Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết các nhà đàm phán Mỹ đã nêu ý tưởng về khả năng Ukraine rút quân khỏi khu vực Donbas ở miền đông để đổi lấy việc gia nhập NATO, sau vòng đàm phán hòa bình mới nhất với Nga tại Abu Dhabi, Reuters đưa tin.
Trong bài phát biểu với các phóng viên được văn phòng tổng thống công bố hôm 14/11, ông Zelensky cho hay đây là lần đầu tiên vấn đề gắn tư cách thành viên NATO với nhượng bộ lãnh thổ được đưa ra thảo luận tại bàn đàm phán.
"Phía Mỹ đã đặt ra một câu hỏi: Sẽ ra sao nếu Ukraine gia nhập NATO? Liệu Ukraine có rút khỏi Donbas hay không?", ông Zelensky cho biết.
"Đó là lý do tôi tin rằng vấn đề NATO đã trở lại chương trình nghị sự. Nhưng các bạn cũng đã nghe thấy những tín hiệu từ (Tổng thống Nga Vladimir) Putin rồi đấy, và đây là một cuộc thảo luận cực kỳ khó khăn".
Ông Putin từ lâu đã khẳng định việc Ukraine gia nhập NATO là lằn ranh đỏ đối với Moscow, viện dẫn vấn đề này là một trong những lý do phát động chiến dịch quân sự đặc biệt năm 2022.
Ông Zelensky tái khẳng định lập trường rằng Kiev chưa sẵn sàng nhượng bộ lãnh thổ, nhưng cho biết nếu nhận được một gói giải pháp toàn diện bao gồm các bảo đảm an ninh, quyền duy trì một quân đội Ukraine hùng mạnh với nguồn tài trợ dồi dào cùng ngân sách tái thiết, ông sẽ đưa vấn đề này ra trưng cầu dân ý toàn quốc.
Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Jared Kushner, hôm 14/11 cho biết hai bên đã đưa ra "những lập trường tối đa" trong các cuộc đàm phán tuần này, nhưng trong các cuộc thảo luận riêng, cả hai đều "hiểu rằng những nhượng bộ thực tế sẽ là điều cần thiết để chấm dứt cuộc xung đột".
"Những nỗ lực nghiêm túc và mang tính xây dựng vẫn đang tiếp diễn giữa những người cam kết tìm kiếm giải pháp", ông Kushner viết trong một bài đăng trên mạng xã hội.
Hai ngày đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Ukraine và Nga đã kết thúc hôm 11/11 tại thủ đô của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) mà không đạt được đột phá lớn nào, dù hai bên đã nhất trí về một đợt trao đổi tù binh với quy mô hơn 1.000 người, ông Zelensky cho biết.
Ông Zelensky cho hay ông Kushner và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã cam kết sẽ nêu vấn đề ngừng bắn năng lượng với ông Putin tại cuộc gặp ở Moscow hôm 12/11, nhưng không có thông tin nào về tiến triển đạt được sau cuộc trao đổi của họ.
Ông Zelensky đã gặp ông Witkoff và ông Kushner hôm 12/11 tại Ireland sau chuyến đi Moscow của hai đặc phái viên này. Ông cho biết các nhà đàm phán Mỹ nói với ông rằng tất cả các bên đã đồng ý để châu Âu có một ghế tại bàn đàm phán trong các cuộc hòa đàm sắp tới.
Tại Abu Dhabi, phái đoàn châu Âu - hiện là nhà tài trợ tài chính và quân sự lớn nhất cho Ukraine - đã có các cuộc thảo luận với giới chức Mỹ và Ukraine nhưng không ngồi chung bàn đàm phán với phía Nga.
Tại hội nghị thượng đỉnh ở Ireland, các nhà lãnh đạo EU đã nhất trí rằng nhóm đàm phán của châu Âu cho bất kỳ cuộc hòa đàm nào về Ukraine sẽ bao gồm 5 cường quốc quân sự lớn, gồm Anh, Pháp, Đức, Ý và Ba Lan, cũng như các quan chức EU.
Ông Kushner cho biết trọng tâm của Mỹ hiện nay là "tạo điều kiện cho sự tiếp xúc trực tiếp giữa Moscow và các đối tác châu Âu, đồng thời chuẩn bị chương trình nghị sự cho vòng đàm phán ba bên tiếp theo".
