Nga đang mở rộng dây chuyền sản xuất các phiên bản UAV mới, chuyển một phần nguồn lực trước đây dành cho các mẫu sử dụng động cơ cánh quạt sang các dòng UAV trang bị động cơ phản lực. Những mẫu mới có tốc độ cao hơn nhưng đồng thời có cấu tạo phức tạp hơn.

Nga bắt đầu nhập khẩu các UAV tấn công một chiều Shahed-131 và Shahed-136 từ Iran vào năm 2022. Sau khi được đưa vào biên chế, các loại UAV này lần lượt được Nga định danh là Geran-1 và Geran-2.

Dây chuyền sản xuất dòng UAV Geran sau đó nhanh chóng được mở rộng tại tổ hợp sản xuất UAV ở Yelabuga, thuộc Cộng hòa Tatarstan. Các dây chuyền tại đây đã được mở rộng quy mô, cho phép Nga sản xuất hàng nghìn UAV mỗi tháng.

“Việc Nga sử dụng UAV Geran-2 bắt đầu gia tăng mạnh mẽ từ mùa hè năm 2024”, ông Kyle Glen, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Khả năng Phục hồi Thông tin cho biết.

Theo ông Glen, Quân đội Ukraine ghi nhận số lượng UAV được Nga sử dụng tăng từ khoảng 400 chiếc mỗi tháng lên 700, sau đó lần lượt đạt 1.300, 2.000 và 2.500 chiếc. Xu hướng này tiếp tục cho đến tháng 5/2026, khi gần 7.500 UAV được Nga phóng vào Ukraine chỉ trong một tháng.

Tháng 5/2026 đánh dấu giai đoạn Nga sử dụng UAV động cơ cánh quạt với cường độ cao nhất. Mặc dù số lượng UAV được triển khai rất lớn, sự kết hợp giữa các UAV đánh chặn mới của Ukraine và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm đối phó với UAV Nga đã giúp tỷ lệ đánh chặn đạt khoảng 95%.

“UAV đánh chặn là trọng tâm chính. Ukraine đã đạt tỷ lệ đánh chặn cao đối với các UAV kiểu Shahed thông thường”, ông Ihnat cho biết.

Một trong những sáng kiến của Ukraine là cải tiến các UAV giá rẻ vốn được sử dụng trong lĩnh vực mô hình hàng không, chẳng hạn Wild Hornets STING, có giá khoảng 2.300 USD, thành các phương tiện đánh chặn UAV. Những hệ thống này được cho là có chi phí thấp hơn đáng kể so với nhiều loại tên lửa phòng không truyền thống.

“Chúng tôi đã thành lập các tổ hỏa lực cơ động và trang bị cho họ những hệ thống hiện đại, qua đó nâng cao đáng kể hiệu quả tác chiến. Thậm chí, các hệ thống tự động cũng đã bắt đầu xuất hiện”, ông Ihnat nói thêm.

Trong tuyên bố ngày 4/6, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine khi đó là Đại tướng Oleksandr Syrskyi cho biết Nga đặt mục tiêu nâng tỷ trọng UAV tấn công sử dụng động cơ phản lực lên 50%. “Điều này đặt ra những thách thức mới, đòi hỏi chúng tôi phải có phản ứng kịp thời”, ông Oleksandr Syrskyi nói.

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) ước tính Nga sản xuất khoảng 3.000 UAV tấn công "cảm tử" Geran-4 và Geran-5 sử dụng động cơ phản lực mỗi tháng. HUR cũng đánh giá rằng đến tháng 8/2026, sản lượng UAV tấn công phản lực của Nga đã vượt sản lượng Geran-2 sử dụng động cơ cánh quạt.

Các mẫu UAV phản lực mới có tốc độ cao hơn đáng kể so với các phiên bản sử dụng động cơ thông thường, khiến chúng khó bị UAV đánh chặn FPV và các tổ hỏa lực cơ động tiêu diệt hơn. Geran-2 sử dụng động cơ piston có tốc độ tối đa khoảng 185 km/h, trong khi Geran-4 và Geran-5 trang bị động cơ phản lực có thể đạt tốc độ lần lượt khoảng 500 km/h và 600 km/h.

Theo chuyên gia Kyle Glen, UAV phản lực có chi phí sản xuất cao hơn và quy trình chế tạo phức tạp hơn so với các phiên bản sử dụng động cơ piston. Điều này khiến tổng số UAV Nga triển khai để tấn công Ukraine giảm trong thời gian gần đây.

Các nhà phát triển Ukraine đã nhận thức được mối đe dọa từ UAV phản lực và Banderol, một loại tên lửa hành trình cỡ nhỏ, chi phí thấp của Nga, đồng thời tìm kiếm phương thức đánh chặn.

Một kỹ sư cấp cao tham gia chương trình phát triển UAV đánh chặn của Ukraine, cho biết Kiev đang từng bước chuẩn bị đối phó với mối đe dọa mới khi Nga từng bước đưa UAV phản lực vào sử dụng. Theo kỹ sư này, nhóm của ông đang cải tiến các mẫu UAV đánh chặn hiện có nhằm tăng tốc độ bay. Một số nguyên mẫu đã đạt tốc độ cần thiết để đối phó với UAV sử dụng động cơ phản lực.

“Đây là một vấn đề kỹ thuật và cũng có giải pháp kỹ thuật tương ứng. Các nguyên mẫu mới không đắt hơn đáng kể so với những mẫu UAV đánh chặn đang được sản xuất hàng loạt”, vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Trong khi đó, chi phí sản xuất các UAV phản lực mà Ukraine cần đánh chặn cao hơn đáng kể so với các UAV truyền thống. Chênh lệch chi phí này có ý nghĩa quan trọng đối với tính bền vững lâu dài của mạng lưới phòng không Ukraine bởi việc phụ thuộc vào các tên lửa đất đối không đắt tiền, phần lớn do phương Tây cung cấp, để đối phó với UAV phản lực sẽ khó duy trì cả về chi phí lẫn khả năng cung ứng, trong bối cảnh nguồn tên lửa đánh chặn bị hạn chế.

Ukraine cũng đang phát triển các UAV đánh chặn sử dụng động cơ phản lực. Ngày 14/8, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết những UAV đánh chặn phản lực đầu tiên, có khả năng đạt tốc độ khoảng 600 km/h, đang được “thử nghiệm trong thực chiến”.

Đến ngày 21/8, Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo mẫu UAV đánh chặn phản lực đầu tiên mang tên Alexa Spatium đã chính thức được đưa vào biên chế. Theo bộ này, Alexa Spatium có khả năng tấn công các mục tiêu trên mặt đất và trực thăng, qua đó có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ.