Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế xã Nâm Nung, tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Quyết định số 75/QĐ-PKT ngày 19/06/2026 phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây dựng công trình thuộc dự án nâng cấp, mở rộng tuyến đường từ nhà ông Đặng Văn Sáu (QL 28) đến nhà ông Đặng Văn Cường (giáp QL 28) thôn Nam Ninh. Dự án này có tổng mức đầu tư được duyệt là 3.200.000.000 đồng, căn cứ theo Quyết định phê duyệt số 591/QĐ-UBND ngày 28/05/2026 do Chủ tịch UBND xã Nâm Nung - Nguyễn Xuân Danh ký duyệt. Trước đó, Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 52/QĐ-PKT ngày 29/05/2026 do Trưởng phòng Kinh tế xã Nâm Nung - Nguyễn Văn Cường ký duyệt.
Hiệu quả kinh tế từ gói thầu đạt tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,21%
Gói thầu thi công xây dựng công trình có giá được duyệt ban đầu là 2.836.541.000 đồng. Hình thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng là chào hàng cạnh tranh qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ. Quy trình tổ chức lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Xây dựng Thiên Ân Phát thực hiện.
Mặc dù thông báo mời thầu được phát hành công khai rộng rãi trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia từ cuối tháng 05/2026 với số hiệu E-TBMT IB2600264570, đến thời điểm đóng thầu ngày 16/06/2026, hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất một đơn vị nộp hồ sơ dự thầu là liên danh Công ty TNHH Một thành viên Thương mại và dịch vụ Huy Nguyên và Công ty TNHH MTV Hoàng Hải Đắk Nông.
Kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu của đơn vị tư vấn kết luận liên danh này đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật. Quyết định phê duyệt số 75/QĐ-PKT do Trưởng phòng Kinh tế xã Nâm Nung - Nguyễn Văn Cường ký đã ấn định giá trúng thầu là 2.830.603.000 đồng. So với giá gói thầu được duyệt, số tiền tiết kiệm tuyệt đối cho công quỹ đạt 5.938.000 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,21%.
Dữ liệu lịch sử năng lực của các thành viên liên danh
Phân tích sâu dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy cả hai thành viên trong liên danh trúng thầu đều sở hữu hồ sơ năng lực thực hiện dự án và chuỗi thành tích đấu thầu ấn tượng tại địa phương.
Cụ thể, Công ty TNHH Một thành viên Thương mại và dịch vụ Huy Nguyên, có mã số thuế 6400404583, thành lập ngày 20/02/2019, hiện đăng ký địa chỉ trụ sở tại Tổ dân phố 2, xã Krông Nô, tỉnh Lâm Đồng. Doanh nghiệp này từng tham gia khoảng 14 gói thầu trên hệ thống công, ghi nhận kết quả trúng 12 gói thầu và chỉ trượt 2 gói thầu. Trong đó, đơn vị này là đối tác của nhiều cơ quan quản lý cấp xã tại khu vực địa giới hành chính này, ví dụ như từng trúng liên tiếp 6 gói thầu do UBND xã Tân Thành làm chủ đầu tư.
Thành viên thứ hai là Công ty TNHH MTV Hoàng Hải Đắk Nông, có mã số thuế 6400445854, đặt trụ sở tại Thôn Nam Xuân, xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng. Thống kê lịch sử hoạt động cho thấy doanh nghiệp này đạt hiệu suất tuyệt đối khi tham gia khoảng 11 gói thầu công và trúng cả 11 gói thầu, đạt tỷ lệ thắng thầu 100%.
Góc nhìn từ chuyên gia và trách nhiệm giải trình
Hiện tượng gói thầu công ích áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc chào hàng cạnh tranh qua mạng nhưng chỉ có một nhà thầu tham gia dẫn đến tỷ lệ giảm giá thấp là chủ đề thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận xã hội.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập thuộc Đoàn Luật sư TP HCM, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn hành pháp như Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã ban hành đồng bộ các quy định nhằm tối ưu hóa tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong hoạt động lựa chọn nhà thầu. Khi một gói thầu chỉ có duy nhất một hồ sơ dự thầu, chủ đầu tư cùng đơn vị tư vấn có trách nhiệm rà soát chặt chẽ toàn bộ các tiêu chí kỹ thuật, năng lực trong hồ sơ mời thầu nhằm bảo đảm không tồn tại các rào cản hành chính hoặc kỹ thuật mang tính chất cục bộ, hạn chế sự tham gia của các doanh nghiệp khác trên thị trường.
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ phân tích việc nâng cao hiệu quả tiết kiệm ngân sách nhà nước là một trong những mục tiêu tối thượng của công tác đầu tư công. Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường chất lượng và hiệu quả quản lý công tác đấu thầu đã chỉ đạo rất rõ về việc kiểm soát các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp dưới 0,5%. Dù quy trình xét thầu được thực hiện đúng trình tự pháp lý, người đứng đầu cơ quan chủ đầu tư vẫn cần tăng cường trách nhiệm giải trình về tính tối ưu của dòng vốn công quỹ được giao quản lý.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.