuẩn bị giày phù hợp vì quãng đường đi bộ tương đối dài.
Điều khiến nơi đây đặc biệt không chỉ nằm ở hàng nghìn tác phẩm được tạo từ rác. Câu chuyện phía sau chúng còn bắt đầu từ một công chức bình thường, người đã dành 18 năm âm thầm biến những thứ bị bỏ đi thành cả một "vương quốc". Công trình từng đứng trước nguy cơ bị xóa bỏ ấy ngày nay lại đón hơn một triệu lượt khách mỗi năm và trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng của Chandigarh.
Theo Incredible India; Chandigarh Tourism; Times of India