Sự phát triển nhanh chóng của Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghệ lượng tử, radar chống tàng hình và tác chiến điện tử đang khiến Mỹ phải điều chỉnh sâu hệ thống phần mềm trên tiêm kích F-35 Lightning II - dòng chiến đấu cơ chủ lực của Washington và NATO trong nhiều thập niên tới.
Theo nhiều báo cáo quốc phòng gần đây, giới nghiên cứu Trung Quốc đã đạt bước tiến đáng kể trong việc phát triển hệ thống radar và tác chiến điện tử ứng dụng công nghệ quang tử và lượng tử. Một số hệ thống được cho là có khả năng tạo ra hàng nghìn mục tiêu giả nhằm gây nhiễu radar của F-35 và các máy bay tàng hình Mỹ.
Đáng chú ý, các chuyên gia quân sự Mỹ ngày càng lo ngại việc Bắc Kinh kết hợp công nghệ 6G, trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử vào mạng lưới tác chiến điện tử thế hệ mới. Những công nghệ này có thể làm giảm hiệu quả của các hệ thống cảm biến vốn là ưu thế cốt lõi của F-35.
F-35 hiện được xem là chiến đấu cơ “phụ thuộc phần mềm” nhiều nhất thế giới. Máy bay sử dụng hơn 8 triệu dòng mã để xử lý dữ liệu radar, cảm biến hồng ngoại, liên kết dữ liệu chiến thuật và điều khiển tác chiến. Toàn bộ ưu thế của F-35 dựa trên khả năng hợp nhất dữ liệu cảm biến thành một bức tranh chiến trường thống nhất cho phi công.
Tuy nhiên, nếu các hệ thống tác chiến điện tử mới của Trung Quốc có thể đưa lượng lớn tín hiệu giả vào mạng cảm biến của F-35, nguy cơ sai lệch dữ liệu tác chiến sẽ tăng mạnh. Điều này có thể làm giảm khả năng nhận diện mục tiêu, dẫn đường hoặc phản ứng trong môi trường chiến tranh cường độ cao.
Trước nguy cơ đó, Lầu Năm Góc đã bắt đầu chương trình nâng cấp hệ thống mã hóa và phần mềm cho F-35 nhằm chống lại các mối đe dọa từ điện toán lượng tử trong tương lai. Các hệ thống liên kết dữ liệu MADL, Link 16 và cơ sở dữ liệu nhiệm vụ của F-35 đang được nghiên cứu để chuyển sang các thuật toán mã hóa “hậu lượng tử” nhằm tránh nguy cơ bị phá mã.
Song song với nâng cấp phần mềm, Lockheed Martin cũng đang nghiên cứu tích hợp nhiều công nghệ thế hệ sáu lên F-35, bao gồm cải tiến tàng hình, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ tác chiến và khả năng phối hợp với máy bay không người lái.
Nhiều chuyên gia cho rằng cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung hiện không còn đơn thuần là cuộc đua về số lượng chiến đấu cơ, mà đang chuyển sang cuộc chiến giành ưu thế trong các lĩnh vực công nghệ nền tảng như lượng tử, AI, chip xử lý và tác chiến mạng.
Trong bối cảnh đó, chương trình F-35 - biểu tượng sức mạnh không quân Mỹ - đang đứng trước áp lực phải thích nghi nhanh hơn để duy trì lợi thế trước các bước tiến công nghệ ngày càng mạnh mẽ của Trung Quốc.
